Δικαίωμα διορισμού στο Δημόσιο συγκεκριμένης κατηγορίας προσώπων, κατ’ εξαίρεση της κείμενης νομοθεσίας του ΑΣΕΠ, σε περίπτωση θανάτου μόνιμων αξιωματικών, υπαξιωματικών και οπλιτών

Επειδή, στο άρθρο 19 του ν. 1911/1990 ορίζονται τα ακόλουθα: «1. Οι σύζυγοι άνδρες και γυναίκες ή ένα τέκνο των μόνιμων αξιωματικών και ανθυπασπιστών, των μόνιμων και εθελοντών – εθελοντριών υπαξιωματικών, των οπλιτών 5ετούς υποχρεώσεως των Ενόπλων Δυνάμεων … που αποβιώνουν κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής, διορίζονται, επιφυλασσομένων των διατάξεων περί κωλυμάτων διορισμού …, κατ’ εξαίρεση των ισχυουσών διατάξεων και ανεξάρτητα από την ύπαρξη κενών θέσεων, ύστερα από αίτησή τους, στον αντίστοιχο κλάδο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ως μόνιμοι υπάλληλοι, σε θέση ανάλογη με τα προσόντα τους. … 2. Της κατά την προηγούμενη παράγραφο προστασίας απολαμβάνουν και μία άγαμη αδελφή των αποβιούντων, υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου αυτού, εφ’ όσον κατά το χρόνο του θανάτου τους δεν ήταν νυμφευμένοι … (όπως η παρ. 2 ίσχυε πριν από την αντικατάστασή της με το άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 2109/1992, Α΄ 205/29.12.1992) 3. Οι κατά τις προηγούμενες παραγράφους του παρόντος άρθρου διορισμοί ενεργούνται με κοινή απόφαση των Υπουργών Προεδρίας της Κυβέρνησης και Εθνικής Άμυνας». Περαιτέρω, στο άρθρο 30 παρ. 1 του 1947/1991ορίζονται τα εξής: «Της κατά το άρθρο 19 του ν. 1911/1990… προστασίας απολαμβάνουν και οι σύζυγοι ή ένα από τα τέκνα των εφέδρων αξιωματικών και οπλιτών γενικώς, οι οποίοι αποβιούν κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής. Στην περίπτωση που οι κατά τα ανωτέρω αποβιούντες δεν ήσαν νυμφευμένοι το δικαίωμα διορισμού παρέχεται κατά προτεραιότητα σε έναν από τους γονείς ή άγαμη αδελφή του αποβιούντος». Εξάλλου, με την παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 2109/1992αντικαταστάθηκε η παρ. 2 του άρθρου 19 του ν. 1911/1990ως ακολούθως: «Της κατά την προηγούμενη παράγραφο προστασίας εφόσον δεν υπάρχουν πρόσωπα προστατευόμενα κατ’ εφαρμογή αυτής απολαμβάνουν και ένας αδελφός ή μία αδελφή των αποβιωσάντων. …», ενώ με την παρ. 3 του άρθρου 12 του ν. 2109/1992αντικαταστάθηκε το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 30 του ν. 1947/1991ως εξής: «Στην περίπτωση που οι κατά τα ανωτέρω αποβιώσαντες δεν έχουν σύζυγο ή τέκνα το δικαίωμα διορισμού παρέχεται κατά προτεραιότητα σε έναν από τους γονείς ή μία αδελφή ή έναν αδελφό του αποβιώσαντος». Τέλος, στη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 2 του ν. 2913/2001προβλέφθηκε ότι: «Σε περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 19 του ν. 1911/1990…, όπως αυτές επεκτάθηκαν και τροποποιήθηκαν από την παράγραφο 1 του άρθρου 30 του ν. 1947/1991…, τις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 12 του ν. 2109/1992… το δικαίωμα μεταβιβάζεται στα λοιπά προβλεπόμενα κατά περίπτωση μέλη της οικογένειας αυτού που απεβίωσε …, εφόσον προηγουμένως παραιτηθούν του σχετικού δικαιώματος ο ή η σύζυγος ή τα τέκνα αυτού». Η κατά τις ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 19 παρ. 1-2 του ν. 1911/1990δυνατότητα διορισμού στο Δημόσιο συγκεκριμένης κατηγορίας προσώπων, κατ’ εξαίρεση από την κείμενη περί Α.Σ.Ε.Π. διαδικασία, είναι σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην προηγούμενη σκέψη, συνταγματικώς ανεκτή, δεδομένου ότι προϋφίστατο της συνταγματικής αναθεωρήσεως του 2001, διατηρήθηκε δε σε ισχύ και μετά την ως άνω αναθεώρηση ( ΣτΕ 3516/2012,  ΣτΕ 2931/2015).

Μέσα από τις ως άνω διατάξεις γίνεται αντιληπτό ότι ο νόμος δεν κωλύεται να καταλαμβάνει και ρυθμίζει από την έναρξη ισχύος του και για το μέλλον έννομες σχέσεις που γεννήθηκαν μετά την έναρξη εφαρμογής του αλλά πηγάζουν από έννομες σχέσεις ή καταστάσεις προϋφιστάμενες του νόμου (ΑΠ 562/2009, ΣτΕ 2615/1987, 3925/1988, 4235/1997, σκέψη 6). Ως εκ τούτου, οι προεκτεθείσες διατάξεις του άρθρου 19 παρ. 1-2 του ν. 1911/1990-όπως αυτές επεκτάθηκαν και τροποποιήθηκαν, αντίστοιχα, με τις διατάξεις των άρθρων 30 παρ. 1 του ν. 1947/1991και 12 παρ. 2-3 του ν. 2109/1992, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 2 του ν. 2913/2001-, με τις οποίες καθιερώνεται, μεταξύ άλλων, υπέρ των ειδικώς αναφερομένων μελών της οικογένειας των οπλιτών γενικώς (του/της συζύγου ή ενός τέκνου ή ενός γονέα ή ενός αδελφού ή μίας αδελφής), θανόντων κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής, δικαίωμα διορισμού τους ως μόνιμων υπαλλήλων στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας σε θέση ανάλογη με τα προσόντα τους και οι οποίες (διατάξεις) είναι σύμφωνες προς τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αξιοκρατίας (ΣτΕ 2931/2015), ερμηνευόμενες ενόψει του σκοπού για τον οποίον θεσπίσθηκαν, ο οποίος συνίσταται στην αποκατάσταση των ανωτέρω μελών της οικογένειας των οπλιτών γενικώς που αποβιώνουν ή απεβίωσαν κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής, καταλαμβάνουν περιπτώσεις θανάτων που έχουν επισυμβεί όχι μόνον μετά αλλά και πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 1911/1990. Ωστόσο, στην περίπτωση κατά την οποία ο θάνατος του οπλίτη κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής έχει επισυμβεί πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 1911/1990, το δικαίωμα διορισμού ενός αδελφού ή μίας αδελφής αυτού ως μόνιμου/μόνιμης υπαλλήλου στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 19 παρ. 1-2 του ν. 1911/1990, δεν δύναται να ανατρέξει σε χρόνο προγενέστερο του χρόνου ενάρξεως ισχύος του ν. 2109/1992 (: 29.12.1992), οπότε προβλέφθηκε το πρώτον υπέρ ενός αδελφού ή μίας αδελφής των οπλιτών γενικώς που απεβίωσαν κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής η δυνατότητα διορισμού του/της ως μόνιμου/μόνιμης υπαλλήλου στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Τέλος, εφόσον οι προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 19 παρ. 1-2 του ν. 1911/1990δεν θέτουν οιονδήποτε χρονικό περιορισμό ως προς την άσκηση του δικαιώματος διορισμού ως μόνιμων υπαλλήλων στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας των ανωτέρω μελών της οικογένειας των θανόντων κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και ένεκα αυτής οπλιτών γενικώς, το δικαίωμα αυτό δύναται να ασκηθεί οποτεδήποτε μετά τη θεμελίωσή του και ανεξαρτήτως της απασχολήσεως του δικαιούχου σε άλλη εργασία κατά το μεσολαβήσαν -μεταξύ του χρόνου θεμελιώσεως και ασκήσεως του δικαιώματος- χρονικό διάστημα και, ως εκ τούτου, δεν τίθεται ζήτημα αποδυναμώσεως του δικαιώματος αυτού λόγω της παρόδου μακρού χρονικού διαστήματος από τον χρόνο θεμελιώσεώς του (ΣτΕ 3979/2012, σκέψη 5).

Χρύσα Ανδρεσάκη

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr