Άσκηση δεύτερης προσφυγής μετά την τελεσίδικη απόρριψη της πρώτης για τυπικούς λόγους (σύμφωνα με το άρθρο 70 του ΚΔΔ)
Σύμφωνα με το άρθρο 70 του ΚΔΔ, όπως ισχύει σήμερα, μετά την τελευταία τροποποίησή του από το άρθρο 24 του Ν. 4274/2014 (ΦΕΚ Α’ 147), «Είναι απαράδεκτη η άσκηση δεύτερης προσφυγής από τον ίδιο προσφεύγοντα κατά της αυτής πράξης ή παράλειψης. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η άσκηση δεύτερης προσφυγής, όταν η πρώτη έχει απορριφθεί τελεσιδίκως για λόγους τυπικούς, εκτός από την περίπτωση της απόρριψης αυτής ως εκπρόθεσμης και τις περιπτώσεις εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 28 παρ. 3, 139Α και 277 παρ. 1 του παρόντος Κώδικα. Η προσφυγή αυτή ασκείται εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίηση της τελεσίδικης απόφασης και τα αποτελέσματα της άσκησής της ανατρέχουν στον χρόνο άσκησης της πρώτης».
Με το άρθρο 83 του Ν. 4139/2013, κατ΄ αναλογία προς τα ισχύοντα επί αγωγής του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (άρθρο 76) και του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (άρθρο 222) θεσπίστηκε το δικαίωμα άσκησης δεύτερης προσφυγής, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα θεραπείας περιπτώσεων απόρριψης της πρώτης προσφυγής για τυπικούς λόγους. Τυπικοί λόγοι απόρριψης είναι: Η μη νομιμοποίηση του υπογράψαντος δικηγόρου (ΣτΕ 1228/79 ΔΦΝ 1981/42, ΣτΕ 2549/1998, 355/2008). Η αοριστία του δικογράφου (ΣτΕ Ολομ. 3840/2009, ΣτΕ 27, 1750/2011). Σκοπός του νομοθέτη, ήταν εκτός άλλων, να αποτρέπεται η ιδιαίτερα δυσμενής συνέπεια που προκαλείται από την απόρριψη αυτή και να διασφαλίζεται πληρέστερα το δικαίωμα δικαστικής προστασίας των διαδίκων.
Με τον Ν. 4274/2014 περιορίστηκε η δυνατότητα αυτή, καθώς πλέον αποκλείεται η άσκηση δεύτερης προσφυγής, όταν η πρώτη είχε απορριφθεί ως εκπρόθεσμη, καθώς και όταν ο προσφεύγων είχε κληθεί από το δικαστήριο ή τον εισηγητή δικαστή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 28 παρ. 3, 139Α και 277 παρ. 1, να καλύψει τυπικές παραλείψεις ή την έλλειψη παραβόλου που οδήγησαν στην απόρριψη του ασκηθέντος ενδίκου βοηθήματος ως απαράδεκτου. Επομένως, προβλέπεται η επαναφορά στον κανόνα του αποκλεισμού της δεύτερης προσφυγής, όταν η πρώτη έχει απορριφθεί είτε ως εκπροθέσμως ασκηθείσα είτε λόγω τυπικών παραλείψεων ή έλλειψης παραβόλου που ο προσφεύγων ή ο πληρεξούσιος είχαν κληθεί να καλύψουν κατ΄ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 28 παρ. 3, 139Α και 277 παρ. 1 του ΚΔΔ, αλλά δεν το έπραξαν.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του ανωτέρω Ν. 4274/2014, «με την προτεινόμενη ρύθμιση, για λόγους ασφάλειας του δικαίου, που συναρτώνται με την οριστικότητα των διοικητικών καταστάσεων, αλλά και αποφυγής επανόδου διαδίκων, στους οποίους δόθηκε η δυνατότητα ευκαιρίας συμπλήρωσης τυπικών παραλείψεων, αποκλείεται η άσκηση δεύτερης προσφυγής, όταν η πρώτη έχει απορριφθεί ως εκπρόθεσμη, καθώς και όταν ο προσφεύγων είχε κληθεί από το δικαστήριο ή τον εισηγητή δικαστή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 28 παρ. 3, 139Α και 277 παρ. 1, να καλύψει τις τυπικές παραλείψεις ή την έλλειψη παραβόλου που οδήγησαν στην απόρριψη του ασκηθέντος ενδίκου βοηθήματος ως απαράδεκτου».
Επομένως, οι δεύτερες προσφυγές που ασκούνται μετά την ισχύ του ν. 4274/2014, δεν είναι, πλέον, παραδεκτές, αν, πριν από την έκδοση της απόφασης που απέρριψε την πρώτη προσφυγή για τυπικό λόγο, είχε λάβει χώρα η, κατά τ΄ ανωτέρω, ειδοποίηση (κλήση) του προσφεύγοντος να «καλύψει» (προφανώς, εννοείται να συμπληρώσει) την τυπική παράλειψη, δηλαδή, να άρει τη διαδικαστική πλημμέλεια, που απετέλεσε, εν τέλει, τον, κατ’ άρθρο 70§1 εδ. 1 Κ.Δ.Δ., «τυπικό λόγο», που προκάλεσε την απόρριψη της πρώτης προσφυγής (βλ. Θ. Ψυχογιό, «Η άσκηση δεύτερης προσφυγής κατά τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας»).
Σημειωτέον, ότι δεν διατάσσεται η συμπλήρωση της νομιμοποίησης στην περίπτωση που δεν προσκομίστηκε κανένα από τα απαιτούμενα νομιμοποιητικά έγγραφα ή που προσκομίστηκαν ορισμένα μόνο από αυτά, αφού στις περιπτώσεις αυτές θεωρείται ότι δεν υπάρχει νομιμοποίηση (πρβλ. ΣτΕ 1215/2007, 1926/2005, 2750/2003, 3339/2001 κ.α.).
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr