Δυνατότητα εξέτασης νέου μάρτυρα και προσκόμιση ένορκης βεβαίωσης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο

Σύμφωνα με το άρθρο 529 ΚΠολΔ «1. Στην κατ` έφεση δίκη επιτρέπεται να γίνει επίκληση και προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων.

Εξέταση νέων μαρτύρων για ζητήματα για τα οποία εξετάσθηκαν μάρτυρες στην πρωτόδικη δίκη επιτρέπεται, αν αυτό επιβάλλεται κατά την κρίση του δικαστηρίου. 2. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο μπορεί να αποκρούσει τα αποδεικτικά μέσα που προσάγονται πρώτη φορά σ` αυτό ως απαράδεκτα, αν κατά την κρίση του ο διάδικος δεν τα είχε προσκομίσει στην πρωτόδικη δίκη από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαριά αμέλεια.»

Η προσκομιδή, λοιπόν, στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο ένορκης βεβαίωσης που έχει ληφθεί μετά την έκδοση της πρωτόδικης απόφασης και πριν τη συζήτηση της έφεσης είναι παραδεκτή και νόμιμη (ΑΠ 1116/2013, ΕφΔωδ 27/2012 nomos).

Από τη διατύπωση της διάταξης (παρ. 1), η οποία αρκείται στην επίκληση και προσαγωγή των νέων αποδεικτικών μέσων, προκύπτει ότι η προσαγωγή των νέων αποδεικτικών μέσων στην κατ’ έφεση δίκη δεν απαιτείται να δικαιολογείται, με εξαίρεση την εξέταση νέων μαρτύρων.

Από τη διάταξη της παρ. 2, η ρύθμιση της οποίας σκοπό έχει την άσκηση ηθικής πίεσης στους διαδίκους προς προσαγωγή των αποδεικτικών μέσων που έχουν στη διάθεσή τους κατά την πρωτόδικη δίκη, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο μπορεί, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς κρίση του, να αποκρούσει τα το πρώτον ενώπιον αυτού προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα ως απαράδεκτα, αν ο διάδικος δεν προσκόμισε αυτά κατά την πρωτόδικη δίκη από πρόθεση στρεψοδικίας ή από βαριά αμέλεια. Η άσκηση της διακριτικής αυτής ευχέρειας του δικαστηρίου δεν προϋποθέτει την υποβολή αιτήματος, για διάταξη αποδείξεων, από τον αποδεικνύοντα.  

Με την διάταξη της παρ. 1 τίθεται περιορισμός ως προς την εξέταση νέων μαρτύρων στην κατ΄ έφεση δίκη για ζητήματα για τα οποία εξετάστηκαν άλλοι μάρτυρες στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, ο οποίος αποτελεί ειδική εξαίρεση από την αρχή που θεσπίζεται για την επίκληση και προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων. Από τη ρύθμιση προκύπτει, κατ΄ αντιδιαστολή, ότι είναι επιτρεπτή η επανεξέταση των μαρτύρων για ζητήματα για τα οποία εξετάστηκαν πρωτοδίκως. Η εξέταση νέων μαρτύρων στην κατ΄ έφεση δίκη, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ορίζονται στη διάταξη, είναι επιτρεπτή αν επιβάλλεται κατά την κρίση του δικαστηρίου και συνεπώς και αν ακόμη υποβάλλεται από το διάδικο σχετική αίτηση, η αποδοχή της είναι δυνητική και εξαρτάται από την κρίση του δικαστηρίου, το οποίο εκτιμά, ενόψει των αποδείξεων που έχουν διεξαχθεί, την αναγκαιότητα συμπλήρωσής τους. Ο δικαιολογητικός λόγος των περιορισμών σε σχέση με την εξέταση νέων μαρτύρων στην κατ΄ έφεση δίκη, είναι η αποτροπή τεχνητής δημιουργίας νέων μαρτύρων που θα κατέθεταν αναληθή πραγματικά γεγονότα.    

Ο ίδιος περιορισμός που καθιερώνεται με την ως άνω διάταξη για την εξέταση νέων μαρτύρων θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μας, να ισχύσει αναλογικά και για την προσκόμιση ενόρκων βεβαιώσεων στον β΄ βαθμό, καθώς υπάρχει μεγάλος κίνδυνος, όπως και οι μάρτυρες, έτσι και αυτές (οι ένορκες βεβαιώσεις) να αποσκοπούν, όταν προσκομίζονται το πρώτο στον β΄ βαθμό, στην τεχνητή δημιουργία νέων μαρτύρων, έτοιμων να καταθέσουν αναληθή γεγονότα.

Αμυγδαλιά Τσιάρα, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr