Μπορούν τα μέλη της φυσικής-βιολογικής οικογένειας του υιοθετούμενου να ζητήσουν χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης σε περίπτωση θανατώσεώς του, με βάση το άρθρο 932 εδ. γ΄ ΑΚ;

Κατά το άρθρο 932 εδ. γ΄ ΑΚ, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου, μπορεί να επιδικασθεί χρηματική ικανοποίηση στην οικογένεια του θύματος, λόγω ψυχικής οδύνης. Η προεκτεθείσα διάταξη, ωστόσο, δεν παρέχει ορισμό της «οικογένειας του θύματος», την οποία μνημονεύει, προφανώς γιατί ο νομοθέτης δεν θέλησε να οριοθετήσει δεσμευτικά ένα θεσμό που, ως εκ της φύσεώς του, υφίσταται αναπόδραστα επιδράσεις από τις συντελούμενες στο διάβα του χρόνου κοινωνικές μεταβολές.Κατά την αληθή έννοια της ως άνω διάταξης, όμως, που απορρέει από τον σκοπό της θέσπισής της, στην αόριστη νομική έννοια της «οικογένειας του θύματος» περιλαμβάνονται οι εγγύτεροι και στενώς συνδεδεμένοι με τον θανόντα συγγενείς του, οι οποίοι δοκιμάσθηκαν ψυχικά από την απώλειά του, αδιαφόρως εάν συζούσαν με αυτόν ή διέμεναν χωριστά. Στην ανακούφιση του ψυχικού άλγους αυτών των προσώπων, δηλαδή, αποβλέπει η ρύθμιση της προρρηθείσης διατάξεως, κατά την αληθή έννοιά της.

Παράλληλα, σύμφωνα με το άρθρο 1561 ΑΚ, με την υιοθεσία ο υιοθετούμενος ανήλικος εντάσσεται πλήρως στην οικογένεια του θετού γονέα του και κάθε δεσμός του με τη φυσική οικογένειά του διακόπτεται, τη εξαιρέσει αφενός μεν των κωλυμάτων γάμου (άρθρα 1356-1357 ΑΚ), αφετέρου δε της περιπτώσεως της υιοθεσίας του τέκνου ενός των συζύγων εκ μέρους του ετέρου συζύγου (άρθρο 1562 ΑΚ). Ως εκ των ανωτέρω διαλαμβανομένων προκύπτει, ο νομοθέτης προέβλεψε μόνο δύο περιπτώσεις εξαιρέσεων από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1561 ΑΚ. Εξ αντιδιαστολής συνάγεται, κατά συνέπεια, ότι δεν θέλησε να θεσπίσει άλλες εξαιρέσειςαπό τις προαναφερόμενες, αλλά τουναντίον επέλεξε να επέρχεται, κατά τα λοιπά, πλήρης μετάβαση του θετού τέκνου από το σύνολο των οικογενειακών και κληρονομικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που συνοδεύει τη βιολογική οικογένειά του στο αντίστοιχο σύνολο που ενυπάρχει στη θετή οικογένειά του.

Κατ’ αποτέλεσμα, τα μέλη της φυσικής-βιολογικής οικογένειας του υιοθετούμενου δεν εντάσσονται στην αόριστη νομική έννοια της «οικογένειας του θύματος» του άρθρου 932 εδ. γ΄ ΑΚ και, άρα, δεν συμπεριλαμβάνονται στα πρόσωπα που δικαιούνται να ζητήσουν χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης σε περίπτωση θανατώσεως του υιοθετούμενου(βλ. ΑΠ 51/2018, πρβλ και ΑΠ 451/2011).

Ανδρέας Ματσακάς

LL.M. Ποινικών Επιστημών

AdvancedLL.M. Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

E-mail: info@efotopoulou.gr