Διαφυγόντα εισοδήματα από απώλεια επαγγελματικής δραστηριότητας λόγω αναπηρίας ανηλίκου
Από τις διατάξεις των άρθ. 297-299, 914 και 928 ΑΚ προκύπτει ότι τότε μόνο υφίσταται υποχρέωση προς αποζημίωση, όταν μεταξύ της υπαίτιας ζημιογόνου πράξεως ή παραλείψεως και του επιζήμιου αποτελέσματος υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος. Στην περίπτωση μελλοντικής ζημίας προσαπαιτείται να είναι δυνατός από πριν ο προσδιορισμός της. Η αιτιώδης διαδρομή μεταξύ πράξεως και ζημίας πρέπει να προσδοκάται με πιθανότητα, η οποία δεν υπάρχει όταν παρεμβάλλονται μελλοντικοί αστάθμητοι παράγοντες, που καθιστούν την ζημία άδηλη και υποθετική και προσδίδουν σ` αυτήν χαρακτήρα απλής ελπίδας ή προσδοκίας και όχι κεκτημένου δικαιώματος, που μπορεί να επιδιωχθεί με αγωγή (βλ. Μπαλή, ΕνοχΔ 623 αρ. 6, Κρητικό αρ. 311, ΕφΔωδ 107/ 1997 Επ. Συγκ. Δικ. 1997, 558, ΕφΑΘ 4353/1986). Εάν όμως η πραγματοποίηση της στο μέλλον εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, άγνωστους και αστάθμητους από τούδε και από πιθανότητες, οι οποίες είναι ενδεχόμενο να επέλθουν ή όχι στο μέλλον και των οποίων η μέλλουσα πραγματοποίηση είναι αδύνατο να προβλεφθεί από τούδε ασφαλώς, κατά τους κανόνες της κοινής πείρας και λογικής, αποζημίωση από τούδε ως πρόωρη δεν μπορεί να απαιτηθεί, διότι η σχετική αξίωση δεν έχει ακόμη πλήρως γεννηθεί και διαμορφωθεί και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί το πραγματικό της αγωγής, αναβαλλόμενου του καθορισμού της αποζημιώσεως και της καταδίκης του εναγομένου σε ευθύτερο χρόνο (βλ. Εφθεσ 982/ 1990 Αρμεν. 1990,1178 και τις εκεί παραπομπές).
Από το συνδυασμό των ως άνω διατάξεων συνάγεται ότι, όταν ο ζημιωθείς είναι ανήλικος, η αποκατάσταση της μελλοντικής αποθετικής ζημίας δεν συνδέεται υποχρεωτικά με την άσκηση συγκεκριμένου επαγγέλματος από τον ανήλικο κατά τον χρόνο του τραυματισμού του. Αν, όμως, προβάλλεται ότι η ζημία πρόκειται να επέλθει επειδή θα ματαιωθεί, εξαιτίας της προκληθείσης σωματικής βλάβης ή βλάβης της υγείας του ανηλίκου, η άσκηση ορισμένου επαγγέλματος από τον τελευταίο μετά την ενηλικίωσή του, η θεμελίωση της ανωτέρω αξιώσεως προϋποθέτει ότι κατά το χρόνο γενέσεώς της, ο οποίος συμπίπτει με το χρόνο επελεύσεως του ζημιογόνου αποτελέσματος, ήταν προσδοκώμενο με πιθανότητα και κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, λαμβανομένων υπόψη των τυχόν ειδικών περιστάσεων, όπως λ.χ. της παρασχεθείσης ή παρεχομένης ειδικής επαγγελματικής εκπαιδεύσεως στον ανήλικο, ότι, αν δεν είχε μεσολαβήσει το ζημιογόνο γεγονός, αυτός θα ακολουθούσε μετά την ενηλικίωσή του το συγκεκριμένο επάγγελμα. Δεν αρκεί δε για τη θεμελίωση της αξιώσεως προς αποζημίωση η επίκληση της υποκειμενικής βουλήσεως του ανηλίκου για μελλοντική επιλογή επαγγέλματος ούτε της ευκαιριακής ενασχολήσεώς του με ορισμένη δραστηριότητα, αν δεν γίνεται παραλλήλως επίκληση και συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών, από τα οποία να πιθανολογείται η μελλοντική άσκηση του σχετικού επαγγέλματος (ΣτΕ 2528/2002).
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr