Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο (Α.Κ. 1520)

Ο γονέας ο οποίος δεν διαμένει με το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό. Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους ανιόντες του, εκτός αν υπάρχει σοβαρός λόγος.    

                   

Το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας είναι προσωποπαγές οικογενειακό δικαίωμα και συνδέεται αποκλειστικά με το πρόσωπο του φορέα του. Επομένως, ο φορέας του δεν μπορεί να το μεταβιβάσει ούτε να παραιτηθεί από αυτό είτε εξ ολοκλήρου, είτε κατά την άσκησή του.

Στο περιεχόμενο του δικαιώματος επικοινωνίας ανήκει η προσωπική συνάντηση του γονέα με το τέκνο, η συνομιλία και συναναστροφή, η κοινή έξοδος ψυχαγωγίας κλπ. Παράλληλα με την προσωπική επικοινωνία μπορεί να υπάρχει και τηλεφωνική επικοινωνία, καθώς και η μεταξύ τους αλληλογραφία. Είναι ακόμη δυνατό, αντί της προσωπικής επικοινωνίας που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι αδύνατη για αντικειμενικούς λόγους να γίνεται μόνο τηλεφωνική ή με αλληλογραφία αντί της προσωπικής επικοινωνίας.

Οι γονείς μπορούν να συνάψουν συμφωνία, με την οποία να ρυθμίζουν το δικαίωμα επικοινωνίας. Η συμφωνία αυτή (ρητή ή σιωπηρή), η οποία δεν αποτελεί εκτελεστό τίτλο πριν από τη επικύρωσή της από το δικαστήριο, δεσμεύει τους συζύγους εωσότου την τροποποιήσουν με νεώτερη συμφωνία ή με δικαστική απόφαση. Είναι ανίσχυρη η συμφωνία που αντιβαίνει στα χρηστά ήθη (π.χ. όταν συμφωνείται ότι ο ένας γονέας παραιτείται από το δικαίωμα επικοινωνίας, προκειμένου να απαλλαγεί από την υποχρέωση διατροφής του τέκνου. Το δικαστήριο δεν δεσμεύεται από την συμφωνία των γονέων. Αν το συμφέρον του τέκνου το επιβάλλει, μπορεί να την τροποποιήσει.

Σχετικά με τον τόπο διαμονής του τέκνου, ο γονέας που έχει την επιμέλεια του τέκνου (έστω και προσωρινά, κατά τη νομολογία), δικαιούται να προσδιορίζει τον τόπο διαμονής του, στο πλαίσιο δε αυτού του δικαιώματος μπορεί να απομακρύνει το τέκνο από την Ελλάδα και να το εγκαταστήσει σε άλλη χώρα της επιλογής του. Επομένως, από τη στιγμή που η επιλογή του τόπου κατοικίας εντάσσεται από το νόμο στην άσκηση της επιμέλειας του τέκνου, θα αποτελούσε διάταξη κενή περιεχομένου να ανατίθεται η επιμέλεια στον ένα γονέα, ταυτόχρονα όμως να του αφαιρείται η ευχέρεια επιλογής του τόπου κατοικίας. Ανάλογα με τον τόπο διαμονής του τέκνου, όπως αυτός προσδιορίζεται από τον δικαιούχο της επιμέλειας, θα προσαρμόζεται και η άσκηση της επικοινωνίας. Το γεγονός βέβαια ενός τέτοιου προσδιορισμού του τόπου διαμονής του τέκνου δυσχεραίνει σημαντικά την επικοινωνία του παιδιού μπορεί να δυσχεράνει σημαντικά την επικοινωνία του παιδιού με τον άλλο γονέα και το συγγενικό του περιβάλλον στην ημεδαπή,, αυτό όμως είναι ένα διαφορετικό ζήτημα και τα περιστατικά που συνδέονται με αυτό δεν στοιχειοθετούν, τόσο γενικώς όσο και στην συγκεκριμένη περίπτωση, κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, αλλά δημιουργούν την ανάγκη κάποιας ειδικής ρύθμισης του τρόπου επικοινωνίας.

Σύμφωνα με τη θεωρία, ο ενδεικνυόμενος για την εξυπηρέτηση του σκοπού της επικοινωνίας τόπος είναι ο της οικίας του δικαιούχου γονέα, χωρίς, όμως να αποκλείεται ο τόπος της οικίας του υποχρέου γονέα ή τρίτου, αν τούτο επιβάλλεται από το συμφέρον του τέκνου ή από ιδιαίτερο λόγο. Αν συντρέχουν λόγοι υγείας ή αναπηρίας του τέκνου που επιβάλλουν τη μη μετακίνηση του τέκνου, η επικοινωνία πρέπει να γίνεται στην οικία του γονέα με το οποίο διαμένει το τέκνο. Αν οι γονείς διαμένουν σε διαφορετικές πόλεις ή σε διαφορετικές χώρες, η μετάβαση του τέκνου στον τόπο κατοικίας του δικαιούχου γονέα, ο οποίος βαρύνεται και με τα σχετικά έξοδα, χωρίς συνυπολογισμό τους στην διατροφική αξίωση του τέκνου, θα γίνεται με επιμέλεια του ίδιου. Μπορεί όμως να αποκλειστεί η μετάβαση του τέκνου στην άλλη χώρα ή ακόμη και στην άλλη πόλη, αν υπάρχει κίνδυνος απαγωγής του τέκνου ή άλλος ιδιαίτερος λόγος, όπως καταπόνηση του τέκνου ή επίπτωση στην εκπαίδευσή του.  

Ο προσδιορισμός όμως αυτός του τόπου διαμονής του τέκνου από το δικαιούχο της επιμέλειας υπόκειται στον περιορισμό της μη άσκησης του δικαιώματος τούτου κατά κατάχρηση δικαιώματος. Τούτο μπορεί να συμβεί π.χ. όταν ο γονέας αυτός επιδιώκει τη ματαίωση επικοινωνίας, οπότε η καταχρηστικότητα της άσκησης του δικαιώματος τούτου θα έχει ως συνέπεια την εφαρμογή των διατάξεων για την κακή άσκηση της γονικής μέριμνας (Α.Κ. 1532 – 1533). Επίσης και ο διαφορετικός προσδιορισμός του τόπου διαμονής του τέκνου, π.χ. στο εξωτερικό, μπορεί να επιφέρει την εφαρμογή των άρθρων 1532 – 1533 του Α.Κ. για κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, εφόσον η αλλαγή του τόπου διαμονής του τέκνου, που έχει ως συνέπεια τη διακοπή της επικοινωνίας έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο συμφέρον του τέκνου.

 

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος

E-mail: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί