Χορήγηση άδειας διαμονής επί τη βάσει κυριότητας ακίνητης περιουσίας αξίας 250.000 ευρώ
Σύμφωνα με το άρθρο 20 κεφ. Β παρ. 1 περ. (β) του Ν. 4251/2014 («Κώδικας Μετανάστευσης και Κοινωνικής Ένταξης και λοιπές διατάξεις», ΦΕΚ Α 80/01.04.2014), «[μ]ε απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, χορηγείται άδεια διαμονής για πέντε έτη, με δυνατότητα ανανέωσης, σε πολίτη τρίτης χώρας, που διαθέτει προσωπικά κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή, ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα. Στην περίπτωση συνιδιοκτησίας ακινήτου, αξίας 250.000 ευρώ, δικαίωμα διαμονής παρέχεται, μόνον εφόσον οι ιδιοκτήτες του ακινήτου είναι σύζυγοι που κατέχουν το ακίνητο εξ αδιαιρέτου. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, το δικαίωμα διαμονής παρέχεται μόνον εάν το ποσοστό συνιδιοκτησίας κάθε συνιδιοκτήτη είναι αξίας 250.000 ευρώ.». Κατά την παρ. 2 του αυτού άρθρου του ως άνω νόμου, δε, «[τ]ο ελάχιστο ύψος της ακίνητης περιουσίας (…) καθορίζεται σε διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000) ευρώ και πρέπει να έχει καταβληθεί ολοσχερώς κατά την υπογραφή του συμβολαίου». Εκ των προλεχθέντων αβίαστα και άνευ αμφιβολίας συνάγεται ότι, αν ο αιτών πολίτης τρίτης χώρας δεν διαθέτει πλήρη, αλλά απλώς ψιλή κυριότητα επί μέρους ή του συνόλου ακίνητης περιουσίας αξίας (τουλάχιστον) 250.000 ευρώ, δεν δικαιούται να λάβει την περί ης πρόκειται άδεια διαμονής. Περαιτέρω, σύμφωνα με την παρ. 4 του ιδίου άρθρου, όπως αυτή διαμορφώθηκε με το άρθρο 8 παρ. 28 του Ν. 4332/2015 (ΦΕΚ Α 76/09.07.2015), «[ο] παραπάνω πολίτης τρίτης χώρας μπορεί να συνοδεύεται και από τα μέλη της οικογένειάς του στα οποία χορηγείται, ύστερα από αίτηση τους, ατομική άδεια διαμονής που λήγει ταυτόχρονα με την άδεια διαμονής του συντηρούντος. Ως μέλη οικογένειας νοούνται: (α) ο/η σύζυγος, (β) οι απευθείας κατιόντες των συζύγων ή του ετέρου των συζύγων, οι οποίοι είναι ηλικίας κάτω των 21 ετών, (γ) οι απευθείας ανιόντες των συζύγων». Επιπλέον, κατά την παρ. 5 του υπ’ όψιν άρθρου, όπως αυτή διαμορφώθηκε με το άρθρο 8 παρ. 29 του προαναφερθέντος Ν. 4332/2015, «[η] ως άνω άδεια μπορεί να ανανεώνεται για ισόχρονη διάρκεια, κάθε φορά, εφόσον η ακίνητη περιουσία παραμένει στην κυριότητα και νομή του πολίτη τρίτης χώρας (…) και πληρούνται οι λοιπές, προβλεπόμενες από το νόμο προϋποθέσεις. Διαστήματα απουσίας από τη χώρα δεν αποτελούν παρακωλυτικό λόγο για την ανανέωση της άδειας διαμονής. Η μεταπώληση της ακίνητης περιουσίας κατά τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής σε έτερο πολίτη τρίτης χώρας παρέχει δικαίωμα χορήγησης άδειας διαμονής στο νέο αγοραστή με ταυτόχρονη ανάκληση της άδειας διαμονής του πωλητή». Σημειωτέον, ακόμη, ότι, σύμφωνα με την παρ. 6 του εν λόγω άρθρου, η υπό συζήτηση «χορηγούμεν[η] άδει[α] διαμονής δεν καθιερών[ει] δικαίωμα πρόσβασης σε οποιαδήποτε μορφή εργασίας». Όμως, το παρελθόν χρονικό διάστημα διαμονής δυνάμει τοιαύτης αδείας συνυπολογίζεται για την απόκτηση του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος και τη χορήγηση ιθαγένειας στους διαμένοντες, όπως αναμφίλεκτα προκύπτει από την κατάργηση της αντιθέτου περιεχομένου, παλαιάς παρ. 7 του περί ου ο λόγος άρθρου, η οποία (ενν. κατάργηση) επήλθε με το άρθρο 8 παρ. 30 του προμνημονευθέντος Ν. 4332/2015.Πέραν των ανωτέρω διαλαμβανομένων, που προκύπτουν δια της απλής επισκόπησης της νομοθεσίας, οι ενδιαφερόμενοι για το υπό συζήτηση θέμα – ως επί το πλείστον πολίτες τρίτης χώρας, μέλη των οικογενειών των προρρηθέντων προσώπων και δικηγόροι – πρέπει να γνωρίζουν, επιπροσθέτως, ότι το Υπουργείο Εσωτερικών έχει προβεί, αναφορικά με την περί ης πρόκειται άδεια διαμονής, στις ακόλουθες επισημάνσεις και διευκρινίσεις (βλ. http://www.ypes.gr/el/Generalsecretariat_PopulationSC/general_directorate_ithageneias_migratation/diefthinsi_metanasteftikis_politikhsNEW/themataMetanastfsis/syxnes_erwtiseis_new/): · Είτε κάποιος πολίτης τρίτης χώρας έχει ήδη αγοράσει ακίνητη περιουσία αξίας κατ’ ελάχιστον 250.000 ευρώ είτε προτίθεται να προβεί στην αγορά της, η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί έχει ως εξής:
α) Ο πολίτης τρίτης χώρας οφείλει να απευθυνθεί στην ελληνική προξενική αρχή του τόπου κατοικίας του και να ζητήσει τη χορήγηση θεώρησης εισόδου τύπου D ή C. Για την έκδοση της θεώρησης εισόδου, οφείλει να προσκομίσει διαβατήριο, αντίγραφο ποινικού μητρώου από τη χώρα προέλευσης, ταξιδιωτική ασφάλιση, αποδεικτικά στοιχεία αγοράς του ακινήτου (αντίγραφο συμβολαίου αγοράς ακινήτου ή ακινήτων αξίας 250.000 ευρώ τουλάχιστον) – τούτο αφορά στον ήδη αγοράσαντα την ακίνητη περιουσία – ή άλλο έγγραφο που να αποδεικνύει την οικονομική δυνατότητα και την πρόθεση του αιτούντος να αγοράσει την ακίνητη περιουσία (σύμβαση ανάθεσης σε δικηγορικό ή σε κτηματομεσιτικό γραφείο) – τούτο, από την άλλη, αφορά στον προτιθέμενο να προβεί στην εν λόγω αγορά – και αποδεικτικό μεταγραφής από το αρμόδιο υποθηκοφυλακείο.
β) Εφόσον εφοδιαστεί με τη θεώρηση εισόδου, ο πολίτης τρίτης χώρας μπορεί να εισέλθει στην Ελλάδα και είτε να ζητήσει άμεσα άδεια διαμονής, εάν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες αγοράς του ακινήτου, είτε να προβεί στις ενέργειες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της επένδυσης.
Σε κάθε περίπτωση, οι διαδικασίες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί προ της λήξεως της ισχύος της θεώρησης εισόδου, καθόσον η αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής πρέπει να υποβληθεί οπωσδήποτε πριν από το ως άνω χρονικό σημείο.· Η αίτηση υποβάλλεται στην υπηρεσία μιας στάσης της αρμόδιας Διεύθυνσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης του τόπου διαμονής του αιτούντος πολίτη τρίτης χώρας. Η υποβολή των αιτήσεων για τη χορήγηση αρχικής άδειας διαμονής, η υποβολή συμπληρωματικών δικαιολογητικών και η παραλαβή της άδειας διαμονής ή της απορριπτικής απόφασης ή άλλων εγγράφων από τον οικείο φάκελο μπορεί να γίνεται είτε με αυτοπρόσωπη παρουσία του πολίτη τρίτης χώρας είτε δια πληρεξουσίου.· Πέραν της αίτησης περί χορήγησης άδειας διαμονής, πρέπει να προσκομίζονται, επιπλέον, τρεις (3) έγχρωμες πρόσφατες φωτογραφίες, επικυρωμένο αντίγραφο ισχύοντος διαβατηρίου ή ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από τη χώρα μας με την προβλεπόμενη ισχύουσα θεώρηση εισόδου, παράβολο ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ, συμβόλαιο αγοράς αναφέρον ότι «το συμβόλαιο αγοραπωλησίας του ακινήτου δεν τελεί υπό όρους και αιρέσεις, το σύνολο του τιμήματος ανέρχεται σε ποσό ……… το οποίο καταβλήθηκε ολοσχερώς με δίγραμμη τραπεζική επιταγή ή με τραπεζική συναλλαγή», αποδεικτικό μεταγραφής του συμβολαίου αυτού από το αρμόδιο υποθηκοφυλακείο ή βεβαίωση συμβολαιογράφου (σε περίπτωση που κατά την αγορά του ακινήτου καταβλήθηκε ποσό μικρότερο των 250.000 ευρώ, αλλά η σημερινή αντικειμενική αξία του ακινήτου υπερβαίνει ή είναι ίση του εν λόγω ποσού) αναγράφουσα ότι «από τον έλεγχο του υπ’ αριθ. …… συμβολαίου αγοράς ακινήτου προκύπτει ότι καταβλήθηκε το τίμημα της αξίας του ακινήτου ολοσχερώς και το συμβόλαιο δεν τελεί ΠΛΕΟΝ υπό όρους, αιρέσεις και προθεσμίες και η αντικειμενική αξία του ακινήτου, ως έχει σήμερα, ανέρχεται στο ποσόν …….», αποδεικτικό μεταγραφής από το αρμόδιο υποθηκοφυλακείο και βεβαίωση ασφαλιστικού φορέα για την κάλυψη εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Ως προς τα μέλη της οικογένειας του αιτούντος πολίτη τρίτης χώρας, αυτά οφείλουν να προσκομίσουν βεβαίωση ασφαλιστικού φορέα για την κάλυψη εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς και πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης αλλοδαπών αρχών, από το οποίο να προκύπτει ο συγγενικός δεσμός τους με τον αιτούντα.· Αν ο πολίτης τρίτης χώρας έχει αποκτήσει περισσότερα του ενός ακίνητα με αυτοτελή αξία μικρότερη των 250.000 ευρώ, αλλά συνολική αξία ίση ή μεγαλύτερη του ποσού αυτού, δικαιούται να λάβει την περί ης ο λόγος άδεια διαμονής.· Η εν θέματι άδεια διαμονής δεν επιτρέπει καμία μορφή απασχόλησης στην Ελλάδα. Στην έννοια της απασχόλησης δεν συμπεριλαμβάνεται η οικονομική δραστηριότητα με την ιδιότητα του μετόχου, του μέλους Δ.Σ. ή του Διευθύνοντος Συμβούλου.· Ως μέλη οικογένειας που δικαιούνται εισόδου και διαμονής νοούνται:
α. Οι σύζυγοι, εφόσον έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους, καθώς και τα κάτω των 21 ετών άγαμα, κοινά τέκνα τους, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν υιοθετηθεί.
β. Τα λοιπά, κάτω των 21 ετών, άγαμα τέκνα του συντηρούντος ή του ετέρου των συζύγων, συμπεριλαμβανομένων των τέκνων που έχουν υιοθετηθεί, εφόσον του έχει ανατεθεί η άσκηση της γονικής μέριμνας.· Οι κάτοχοι άδειας διαμονής έχουν πρόσβαση στην υγεία και στη δημόσια παιδεία, κατ’ αναλογία με τους Έλληνες.· Με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, δεν παρέχεται δυνατότητα χορήγησης της ελληνικής ιθαγένειας στους κατόχους του συγκεκριμένου καθεστώτος διαμονής.· Δεδομένης της αρχής της ισοδυναμίας μεταξύ αδειών διαμονής και θεωρήσεων μακράς διαρκείας, όσον αφορά στην ελεύθερη κυκλοφορία του κατόχου στον ενιαίο χώρο Schengen, κάθε πολίτης τρίτης χώρας που είναι κάτοχος θεωρήσεως μακράς διαρκείας, η οποία έχει χορηγηθεί από κράτος μέλος και έχει περίοδο ισχύος έως ένα έτος, δύναται να ταξιδεύει σε άλλα κράτη μέλη για τρεις μήνες ανά εξάμηνο, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τον κάτοχο αδείας διαμονής, ενώ παρέχεται και το δικαίωμα πολλαπλών εισόδων.· Πολίτης τρίτης χώρας διαμένων ήδη στην Ελλάδα ως «οικονομικά ανεξάρτητο» άτομο έχει τη δυνατότητα να μεταβάλει τη σχετική άδεια διαμονής του σε πενταετή τοιαύτη χορηγούμενη λόγω κυριότητάς του επί ακινήτου περιουσίας, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής στις διατάξεις του άρθρου 20 κεφ. Β του Ν. 4251/2014.· Ο πολίτης τρίτης χώρας που έχει εισέλθει στην Ελλάδα με τουριστική θεώρηση εισόδου, προκειμένου να προβεί σε αγορά ακινήτου, μπορεί να αιτηθεί της σχετικής αδείας διαμονής.· Ο πολίτης τρίτης χώρας που έχει αγοράσει οικόπεδο αξίας 250.000 ευρώ κατ’ ελάχιστο, δύναται να ζητήσει τη χορήγηση της συζητούμενης άδειας διαμονής, αφού η σχετική ρύθμιση αναφέρεται σε κατοχή ακίνητης περιουσίας και, συνεπώς, μπορεί να τύχει εφαρμογής και στην περίπτωση αγοράς οικοπέδου.
Ανδρέας Ματσακάς
LL.M. Ποινικών Επιστημών
Advanced LL.M. Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
E-mail: info@efotopoulou.gr