Ε.Ε.Τ.Α.: το νέο “χαράτσι” που αντικατέστησε το Ε.Ε.Τ.Η.Δ.Ε.
Με το νόμο 4152/2013 (ΦΕΚ Α΄107/9.5.2013) επιβλήθηκε για επιτακτικούς λόγους εθνικού συμφέροντος που συνίστανται στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής έκτακτο ειδικό τέλος υπέρ του Δημοσίου στις ηλεκτροδοτούμενες, οποτεδήποτε κατά το διάστημα από την 1η Μαΐου 2013 έως την 31η Δεκεμβρίου 2013, δομημένες επιφάνειες ακινήτων και έλαβε την ονομασία έκτακτο ειδικό τέλος ακινήτων (Ε.Ε.Τ.Α.).
Γεγονός που σημαίνει ότι αν το ακίνητο είναι ηλεκτροδοτούμενο έστω και μία μέρα κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα, υποχρεούται ο ιδιοκτήτης του στην καταβολή του τέλους.
Αντικείμενο του Ε.Ε.Τ.Α. είναι οι ηλεκτροδοτούμενες δομημένες επιφάνειες ακινήτων οποιασδήποτε μορφής, ανεξάρτητα αν αυτές είναι αποπερατωμένες ή μη κατά την ως άνω ημερομηνία και ανεξάρτητα από την ορθή αναγραφή των στοιχείων τους στους λογαριασμούς κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος. Υποκείμενο του Ε.Ε.Τ.Α. είναι ο κύριος ή επικαρπωτής του ακινήτου ή το πρόσωπο στο οποίο έχει παραχωρηθεί το ακίνητο με προσωρινό παραχωρητήριο ή το δικαίωμα εκμετάλλευσης περιπτέρου, κατά το ποσοστό συνιδιοκτησίας, αυτού, την 1η Μαΐου 2013. Υπόχρεος για την καταβολή του Ε.Ε.Τ.Α. είναι ο χρήστης του ακινήτου κατά την ημερομηνία έκδοσης κάθε λογαριασμού κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, που περιλαμβάνει Ε.Ε.Τ.Α., και ο οποίος το καταβάλλει μαζί με το λογαριασμό κατανάλωσης του ηλεκτρικού ρεύματος. Αν ο χρήστης είναι μισθωτής, εφόσον αποδεικνύει την καταβολή του Ε.Ε.Τ.Α., επέρχεται αυτοδικαίως συμψηφισμός με οφειλόμενα ή μελλοντικά μισθώματα. Αυτό κατισχύει κάθε άλλης αντίθετης συμφωνίας των συμβαλλόμενων μερών, με εξαίρεση τις συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης του ν. 1665/1986 (Α` 194), στις οποίες ο μισθωτής έχει το δικαίωμα αγοράς του ακινήτου κατά τη λήξη της μίσθωσης.
Στο Ε.Ε.Τ.Α. δεν υπόκεινται τα ακίνητα που ανήκουν:
α) στο Ελληνικό Δημόσιο, στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, πλην των οριζομένων στην επόμενη περίπτωση, στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και στις δημοτικές επιχειρήσεις,
β) στα θρησκευτικά νομικά πρόσωπα της περίπτωσης ιγ` της παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 3842/2010 (Α` 58), εφόσον ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά για να επιτελούν το λατρευτικό, εκπαιδευτικό, θρησκευτικό και κοινωφελές έργο τους,
γ) στα νομικά πρόσωπα της περίπτωσης ε` της παρ. 7 του άρθρου 24 του ν. 2130/1993 (κάποια ν.π. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα), εφόσον ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εκπλήρωση των θρησκευτικών, εκκλησιαστικών, φιλανθρωπικών, εκπαιδευτικών, καλλιτεχνικών ή κοινωφελών σκοπών τους,
δ) στα νομικά πρόσωπα της περίπτωσης στ` της παρ. 7 του άρθρου 24 του ν. 2130/1993 (αθλητικά σωματεία), εφόσον ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως γήπεδα ή χώροι αθλητικών εγκαταστάσεων για την πραγματοποίηση των αθλητικών τους σκοπών και
ε) σε ξένα κράτη, εφόσον αυτά χρησιμοποιούνται για την εγκατάσταση πρεσβειών και προξενείων, υπό τον όρο της αμοιβαιότητας.
Από το Ε.Ε.Τ.Α. απαλλάσσονται:
αα) Οι κοινόχρηστοι χώροι πολυκατοικιών,
ββ) οι κοινόχρηστοι χώροι των κύριων τουριστικών καταλυμάτων (ξενοδοχείων και κάμπινγκ) που αφορούν στους χώρους προσέλευσης, υποδοχής και υγιεινής, οι οποίοι προσδιορίζονται σε ποσοστό 35% της συνολικής επιφάνειας της ξενοδοχειακής επιχείρησης, καθώς και ποσοστό δεκαεπτά τοις εκατό (17%) της συνολικής επιφάνειας των επιχειρήσεων ενοικιαζόμενων δωματίων και ενοικιαζόμενων επιπλωμένων διαμερισμάτων, τα οποία διαθέτουν ειδικό σήμα λειτουργίας του EOT σε ισχύ, το οποίο έχει εκδοθεί με το σύστημα των κλειδιών σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 337/2000 (Α` 281), όπως ισχύει.
γγ) Τα ακίνητα που έχουν χαρακτηρισθεί διατηρητέα, με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού, εφόσον δεν χρησιμοποιούνται με οποιονδήποτε τρόπο.
δδ) Τα αρχαία μνημεία και οι χώροι ιστορικών ή αρχαιολογικών μνημείων.
εε) Τα ακίνητα για τα οποία, στο πεδίο χρήσης του συστήματος «ΕΡΜΗΣ» του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. αναγράφονται οι κωδικοί αριθμοί χρήσης 3 και 4 αντίστοιχα, που αφορούν σε γεωργική ή βιομηχανική χρήση.
Δεν οφείλεται το Ε.Ε.Τ.Α. για ένα ακίνητο που αποτελεί την κύρια και ιδιοκατοικούμενη κατοικία και ανήκει κατά κυριότητα ή επικαρπία ή ποσοστό αυτών:
α) σε μακροχρόνια άνεργο με μη διακοπτόμενο χρόνο ανεργίας ίσο ή μεγαλύτερο του ενός έτους, κατά την ημερομηνία έκδοσης του πρώτου λογαριασμού που περιλαμβάνει Ε.Ε.Τ.Α., εγγεγραμμένο στα μητρώα του ΟΑΕΔ ή στους καταλόγους προσφερομένων προς εργασία του Γραφείου Ευρέσεως Ναυτικής Εργασίας και των παραρτημάτων του ή του λογαριασμού ανεργίας προσωπικού ημερήσιων εφημερίδων Αθηνών και Θεσσαλονίκης ή του λογαριασμού ανεργίας τεχνικών τύπου Αθηνών και Θεσσαλονίκης και
β) σε άνεργο που επιδοτήθηκε λόγω τακτικής επιδότησης από τους ως άνω φορείς και λογαριασμούς κατά τους έξι (6) τουλάχιστον από τους δώδεκα (12) μήνες που προηγούνται της ημερομηνίας έκδοσης του πρώτου λογαριασμού που περιλαμβάνει Ε.Ε.Τ.Α..
Για την απαλλαγή του ακινήτου από το Ε.Ε.Τ.Α. απαιτείται να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις:
α) ο υποκείμενος στο Ε.Ε.Τ.Α. να είναι άνεργος κατά την ημερομηνία έκδοσης του πρώτου λογαριασμού που περιλαμβάνει Ε.Ε.Τ.Α.,
β) η τιμή ζώνης του ακινήτου να μην υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ,
γ) το οικογενειακό εισόδημα, κατά το οικονομικό έτος 2013, να μην υπερβαίνει τις δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ,
δ) το εμβαδόν του ακινήτου να μην υπερβαίνει τα εκατόν είκοσι (120) τ.μ., τα οποία προσαυξάνονται κατά 20 τ.μ. για κάθε προστατευόμενο τέκνο και μέχρι τα 200 τ.μ.. Εφόσον το εμβαδόν του ακινήτου υπερβαίνει την έκταση που ορίζεται στο προηγούμενο εδάφιο, για την επιπλέον επιφάνεια το Ε.Ε.Τ.Α. υπολογίζεται χωρίς την εφαρμογή του μειωμένου συντελεστή,
ε) η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας έτους 2010 του δικαιούχου να μην υπερβαίνει τις εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ, οι οποίες προσαυξάνονται κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για κάθε προστατευόμενο τέκνο, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κ.Φ.Ε..
Το Ε.Ε.Τ.Α. εισπράττεται από τη Δ.Ε.Η. και τους εναλλακτικούς προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος σε πέντε (5) ισόποσες δόσεις στους λογαριασμούς που εκδίδονται από αυτούς από τον Ιούνιο του 2013 μέχρι το Φεβρουάριο του 2014.
Εάν μετά την παρέλευση της ημερομηνίας λήξης πληρωμής της τελευταίας δόσης του Ε.Ε.Τ.Α. το συνολικό οφειλόμενο ποσό δεν έχει καταβληθεί, τότε η Δ.Ε.Η. και οι εναλλακτικοί προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος, διαγράφουν τους υπόχρεους καταναλωτές ως προς το Ε.Ε.Τ.Α., δεν διακόπτουν την παροχή ρεύματος, αποστέλλουν ωστόσο κατάσταση στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών μέσω της οποίας βεβαιώνεται το οφειλόμενο τέλος και οι αρμόδιες Δ.Ο.Υ. μεριμνούν για την είσπραξη του.
Με την ΠΟΛ 1103 του Υφυπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β΄ 1170/14.05.2013) εξειδικεύτηκαν τα κριτήρια και καθορίστηκαν τα αρμόδια όργανα και η διαδικασία υπαγωγής στις ευνοϊκές διατάξεις του νόμου 4152/2013 και συγκεκριμένα ορίστηκε ότι ο φορολογούμενος μπορεί να ζητήσει την πληρωμή του ΕΕΤΑ σε περισσότερες δόσεις ή τη μείωση του ύψους του, στο μέτρο που είναι αναγκαίο, ή την πλήρη απαλλαγή του από την υποχρέωση καταβολής, εφόσον βρίσκεται σε σοβαρή οικονομική δυσκολία, που ορίζεται ως αδυναμία να εξασφαλίσει τροφή, ενδυμασία, ιατρική περίθαλψη, εκπαίδευση και άλλες αναγκαίες προϋποθέσεις για τη στοιχειώδη διαβίωση του ιδίου, του ή της συζύγου του και των προστατευόμενων, κατά τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε.), προσώπων. Θα πρέπει, προκειμένου να εξετασθεί το αίτημα του φορολογουμένου, να συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) το ακίνητο, για το οποίο ζητείται η απαλλαγή να ανήκει κατά πλήρη κυριότητα ή επικαρπία ή ποσοστό αυτών στον ή στη σύζυγο ή σε προστατευόμενο, κατά τον Κ.Φ.Ε., πρόσωπο και να αποτελεί την κύρια και ιδιοκατοικούμενη κατοικία αυτών,
β) ο υποκείμενος σε ΕΕΤΑ, ο ή ή σύζυγος αυτού και τα προστατευόμενα, κατά τον Κ.Φ.Ε., πρόσωπα να μην έχουν άλλο ακίνητο, πλην του ακίνητου, για το οποίο ζητείται η απαλλαγή, ούτε άλλα περιουσιακά στοιχεία,
γ) η συνολική αξία του ακινήτου να μην υπερβαίνει, κατά το έτος 2012, τις 120.000 ευρώ,
δ) η τιμή ζώνης του ακινήτου να μην υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ,
ε) ο φορολογούμενος να προσκομίζει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, ως προς το επίπεδο των περιουσιακών του στοιχείων και των διαθέσιμων πόρων, προκειμένου να αποδείξει ότι υφίσταται σοβαρή οικονομική δυσκολία υπό την έννοια της παραγράφου αυτής,
στ) ο φορολογούμενος να συνυποβάλει υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986, θεωρημένη από αρμόδια αρχή, εφόσον αυτό είναι δυνατό, η οποία περιγράφει τη φύση και τις συνθήκες της ασθένειας, του ατυχήματος ή άλλων γεγονότων που προκάλεσαν τη σοβαρή δυσκολία του.
Στην ως άνω ΠΟΛ ορίζεται ότι δεν εξετάζονται αιτήματα φορολογουμένων, εφόσον το ετήσιο εισόδημα οικον. έτους 2013 υπερβαίνει το ποσό των έξι χιλιάδων (6.000) ευρώ, προκειμένου για άγαμο, και των οκτώ χιλιάδων (8.000) ευρώ προκειμένου για έγγαμο, το οποίο προσαυξάνεται κατά χίλια (1.000) ευρώ για καθένα από τα προστατευόμενα, κατά τον Κ.Φ.Ε., μέλη. Ταυτόχρονα, για να λάβουν χώρα οι ως άνω ευνοϊκές διατάξεις θα πρέπει ο φορολογούμενος να έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του για υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων και φορολογίας εισοδήματος.
Με την ΠΟΛ 1101 του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών (ΦΕΚ Β΄ 1167/13.5.2013) έγινε ο καθορισμός του ειδικότερου τρόπου και της διαδικασίας βεβαίωσης, είσπραξης, απόδοσης και επιστροφής του έκτακτου ειδικού τέλους ακινήτων (ΕΕΤΑ).
Ευγενία Φωτοπούλου
info@efotopoulou.gr