Διαταγή απόδοσης μισθίου κατά ΟΤΑ ή δημοσίου

Ο Ν. 3068/2002, στο πρώτο άρθρο του προβλέπει ότι το Δημόσιο, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, αλλά και τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημοσίου τομέα, οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις δικαστικές αποφάσεις άνευ καθυστερήσεως.

Συγκεκριμένα, οφείλουν να συμμορφώνονται σε όλες τις εκτελεστές αποφάσεις των διοικητικών, πολιτικών, ποινικών και των ειδικών δικαστηρίων που παράγουν υποχρέωση συμμόρφωσης.

Το άρθρο 4 του ν. 3068/2002, ως ισχύει μετά την τροποποίησή του από το ν. 4072/2012 και το ν. 4139/2013 ορίζει ότι η αναγκαστική εκτέλεση, για να ικανοποιηθεί χρηματική απαίτηση κατά του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των λοιπών νπδδ, γίνεται με κατάσχεση της ιδιωτικής περιουσίας αυτών. Ωστόσο, η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων ή άλλων εκτελεστών τίτλων, που υπόκεινται σε ένδικα μέσα ή βοηθήματα και από τους οποίους απορρέει χρηματική υποχρέωση του Δημοσίου, διενεργείται ύστερα από προσκόμιση εκ μέρους του δικαιούχου ισόποσης εγγυητικής επιστολής Τραπέζης. Το δικαστήριο, που εξέδωσε την εκτελεστή απόφαση ή το δικαστήριο που εκκρεμεί η εκδίκαση του ένδικου βοηθήματος, μπορεί όμως κατόπιν σχετικού αιτήματος, να μειώσει το ύψος της εγγυητικής επιστολής μέχρι του ενός δευτέρου. Ορίζεται επίσης, ότι αν η άσκηση του ένδικου βοηθήματος δεν υπόκειται σε χρονικό περιορισμό, ο εκτελεστός τίτλος μπορεί να εκτελεστεί χωρίς εγγύηση, μετά την άπρακτη πάροδο 90 ημερών από την επίδοσή του. Εξαίρεση στην υποχρέωση για προσκόμιση εγγυητικής επιστολής ορίζει ο νέος νόμος 4139/2013 για τις απαιτήσεις εργαζομένων, με δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου σχέση εργασίας, οι οποίες προέρχονται από την εργασιακή τους σχέση. 

Επιπρόσθετα, και εκτός από τη διαταγή αποδόσεως μισθίου, το άρθρο 909, ορίζει ότι «προσωρινή εκτέλεση δεν μπορεί να διαταχθεί κατά του δημοσίου, των δήμων και των κοινοτήτων…». Στο άρθρο αυτό περιλαμβάνεται και η προσωρινή εκτέλεση που διατάσσεται με δικαστική απόφαση που διατάσσει την υποχρέωση να παραδοθεί ή να αποδοθεί ακίνητο, και η οποία εκτελείται με τη συνδρομή του δικαστικού επιμελητή ο οποίος αποβάλλει εκείνον κατά του οποίου γίνεται η εκτέλεση, ο οποίος στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορεί να είναι το Δημόσιο ή Ο.Τ.Α. ή άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Ωστόσο, πρόσφατη νομολογία (415/2013 ΕιρΧαν) δέχεται την αντισυνταγματικότητα του άρθρου 909 παρ. 1 ΚΠολΔ, που δεν επιτρέπει την κήρυξη προσωρινής εκτελεστότητας κατά του Δημοσίου, των νπδδ και των ΟΤΑ και ορίζει ότι οι αρχές του κράτους δικαίου, της παροχής πλήρους και αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας και νομιμότητας, όπως και η συνταγματική επιταγή για δημοκρατική νομιμοποίηση και νομιμότητα της άσκησης της δικαστικής λειτουργίας, που θεμελιώνονται στις διατάξεις των άρθρων 20 παρ. 1, 26 παρ. 3, 94 παρ. 4, 95 παρ. 5 του Συντάγματος, 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, 1 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αυτής, 2 παρ. 3 και 14 παρ. 1 με το ν. 2462/1997 κυρωθέντος Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, επιβάλλουν το επιτρεπτό της κατά του Δημοσίου κ.λπ. αναγκαστικής εκτέλεσης, ανεξάρτητα από το είδος του εκτελεστού τίτλου, που αποτελεί το θεμέλιό της. Οι παραπάνω διατάξεις, που δεν ιδρύουν μόνο διεθνή ευθύνη των συμβαλλόμενων κρατών, αλλά έχουν άμεση εφαρμογή και υπερνομοθετική ισχύ, θεμελιώνουν δικαιώματα υπέρ των προσώπων που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής τους. Οι διατάξεις αυτές εγγυώνται, όχι μόνο την ελεύθερη πρόσβαση σε δικαστήριο, αλλά και την πραγματική ικανοποίηση του δικαιώματος, που επιδικάζεται από το δικαστήριο. Το δικαίωμα δηλαδή αναγκαστικής εκτέλεσης, χωρίς την οποία η προσφυγή στο δικαστήριο θα απέβαλλε την ουσιαστική αξία και χρησιμότητά της. Από τους πιο πάνω κανόνες δικαίου, που καθιερώνουν την αποτελεσματική δικαστική προστασία, στην οποία περιλαμβάνεται, εκτός από την οριστική, και προσωρινή δικαστική προστασία, έπεται ότι δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 909 ΚΠολΔ. Διότι με βάση τους παραπάνω νόμους επιβάλλεται το επιτρεπτό της κατά του Δημοσίου, των νπδδ των ΟΤΑ αναγκαστικής εκτέλεσης, ανεξάρτητα από το είδος του εκτελεστού τίτλου, που αποτελεί το θεμέλιο αυτής. Τίτλο δε εκτελεστό αποτελούν και οι οριστικές αποφάσεις, που έχουν κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστές.

Ζαΐμη Έμη

info@efotopoulou.gr