Έκθεση κοινωνικής έρευνας και συμφέρον του υιοθετούμενου
Με τη διάταξη του άρθρου 1557 του ΑΚ επιβάλλεται στην υιοθεσία ανηλίκου η διενέργεια κοινωνικής έρευνας, με αντικείμενο τη διαβεβαίωση της συνδρομής της προϋπόθεσης της εξυπηρέτησης με την υιοθεσία του συμφέροντος του θετού τέκνου.
Η έκθεση αυτή δεν έχει δεσμευτική ισχύ για το Δικαστήριο, υπό την έννοια ότι δεν αποκλείεται διαφοροποίηση του Δικαστηρίου από το πόρισμα αυτής (ΕφΘ 2610/1990 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΔΣΑ, ΠολΠρΑθ 159/2005 αδημ.). Μάλιστα στην χαρακτηριστική απόφαση του ΠολΠρΑθ 520/2005 (ΝοΒ 2006.249 και ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) το Δικαστήριο έκρινε ότι παρά την αρνητική έκθεση της κοινωνικής λειτουργού η προκείμενη υιοθεσία συμφέρει τον υιοθετούμενο και συγκεκριμένα το Δικαστήριο έκρινε ότι «Ωστόσο, η πρόταση της κοινωνικής λειτουργού Α.Τ.**, που διατυπώνεται στην από 14.6.2004 έκθεση κοινωνικής έρευνάς της, είναι αρνητική με το σκεπτικό ότι η υπό κρίση υιοθεσία δεν στοχεύει στην ευημερία της υιοθετούμενης. Ως αρνητικά στοιχεία επισημαίνονται ειδικότερα η διαφορά ηλικίας μεταξύ της υποψήφιας θετής μητέρας και του προς υιοθέτηση τέκνου, η προχωρημένη βιολογική ηλικία της αιτούσας, η μονογονεϊκότητα της υποψήφιας θετής οικογένειας, που δεν θα καλύπτει πλήρως τις αναπτυξιακές ανάγκες του παιδιού, η ανάπτυξη “μάλλον χαλαρής” σχέσης μεταξύ της αιτούσας και του νηπίου, η μέτρια οικονομική δυνατότητα αυτής και οι συνθήκες διαβίωσης στο σπίτι. Η έκθεση αυτή, η οποία κατά τη μείζονα πρόταση στην αρχή της παρούσας συνεκτιμάται, δεν είναι όμως δεσμευτική για το Δικαστήριο, εν προκειμένω κρίνεται αφενός ατεκμηρίωτη, επειδή εξαντλείται σε κοινωνιολογικές απόψεις και αόριστες σκέψεις, χωρίς την παράθεση συγκεκριμένων περιστατικών για την ανεπάρκεια του προσώπου της υποψήφιας θετής μητέρας (…) και αφετέρου αντιφατική, αφού καταλήγει σε αρνητικό πόρισμα, ενώ έχει διαπιστώσει την αγάπη, που τρέφει η αιτούσα προς το υιοθετούμενο. Πιο συγκεκριμένα, από την ίδια την έκθεση κοινωνικής έρευνας, συνάγεται ότι η αιτούσα οδηγήθηκε στην απόφαση της υιοθεσίας του νηπίου αυτού από παιδοκεντρικά και μόνο κίνητρα και με πλήρη ανιδιοτέλεια, αφού εξ αρχής και με ευθύτητα εκδήλωσε την έντονη επιθυμία της να μεγαλώσει ένα παιδί (…), πράγμα που βεβαιώνεται και από το ψυχικό άλγος, που της προκάλεσαν οι επανειλημμένες σχετικές ιατρικές επεμβάσεις, στις οποίες υποβλήθηκε, και οι επακόλουθες ανεπιτυχείς προσπάθειες να μείνει έγκυος: Περαιτέρω, η κοινωνική λειτουργός αναφέρει ότι η υποψήφια θετή μητέρα καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεργασίας μαζί της ήταν “ευγενική και έδειχνε συνεργάσιμη” (…), τον δε κοινωνικό, εξωστρεφή και χαμογελαστό της χαρακτήρα με πολλά ενδιαφέροντα επιβεβαιώνουν και όλοι οι εξετασθέντες ενώπιον της Συμβολαιογράφου Αθηνών μάρτυρες στις πιο πάνω αναφερθείσες ένορκες βεβαιώσεις τους».
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr