Εκχώρηση χρημάτων από τους γονείς που ανήκουν στον ανήλικο – κατά τόπον αρμόδιο δικαστήριο για την παροχή άδειας στους γονείς
Σύμφωνα με το αρθρ. 1510, 1511 ΑΚ η γονική μέριμνα του ανηλίκου ασκείται από κοινού από τους γονείς του και περιλαμβάνει την επιμέλεια του τέκνου, τη διοίκηση της περιουσίας του, την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση, δικαιοπραξία ή δίκη, που αφορά το πρόσωπο ή την περιουσία του τέκνου. Ωστόσο, οι γονείς δεν έχουν δικαίωμα, να προβαίνουν χωρίς την άδεια του δικαστηρίου σε πράξεις, με τις οποίες θίγεται η περιουσία του ανηλίκου, κατά τον ίδιο τρόπο, που απαγορεύονται τέτοιες πράξεις και στον επίτροπο ανηλίκου. Μεταξύ των πράξεων για τις οποίες πρέπει να λαμβάνεται άδεια του δικαστηρίου είναι και η διάθεση περιουσίας του ανήλικου και η εκχώρηση σε άλλον (αρθ. 1623 ΑΚ αριθ. 1).
Σύμφωνα, εξάλλου με τη διάταξη του αρθ. 797 ΚΠολΔ αρμόδιο κατά τόπο δικαστήριο για την παροχή αδείας, προκειμένου να ενεργήσουν οι γονείς στο όνομα του ανήλικου τέκνου κάποια από τις αναφερόμενες στο αρθ. 1625 ΑΚ πράξεις, μεταξύ των οποίων είναι και η εκχώρηση χρημάτων, που ανήκουν στον ανήλικο, είναι το δικαστήριο του τόπου συνήθους διαμονής του ανηλίκου (ΜπρΑρτ 103/1993 Αρμ 1994, 39- Γεωργιάδη/ Σταθόπουλου αρθ. 1526, αριθ 16).
Εξάλλου, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 51 ΑΚ ορίζεται, ότι «το πρόσωπο έχει κατοικία τον τόπο της κύριας και μόνιμης εγκατάστασης του. Κατοικία είναι, δηλαδή, ο τόπος που κατέστη, κατά τη βούληση του φυσικού προσώπου σταθερό κέντρο βιοτικών του αναγκών και διατηρείται αυτή, κατ’ αρθ. 52 ΑΚ, μέχρι να αποκτηθεί νέα. Κατά το ιδιωτικό διεθνές δίκαιο η έννοια της συνήθους διαμονής δεν ταυτίζεται μεν με την έννοια της κατοικίας, αλλά αποτελεί πραγματική παραμονή σε κάποιον τόπο και εξαρτάται λιγότερο από νομικό προσδιορισμό και κανόνες δικαίου και περισσότερο από τα πραγματικά περιστατικά που συνδέουν ένα άτομο με συγκεκριμένη χώρα (ΑΠ 803/2000, ΝΟΜΟΣ- ΕφΑΘ 7226/1998 ΕλλΔνη 1999, 1757- ΜΠρΧαλ 102/2013 Αρμ 2014, 77- ΜΠρΡοδ 317/2012, ΝΟΜΟΣ- ΜΠρΘεσσαλ 39915/2008, ΝΟΜΟΣ- Μαριδάκης Ιδ.δ Τόμος 1ος σελ 67, 110). Για τον προσδιορισμό του τόπου συνήθους διαμονής πρέπει να συνεκτιμώνται όλα τα πραγματικά στοιχεία, που συντρέχουν στην συγκεκριμένη περίπτωση και μπορούν, να θεωρηθούν συστατικά της συνήθους διαμονής. Ωστόσο, ως πραγματική έννοια, που μπορεί να προσδιοριστεί, προϋποθέτει όχι «ευκαιριακή διαμονή», αλλά διαμονή που έχει χρονική διάρκεια και δη μακρά, ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί ως τόπος «συνήθους διαμονής» (ΜΠρΣαμ 180/2008, ΝΟΜΟΣ). Ο ανήλικος, που τελεί υπό γονική μέριμνα έχει κατοικία και τόπο διαμονής την κατοικία των γονιών του, που ασκούν τη γονική μέριμνα (αρθ. 56§1 εδ.α ΑΚ).
Η επιμέλεια κάθε είδους κι η επιτροπεία διέπονται από το δίκαιο της ιθαγένειας και το αρθ. 24 ΑΚ καθιερώνει κανόνα διεθνούς δικονομικού δικαίου, ως προς τη διεθνή δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων σε θέματα επιμέλειας και επιτροπείας αλλοδαπού στην ύπαρξη κατοικίας στην Ελλάδα. Συνεπώς και στην περίπτωση αλλοδαπού ανηλίκου τα ελληνικά δικαστήρια έχουν δικαιοδοσία, εφόσον ο αλλοδαπός έχει συνήθη διαμονή στην Ελλάδα. Αν δε διαμένει πρόσκαιρα στην Ελλάδα ή και ανεξάρτητα από αυτή (τη διαμονή) εφόσον έχει περιουσία στην Ελλάδα μπορούν να ληφθούν μόνο προσωρινά μέτρα (Μαριδάκη, ο.π τόμος 2ος σελ. 231, 232).
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr