Επί της υπό δικηγόρου εισπράξεως και ιδιοποιήσεως χρηματικού ποσού επιδικασθέντος υπέρ εντολέως του μπορεί να θεμελιωθεί αγωγή κακοδικίας επί τη βάσει του άρθρου 73 ΕισΝΚΠολΔ ή αγωγή ερειδόμενη στα άρθρα 914 επ. ΑΚ; Πότε παραγράφονται οι σχετικές αξιώσεις του εντολέως κατά του δικηγόρου του;
Όπως έχει κριθεί με τις αποφάσεις ΑΠ 1140/2009 (Ε΄ Ποινικό Τμήμα) και ΜΠρΘεσσαλ 6275/2017 (βλ. αυτές σε ΝΟΜΟΣ),[1] μεταξύ άλλων, το άρθρο 73 ΕισΝΚΠολΔ για την αγωγή κακοδικίας κατά δικηγόρων έχει εφαρμογή για πράξεις ή παραλείψεις των δικηγόρων σε σχέση με την άσκηση των καθηκόντων τους ως πληρεξουσίων των εντολέων τους και όχι για διαφορές άσχετες με την ενάσκηση των καθηκόντων αυτών.
Ως εκ τούτου, επί της υπό δικηγόρου εισπράξεως και ιδιοποιήσεως χρηματικού ποσού επιδικασθέντος υπέρ εντολέως του δεν μπορεί να θεμελιωθεί αγωγή κακοδικίας επί τη βάσει του άρθρου 73 ΕισΝΚΠολΔ, αφού οι ως άνω ενέργειες δεν συνιστούν πράξεις κατά την ενάσκηση των καθηκόντων του δικηγόρου ως πληρεξουσίου του εντολέως του, όπως το εν λόγω καθήκον προσδιορίζεται ιδίως από τις διατάξεις των άρθρων 1§2, 5, 36, 37§3, 41 και (a contrario) 140 του Ν. 4194/2013 (Κώδικας Δικηγόρων).[2]
Για την τυχόν αδικοπρακτική ευθύνη του δικηγόρου από τις προρρηθείσες ενέργειές του, δε, η οποία μπορεί να ερείδεται επί των άρθρων 914 ΑΚ, 919 ΑΚ, 288 ΑΚ, 3§1, 5, 35§3, 37§3, 41 και 140 του Ν. 4194/2013 (βλ. σχετικώς και το άρθρο 46§1 του προϊσχύσαντος Ν.Δ. 3026/1954 «περί Κώδικος Δικηγόρων»),[3] 375 ΠΚ (Υπεξαίρεση), 390 ΠΚ (Απιστία) κ.ά., εφαρμόζονται οι κοινές διατάξεις του ουσιαστικού και δικονομικού αστικού δικαίου, μεταξύ των οποίων τα άρθρα 914, 932 και 937 ΑΚ. Έτσι, οι αξιώσεις του εντολέως κατά του δικηγόρου του λόγω των ανωτέρω ενεργειών του τελευταίου παραγράφονται, σύμφωνα με το άρθρο 937 ΑΚ, μετά την παρέλευση πενταετίας αφ’ ότου ο πρώτος έμαθε τη ζημία που υπέστη και ότι υπόχρεος σε αποζημίωση για αυτήν είναι ο δικηγόρος του, μη εφαρμοζομένης της εξάμηνης παραγραφής του άρθρου 73§5 ΕισΝΚΠολΔ[4] (βλ. σχετικώς ΜΠρΘεσσαλ 6275/2017).
Ανδρέας Ματσακάς
Δικηγόρος παρ’ Εφέταις
LL.M. Ποινικών Επιστημών
Advanced LL.M. Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
E-mail: info@efotopoulou.gr
[1] Οι εν λόγω αποφάσεις εκδόθηκαν επί υποθέσεων μεταξύ των αυτών διαδίκων.
[2] Βλ. σχετικώς και τις διατάξεις των άρθρων 39 και 41 του προϊσχύσαντος Ν.Δ. 3026/1954 «περί Κώδικος Δικηγόρων».
[3] Βλ., εξάλλου, και ΣτΕ 1924/2013 (σε ΝΟΜΟΣ), κατά την οποία η συναλλακτική ασυνέπεια του δικηγόρου έναντι του εντολέα του και ιδίως η άρνησή του να επιστρέψει αδικαιολογήτως εισπραχθείσα αμοιβή συνιστά πειθαρχικό αδίκημα.
[4] Περί του ότι το εξάμηνο της παραγραφής που προβλέπεται από τη διάταξη αυτή αρχίζει αφ’ ότου ο εντολέας έλαβε γνώση της πράξης ή παράλειψης του δικηγόρου του, βλ. ΟλΑΠ 20/2000 ΕλλΔ 2001.55, ΑΠ 1057/2009 ΝοΒ 2009.2392, ΑΠ 1911/2013 ΧρΙΔ 2014.614.