Ευθύνη μεσεγγυούχου
Από τις διατάξεις των άρθρων 330, 333, 334, 335, 336, 822 και 823 ΑΚ, εφαρμοζόμενες και επί μεσεγγυήσεως κατά την ΚΠολΔ 943 § 3, συνάγεται, ότι σε περίπτωση αδυναμίας του θεματοφύλακα να αποδώσει το υπό τη φύλαξη του κινητό πράγμα, αυτός, αν δικαιούται αμοιβής για τη φύλαξη, γιατί συμφωνήθηκε η αμοιβή ή γιατί αυτή συνάγεται από τις περιστάσεις (ΑΚ 822), τότε ευθύνεται για κάθε πταίσμα, από δόλο ή αμέλεια, δικό του ή των νομίμων αντιπροσώπων του ή για το πταίσμα των προσώπων που χρησιμοποίησε για να εκπληρώσει την παροχή και απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση αν αποδείξει ότι η αδυναμία οφείλεται σε γεγονός για το οποίο δεν έχει ευθύνη αυτός ή τα πρόσωπα για το πταίσμα των οποίων ευθύνεται, όπως για δικό του πταίσμα.
Αν όμως δεν οφείλεται αμοιβή για τη φύλαξη, τότε ο θεματοφύλακας ευθύνεται μεν κατ’ αρχήν και για ελαφρά αμέλεια, θα δύναται όμως να απαλλαγεί της ευθύνης για αποζημίωση, όχι μόνον όταν αποδείξει το μείζον, ότι δηλαδή, η μη εκπλήρωση της υποχρεώσεως του προς απόδοση του πράγματος οφείλεται σε γεγονός για το οποίο δεν υπέχει ευθύνη κατά τις ΑΚ 330-334, αυτός ή τα πρόσωπα για το πταίσμα των οποίων ευθύνεται σαν δικό του, αλλά και όταν ισχυρισθεί και αποδείξει απλώς ότι κατέβαλε την επιμέλεια που καταβάλλει για τις δικές του υποθέσεις, ότι δηλαδή, στις δικές του όμοιες υποθέσεις φυλάξεως κινητών δεν είναι επιμελέστερος, με την επιφύλαξη από την ΑΚ 333 κατά την οποία όποιος ευθύνεται με μέτρο μόνο την επιμέλεια που δείχνει συνήθως στις δικές του υποθέσεις, δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη για βαριά αμέλεια. Το μειωμένο μέτρο ευθύνης του θεματοφύλακα ισχύει και στην περίπτωση που χρησιμοποιεί βοηθό εκπληρώσεως και δεν πρέπει να συγχέεται το μειωμένο αυτό μέτρο ευθύνης του οφειλέτη με το ζήτημα του μέτρου ευθύνης του βοηθού εκπληρώσεως, αφού ο τελευταίος, εφόσον δεν συνδέεται συμβατικός με τον παρακαταθέτη, θα ευθύνεται, βάσει της ΑΚ 914, για κάθε είδος πταίσματος.
Ειδικότερα, όταν υπάρχει ευθύνη για ελαφρά συγκεκριμένη αμέλεια του Θεματοφύλακα, θα απαιτηθεί βέβαια, τέτοια αμέλεια του βοηθού, αυτή όμως θα κριθεί σύμφωνα με τα υποκειμενικά κριτήρια του προσώπου του οφειλέτη.
Γιατί διαφορετικά θα μεταβαλλόταν παρά το νόμο το μέτρο ευθύνης που επιβάλλεται στο Θεματοφύλακα.
Επομένως, κριτήριο θα είναι η συνήθης προσοχή που καταβάλλει ο οφειλέτης στις υποθέσεις του και όχι εκείνη που καταβάλλει ο βοηθός εκπληρώσεως. Εξ άλλου, κατά την ΑΚ 824 εδ. β` ο Θεματοφύλακας δεν έχει δικαίωμα να καταθέσει το πράγμα σε τρίτον, εκτός αν εξουσιοδοτήθηκε γι` αυτό από τον παρακαταθέτη ή αν εξαναγκάστηκε από τις περιστάσεις ή αν συνηθίζεται η περαιτέρω κατάθεση.
Επίσης, κατά την ΑΚ 825 εδ. α΄, ο Θεματοφύλακας που κατέθεσε το πράγμα σε τρίτον ευθύνεται, αν το έκανε χωρίς δικαίωμα, για κάθε πταίσμα του τρίτου. Αν έκανε την κατάθεση έχοντας το σχετικό δικαίωμα, ευθύνεται για πταίσμα περί την εκλογή του τρίτου (ΑΠ 1645/2005, 87/2007 ΕφΑθ).
Λένα Πολύζου
Δικηγόρος
Email: info@efotopoulou.gr