Δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής και εκπροσώπηση νομικού προσώπου ως πολιτικώς ενάγοντος από υποκατάστατο της διοίκησής του ή μη δικηγόρο

Δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής και εκπροσώπηση νομικού προσώπου ως πολιτικώς ενάγοντος από υποκατάστατο της διοίκησής του ή μη δικηγόρο – Η τυχόν υπό δικηγόρου ή δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής Αρχής γενομένη επικύρωση αντιγράφου του πρακτικού του οργάνου διοίκησης του νομικού προσώπου με το οποίο (ενν. πρακτικό) εξουσιοδοτείται ο μη υποκατάστατος δικηγόρος όπως δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής για λογαριασμό του νομικού προσώπου και εκπροσωπήσει αυτό ως πολιτικώς ενάγον ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών των μελών του εν λόγω οργάνου διοίκησης, τα οποία το υπέγραψαν

Όταν ένα νομικό πρόσωπο εκπροσωπείται δικαστικώς και εξωδίκως από το καταστατικό όργανο διοικήσεώς του, όπως για παράδειγμα ένα σωματείο από το διοικητικό συμβούλιό (εφεξής Δ.Σ.) του, για τη νομότυπη δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής και εκπροσώπηση του νομικού αυτού προσώπου ως πολιτικώς ενάγοντος από ορισμένο μη υποκατάστατο της διοίκησής του δικηγόρο, απαιτείται η προσκόμιση σχετικού πρακτικού του οργάνου διοικήσεως του νομικού προσώπου, το οποίο (ενν. πρακτικό) πρέπει να φέρει και βεβαίωση της γνησιότητας της υπογραφής των μελών του οργάνου διοικήσεως, σύμφωνα με τα άρθρα 46 και 42 παρ. 1 εδ. γ΄ ΚΠΔ, δεδομένης της ιδιότητας του ως άνω δικηγόρου ως απλού πληρεξουσίου-εντολοδόχου του νομικού προσώπου, ενώ για τη νομότυπη δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής και εκπροσώπηση του νομικού προσώπου ως πολιτικώς ενάγοντος από ορισμένο υποκατάστατο της διοίκησής του δικηγόρο (δυνάμει σχετικής πρόβλεψης στη συστατική πράξη ή το καταστατικό ή τον οργανισμό του νομικού προσώπου), δεν απαιτείται ειδική πληρεξουσιότητα ή εξουσιοδότηση και βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής των μελών του οργάνου διοικήσεώς του [σχετικώς, βλ. ΑΠ 1003/2013 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 1131/2011 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 1403/2010 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 859/2010 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 1011/2009 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 2465/2008 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 2451/2008 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 2449/2008 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 1752/2008 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 210/2008 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 6/2006 (ΟΛΟΜ – ΠΟΙΝ), ΑΠ 4/2006 (ΟΛΟΜ – ΠΟΙΝ), ΑΠ 2061/2006 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 1807/2006 (ΠΟΙΝ) και ΑΠ 1631/2006 (ΠΟΙΝ)].

Αναφορικά, δε, με την ανάγκη βεβαιώσεως της γνησιότητας των υπογραφών των μελών του οργάνου διοικήσεως του νομικού προσώπου επί του πρακτικού του εν λόγω οργάνου με το οποίο (ενν. πρακτικό) εξουσιοδοτείται ο μη υποκατάστατος δικηγόρος όπως δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής για λογαριασμό του νομικού προσώπου και εκπροσωπήσει αυτό ως πολιτικώς ενάγον, πρέπει να προσεχθεί ότι η τυχόν γενομένη υπό δικηγόρου (ή δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής Αρχής) επικύρωση αντιγράφου του ανωτέρω πρακτικού ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών των μελών του εν λόγω οργάνου διοίκησης, τα οποία το υπέγραψαν. Τούτο προκύπτει αναντίρρητα από τις κάτωθι αρεοπαγιτικές αποφάσεις:

• ΑΠ 4/2006 (ΟΛΟΜ – ΠΟΙΝ): «Η επικύρωση όμως από το δικηγόρο, του αναφερόμενου αντιγράφου του πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας, το οποίο φέρει (κατά τη βεβαίωσή της) τις υπογραφές όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της (…), ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας. Συνεπώς, (…) είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο από το άρθρο 510 παρ. 1 περ. Η΄ του ΚΠΔ, για υπέρβαση εξουσίας, λόγος της αίτησης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και ειδικότερα προβάλλεται η ανυπαρξία στο άνω αντίγραφο του πρακτικού βεβαίωσης της γνησιότητας της υπογραφής των μελών του Δ.Σ. της παραπάνω εταιρείας.».
• ΑΠ 6/2006 (ΟΛΟΜ – ΠΟΙΝ): «Η επικύρωση όμως από το δικηγόρο, του αναφερόμενου αντιγράφου του πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας, το οποίο φέρει (κατά τη βεβαίωσή της) τις υπογραφές όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της (…), ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας. Συνεπώς, (…) είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο από το άρθρο 510 παρ. 1 περ. Η΄ του ΚΠΔ, για υπέρβαση εξουσίας, λόγος της αίτησης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα και ειδικότερα προβάλλεται η ανυπαρξία στο άνω αντίγραφο του πρακτικού βεβαίωσης της γνησιότητας της υπογραφής των μελών του Δ.Σ. της παραπάνω εταιρείας.».
• ΑΠ 1631/2006 (ΠΟΙΝ): «Η επικύρωση όμως από το δικηγόρο του αντιγράφου του πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου της ανώνυμης εταιρείας, το οποίο φέρει (κατά τη βεβαίωσή της) τις υπογραφές όλων των μελών του Δ.Σ. της (…), ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών όλων των μελών του Δ.Σ. της εταιρείας».

Αναφορικά με την εδώ συζητούμενη υπόθεση, μάλιστα, δέον όπως υπογραμμισθεί ότι, όπως αναφέρει η μόλις λεχθείσα αρεοπαγιτική απόφαση, το επιληφθέν δικαστήριο ουσίας, ήτοι το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιώς, «όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε τον (…) αυτοτελή ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, με την εξής αιτιολογία: “… Η σχετική ένσταση του κατηγορουμένου πρέπει να απορριφθεί, καθόσον (…) αρκεί να προσκομισθεί επικυρωμένο αντίγραφο της πράξεως του διοικητικού συμβουλίου της (ενν. ανώνυμης εταιρείας), με την οποία ανατίθεται η ενέργεια αυτή σε τρίτο, όπως εν προκειμένω στη δικηγόρο Μ.Κ., και δεν είναι αναγκαία και η βεβαίωση της γνησιότητας της υπογραφής των μελών του διοικητικού συμβουλίου από Αρχή ή δικηγόρο.”». Επ’ αυτού, δε, ο Άρειος Πάγος απεφάνθη ότι «Με την κρίση του αυτή το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πειραιώς δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου ποινικές διατάξεις των άρθρων 42, 46 ΠΚ, 18 παρ. 1-2, 23 παρ. 3 του ν. 2190/1920 και 211, 713 ΑΚ, ούτε υπερέβη την εξουσία του με το να απορρίψει τον ανωτέρω αυτοτελή ισχυρισμό και να προβεί στη συνέχεια στην εκδίκαση της υποθέσεως, ενώ διέλαβε στην απόφαση του αυτήν ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, καθόσον η επικύρωση από τους ως άνω διευθύνοντα σύμβουλο και δικηγόρο, αντίστοιχα, του προαναφερόμενου αποσπάσματος πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου της εν λόγω ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας, το οποίο φέρει, κατά τη βεβαίωσή της, τις υπογραφές όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της (…), ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της. Επομένως, οι ανωτέρω λόγοι της αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ΄, Ε΄ και Η΄ του ΚΠΔ είναι αβάσιμοι και, μη υπάρχοντος προς εξέταση ετέρου λόγου της αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί αυτή στο σύνολό της (…)».

• ΑΠ 1752/2008 (ΠΟΙΝ): «Το εξουσιοδοτικό όμως έγγραφο που υποβλήθηκε (…), το οποίο είναι απόσπασμα του από … πρακτικού του Δ.Σ. που επικύρωσε ο Πρόεδρος του Δ.Σ. και η Δικηγόρος Καλλιόπη … βεβαίωσε το γνήσιο της υπογραφής του επικυρώσαντος Προέδρου, σε καμία περίπτωση δεν ανταποκρίνεται στα οριζόμενα από το άρθρο 42 παρ. 2 του ΚΠΔ. Η μόνη περίπτωση που θα μπορούσε να ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών, όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας, θα ήταν η επικύρωση από το δικηγόρο, ακριβούς αντιγράφου του πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας, το οποίο θα έφερε τις υπογραφές όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου της (…)».
• ΑΠ 1011/2009 (ΠΟΙΝ): «(…) έπρεπε στα άνω αντίγραφα των πρακτικών συνεδριάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου της εγκαλούσας πιο πάνω ανώνυμης εταιρίας (…) να βεβαιώνεται και η γνησιότητα της υπογραφής των εντολέων (μελών του Διοικητικού Συμβουλίου) από Αρχή (δημόσια, δημοτική ή κοινοτική) ή δικηγόρο, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 42 παρ. 2 του ΚΠοινΔ. Τέτοια, όμως, βεβαίωση δεν υπάρχει. Ούτε καλύπτει την έλλειψη αυτή η διαφορετική βεβαίωση ότι το προσαρτηθέν πρακτικό αποτελεί ακριβές αντίγραφο εκ του βιβλίου πρακτικών του Δ.Σ. της εταιρείας “…” χωρίς άλλη μνεία και χωρίς να προκύπτει η ταυτότητα του προσώπου που υπογράφει την εν λόγω βεβαίωση, καθώς και η ιδιότητά του.».

Ως ευχερώς και αναμφίλεκτα συνάγεται εκ του προηγηθέντος χωρίου, η έλλειψη βεβαίωσης της γνησιότητας των υπογραφών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου από Αρχή ή δικηγόρο θα καλυπτόταν από τη βεβαίωση ότι το σχετικό πρακτικό αποτελούσε ακριβές αντίγραφο εκ του βιβλίου πρακτικών του Δ.Σ. της εταιρείας εάν προέκυπταν η ταυτότητα και η ιδιότητα του υπογράψαντος τη βεβαίωση αυτή προσώπου και το εν λόγω πρόσωπο ετύγχανε δικηγόρος ή αντιπρόσωπος/εξουσιοδοτημένος υπάλληλος δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής Αρχής.

Στο σημείο αυτό, δέον όπως διευκρινισθεί ότι οι ανωτέρω αρεοπαγιτικές αποφάσεις δεν υποστηρίζουν πως δεν υφίσταται ανάγκη βεβαιώσεως της γνησιότητας των υπογραφών των μελών του Δ.Σ. ενός νομικού προσώπου επί του πρακτικού του εν λόγω Δ.Σ. με το οποίο (ενν. πρακτικό) εξουσιοδοτείται ορισμένος μη υποκατάστατος δικηγόρος όπως υποβάλει έγκληση ή δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής για λογαριασμό του νομικού προσώπου και εκπροσωπήσει αυτό ως πολιτικώς ενάγον, αλλά, τουναντίον, ότι υφίσταται ανάγκη τοιαύτης βεβαιώσεως, η οποία (ενν. τοιαύτη βεβαίωση) όμως ενέχεται στην υπό δικηγόρου γενομένη επικύρωση αντιγράφου του ανωτέρω πρακτικού.

Υπ’ αυτό το πρίσμα, γίνεται ευκόλως κατανοητό ότι έτερες αποφάσεις του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, όπως οι ενδεικτικώς αναφερόμενες ΑΠ 1324/2006 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 48/2007 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 142/2007 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 208/2007 (ΠΟΙΝ) και ΑΠ 1403/2010 (ΠΟΙΝ), που απλώς δεν μνημόνευσαν ότι η υπό δικηγόρου επικύρωση αντιγράφου του πρακτικού του Δ.Σ. εταιρείας το οποίο φέρει (κατά τη βεβαίωσή της) τις υπογραφές όλων των μελών του Δ.Σ. ενέχει και βεβαίωση της γνησιότητας των υπογραφών αυτών, ουδόλως αντιτίθενται κατά περιεχόμενο στις ανωτέρω ρηθείσες ΑΠ 4/2006 (ΟΛΟΜ – ΠΟΙΝ), ΑΠ 6/2006 (ΟΛΟΜ – ΠΟΙΝ), ΑΠ 1631/2006 (ΠΟΙΝ), ΑΠ 1752/2008 (ΠΟΙΝ) και ΑΠ 1011/2009 (ΠΟΙΝ), καθότι οι έτερες αυτές αποφάσεις δεν είχαν λόγο να μνημονεύσουν το προρρηθέν, αφού δεν αφορούσαν σε επικυρωμένα από δικηγόρο (ή δημόσια, δημοτική ή κοινοτική Αρχή) αντίγραφα πρακτικών Δ.Σ., αλλά, όπως αναμφίλεκτα προκύπτει από το περιεχόμενο των αποφάσεων αυτών, είτε σε ανεπικύρωτα αποσπάσματα πρακτικών [ενδεικτικώς, βλ. ΑΠ 142/2007 (ΠΟΙΝ) και ΑΠ 208/2007 (ΠΟΙΝ)] είτε σε αντίγραφα πρακτικών επικυρωμένα μεν, πλην όμως όχι από δικηγόρο (ή δημόσια, δημοτική ή κοινοτική Αρχή) [ενδεικτικώς, βλ. ΑΠ 1324/2006 (ΠΟΙΝ) και ΑΠ 1403/2010 (ΠΟΙΝ)], είτε σε συμβολαιογραφικά έγγραφα [ενδεικτικώς, βλ. ΑΠ 48/2007 (ΠΟΙΝ)].

 

 

Ανδρέας Ματσακάς

Δικηγόρος παρ’ Εφέταις

LL.M. Ποινικών Επιστημών

Advanced LL.M. Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

E-mail: info@efotopoulou.gr