Εφημερίες ιατρών – Επιτρεπτή εφημερία ειδικευόμενου ιατρού μόνο υπό την παρουσία και εποπτεία ειδικευμένου ιατρού
Με αφορμή την εορταστική περίοδο που διανύσαμε προσφάτως και τις συνακόλουθες ημέρες αργίας και αδειών που ανέκυψαν λόγω της μεγάλης εβδομάδας και του Πάσχα διαπιστώθηκαν για άλλη μια φορά με θλίψη οι δυσλειτουργίες, δυστοκίες και ελλείψεις του εθνικού συστήματος υγείας μας και ειδικότερα η ανεπαρκής στελέχωση του σε κατηρτισμένο προσωπικό, υπηρεσίες και υποδομές.
Στο άρθρο 45 του Ν.3205/2003 παρ.1 ορίζεται ότι «Η συμμετοχή των ιατρών του Ε.Σ.Υ, των μελών Δ.Ε.Π. τμημάτων ιατρικής και όλων των ιατρών που με οποιαδήποτε σχέση προσφέρουν υπηρεσία στα νοσοκομεία στο πρόγραμμα εφημεριών, είναι υποχρεωτική για όλους τους βαθμούς και βαθμίδες, σύμφωνα με τις εκάστοτε υπηρεσιακές ανάγκες.»
Στην παρ. 6 του ίδιου Νόμου ορίζεται μάλιστα ότι: «Οι ιατροί που συμμετέχουν σε ενεργό εφημερία υποχρεούνται να βρίσκονται εντός του νοσοκομείου και των λοιπών μονάδων σε όλη τη διάρκειά της. Σε περίπτωση απουσίας τους, πέραν των πειθαρχικών κυρώσεων, περικόπτεται ολόκληρη η αμοιβή της εφημερίας. Οι ιατροί που συμμετέχουν σε εφημερία ετοιμότητας υποχρεούνται να προσέρχονται στα νοσοκομεία και στις λοιπές μονάδες όταν και όσες φορές καλούνται για παροχή ιατρικών υπηρεσιών. Σε περίπτωση κλήσης και μη προσέλευσής τους, πέρα από τη στέρηση της αμοιβής της εφημερίας, κινείται αρμοδίως και πειθαρχική διαδικασία εναντίον τους.»
Εν συνεχεία, στο αρ. 1 του Ν. 3754/2009 ορίζεται ότι «Οι νοσοκομειακοί ιατροί του ΕΣΥ, οι πανεπιστημιακοί ιατροί και οι ειδικευόμενοι πραγματοποιούν τις απαραίτητες Εφημερίες για την ασφαλή λειτουργία των Νοσοκομείων και των Κέντρων Υγείας. Το πρόγραμμα των εφημεριών αυτών καταρτίζεται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και το πρώτο άρθρο της κλαδικής σύμβασης που υπεγράφη μεταξύ της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος και του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης την 1η Δεκεμβρίου 2008. Για τις ανάγκες κατάρτισης του προγράμματος εφημεριών και ομαλής λειτουργίας των νοσοκομείων και των Κέντρων Υγείας δεν εφαρμόζονται ελαστικά ωράρια και ελαστικές σχέσεις εργασίας.
Σύμφωνα με τη με αρ. πρωτ. Υ4α/ΟΙΚ110886εγκ/06 της Δ/νσης Μον Υγείας της Γενικής Δ/νσης Υγείας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ορίζεται ότι «Τα εξωτερικά ιατρεία (τακτικά, εφημερίας και επειγόντων περιστατικών), λειτουργούν σε όλα τα νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας στα πλαίσια των αντίστοιχων ιατρικών τομέων με ιατρούς των αντίστοιχων ιατρικών ειδικοτήτων, για να παρέχουν πρωτοβάθμια περίθαλψη ποιότητας κατά τρόπο αποτελεσματικό στον πολίτη που προσέρχεται για ιατρική εξέταση και θεραπεία. Ευνόητο είναι ότι όλα τα εξωτερικά ιατρεία λειτουργούν πάντοτε υπό την άμεση ευθύνη, επίβλεψη και καθοδήγηση ειδικευμένου ιατρού αντίστοιχης ειδικότητας, ο οποίος πλαισιώνεται από ειδικευόμενο ιατρό που ενεργεί κατ’ εντολή του ειδικευμένου ιατρού, κατά τρόπο, ώστε να εκπαιδεύεται στην παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην ειδικότητά του. Δεν νοείται λειτουργία εξωτερικού ιατρείου «εν τη απουσία» ειδικευμένου ιατρού.
Ακόμη στη συγκεκριμένη εγκύκλιο του τότε υπουργού υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης Δημήτριου Αβραμόπουλου αναφέρεται ότι:
“Ο ειδικευμένος υπεύθυνος ιατρός που ορίζεται για τη λειτουργία του εξωτερικού ιατρείου, οφείλει να έχει λάβει και να ασκεί νόμιμα και σύμφωνα με την ισχύουσα διαδικασία την ομώνυμη ειδικότητα, πράγμα που επιβάλλεται να προκύπτει από τον τηρούμενο στο νοσοκομείο υπηρεσιακό του φάκελο. Τα στοιχεία του ιατρού που έχει οριστεί υπεύθυνος για το κάθε εξωτερικό ιατρείο, προκύπτουν από το καθημερινό πρόγραμμα εφημεριών του νοσοκομείου. Οι τυχόν ασκούντες έργο στα ιατρεία (όπως και στα εσωτερικά τμήματα και πτέρυγες του νοσοκομείου) ειδικευόμενοι ιατροί λειτουργούν πάντοτε υπό την άμεση καθοδήγηση και επίβλεψη του υπεύθυνου ειδικευμένου ιατρού, κατ’ εντολή του οποίου και ενεργούν”.
Κατά συνέπεια, είναι προφανές πως λόγω της απειρίας και εν εξελίξει ακόμη επιμόρφωσής του για την αντιμετώπιση αιφνιδίων και επειγουσών ιατρικών καταστάσεων, ένας ειδικευόμενος Ιατρός, ως εκπαιδευόμενος και ασκούμενος Ιατρός πρέπει να εφημερεύει πάντοτε με την παρουσία και επίβλεψη ειδικευμένου Ιατρού, η οποία μάλιστα θα υφίσταται καθ’ όλην τη διάρκεια της εφημερίας.
Τις ημέρες των διακοπών που προηγήθηκαν όλο και περισσότερες ήταν οι διαμαρτυρίες και οι καταγγελίες ειδικευόμενων ιατρών πως κλήθηκαν να εφημερεύσουν και μάλιστα ασταμάτητα μέσα στο τριήμερο από την Μεγάλη Παρασκευή ως την Κυριακή του Πάσχα σε κλινικές της αρμοδιότητας τους, εντελώς μόνοι τους, χωρίς την παρουσία και εποπτεία ειδικευμένων ιατρών, οι οποίοι όπως οι ίδιοι υποστήριζαν, εντελώς δικαιολογημένα, απουσίαζαν σε «άδεια» λόγω των ημερών και μάλιστα χωρίς καν να υπάρχει ιατρός ετοιμότητας εκείνες τις ημέρες στα νοσοκομεία, ο οποίος θα μπορούσε έστω να κληθεί τηλεφωνικώς να σπεύσει άμεσα, ώστε να αντιμετωπίσει ένα ενδεχομένως ιδιαζόντως κρίσιμο επείγον περιστατικό.
Αποτελεί κοινή διαπίστωση, λοιπόν, σε νομικό επίπεδο ότι συχνά τα δημόσια νοσοκομεία και ιατρικά κέντρα της χώρας μας με την παραπάνω άκρως παράνομη συμπεριφορά και τακτική τους, όχι μόνο καταπατούν με τις παράνομες υπερωρίες που αυτοβούλως επιβάλλουν σε πλέον αδύναμους εργαζομένους τα εργασιακά δικαιώματα των ειδικευομένων, αλλά συν τοις άλλοις, αφενός θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των ασθενών καθώς επιτρέπουν τη διενέργεια ενεργών εφημεριών μόνο από ειδικευόμενους, οι οποίοι στερούνται εμπειρίας και ειδικής γνώσης και αφετέρου θέτουν σε κίνδυνο τόσο την προσωπική ψυχοσωματική υγεία των ίδιων των ειδικευόμενων ιατρών, οι οποίοι καταβάλλουν γιγάντιες προσπάθειες, ώστε να ανταποκριθούν σε ανώτερα των προσόντων τους καθήκοντα, όσο και την επαγγελματική τους σταδιοδρομία και αξιοπιστία καθώς και την έντιμη και αξιοπρεπή, νομοταγή υπόσταση τους, αφού τους ωθούν να διενεργούν πράξεις και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες υπέρμετρα επαχθείς, οι οποίες μάλιστα ενδέχεται σε περίπτωση παραμικρής αμέλειας εκ μέρους τους να οδηγήσουν ακόμη και σε ποινική τους ευθύνη και καταδίκη.
Λυδία Ζωγοπούλου, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr