Ευθύνη μελών συνεταιρισμού περιορισμένης ευθύνης (βλ. ΕφΘεσ 1845/2017, δημ. ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ)
Σύμφωνα με τη ρητή διάταξη του νόμου (άρθρα 1 παρ. 7 Ν. 1667/1986 και 1 παρ.2 Ν. 2169/1993), ο συνεταιρισμός είναι νομικό πρόσωπο που έχει την εμπορική ιδιότητα, εταιρία, κατά συνέπεια, του εμπορικού δικαίου που είναι από τον τύπο της εμπορική (Κ. Παμπούκης, Δικ. Εμπ. Ετ. Γενικό Μέρος παρ. 5 σελ. 35, Αναστασιάδης – Ρόκας, Ελληνικό Εμπορικό Δίκαιο, έκδ. 5η, τ. I, τεύχος II σελ. 479), Τη νομική προσωπικότητα αποκτά ο συνεταιρισμός από την καταχώριση στο μητρώο των συνεταιρισμών, που τηρείται στο ειρηνοδικείο της περιφέρειας, όπου έχει την έδρα του (άρθρο 1 παρ. 7 Ν. 1667/1986).
Ως νομικό πρόσωπο, ο συνεταιρισμός αποτελεί οντότητα διαφορετική και ανεξάρτητη από τα μέλη του. Είναι φορέας αυτοτελών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, φέρει ιδία επωνυμία και έδρα, ιδία περιουσία, έχει δε τη δυνατότητα να είναι διάδικος και υποκείμενο αναγκαστικής εκτέλεσης (Παμπούκης, Δικ. Εμπ. Ετ.Γενικό μέρος σελ. 346). Τέλος, διαθέτει όργανα που διαμορφώνουν και στη συνέχεια εκφράζουν προς τα έξω τη δική τους βούληση. Παράλληλα, ο συνεταιρισμός είναι εταιρία προσωπική. Ο χαρακτήρας αυτός προκύπτει από το γεγονός ότι, για την πραγματοποίηση του σκοπού του, στηρίζεται, κατά κύριο λόγο, στην προσωπική συμβολή των συνεταίρων (Εφθεσ 189/2009 ΤρΝΠλ ΝΟΜΟΣ, Κ. Παμπούκης, ό.π., σελ. 37). Επιπλέον, οι αστικοί συνεταιρισμοί διακρίνονται σε συνεταιρισμούς περιορισμένης και απεριόριστης ευθύνης των συνεταίρων, για τα χρέη του συνεταιρισμού.
Κατά τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 4 Ν. 1667/1986, οι συνεταίροι ευθύνονται εις ολόκληρον για τα χρέη του συνεταιρισμού και στο μεν συνεταιρισμό απεριόριστης ευθύνης, απεριόριστα, ενώ στο συνεταιρισμό περιορισμένης ευθύνης, μέχρι ένα ορισμένο ποσό που καθορίζεται στο καταστατικό και είναι ίσο ή πολλαπλάσιο της αξίας κάθε συνεταιριστικής μερίδας. Η ευθύνη των συνεταίρων θεωρείται αναπόφευκτη συνέπεια της έλλειψης ενός μόνιμου και σταθερού κεφαλαίου στο συνεταιρισμό, ως μέσου προστασίας των τρίτων – πιστωτών του (ΕφΘεσ 189/2009 ό.π., Κ. Κιντής, Δίκαιο συνεταιρισμών 1995, τεύχ. Β`, Μέρος α` σελ. 90).
Περαιτέρω, η συνεταιριστική μερίδα έχει περιεχόμενο διετής φύσης, ήτοι, περιγράφει, αφενός μεν το ελάχιστο ποσό συμμετοχής κάθε συνεταίρου στο σχηματισμό του κεφαλαίου του συνεταιρισμού και αφετέρου, την εταιρική συμμετοχή στο συνεταιρισμό, δηλαδή, την έννομη σχέση που συνδέει ένα πρόσωπο με το συνεταιρισμό. Η εταιρική μερίδα είναι, συγχρόνως, το μέτρο της συμμετοχής του κάθε εταίρου στην άσκηση των εταιρικών δικαιωμάτων, αλλά και το μέτρο ανάλογης επιβάρυνσής του με τις εταιρικές υποχρεώσεις. Η συνεταιριστική μερίδα, με την έννοια του ορισμένου χρηματικού ποσού που εισφέρει ο συνεταίρος, παριστά το ελάχιστο ποσό συμμετοχής του στο συνεταιρισμό. Το άρθρο 1 Ν. 1667/1986 αναφέρει ότι κάθε συνεταίρος εγγράφεται για μία συνεταιριστική μερίδα, που καθορίζεται από το καταστατικό, δηλαδή, ο συνεταίρος αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλει την αξία της σε χρήμα στο συνεταιρισμό (ΕφΘεσ 189/2009 ό.π., Ε. Τζίβα, Η εταιρική συμμετοχή στο συνεταιρισμό και ειδικότερα τα δικαιώματα των συνεταίρων, 1997, σελ. 65, 69, 77, 78, 80).
Από τις διατάξεις αυτές, συνάγεται ότι τα μέλη του συνεταιρισμού περιορισμένης ευθύνης, ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρο με το συνεταιρισμό, μέχρι ένα ορισμένο ποσό που καθορίζεται στο καταστατικό και είναι ίσο ή πολλαπλάσιο της αξίας κάθε συνεταιριστικής μερίδας, έναντι καθενός των δανειστών του συνεταιρισμού (ΕφΘεσ 189/2009 ο.π., Γνωμοδ. Ν. Νίκα σε ΔΕΕ 2014, 748), όχι δε με την εκάστοτε αξία της μερίδας ή της συνεισφοράς τους, με την καταβολή της οποίας λήγει και η ευθύνη τους.
Κωνσταντίνα Β. Πουρνάρα
Δικηγόρος