Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Εργασιακά ζητήματα υπερωριών και υπερεργασιών

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του Ν. 3385/2005 «Ρυθμίσεις για την προώθηση της απασχόλησης, την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και άλλες διατάξεις» (έναρξη ισχύος 1-10-2005), τροποποιήθηκαν τα αντίστοιχα άρθρα 4 και 5 του προϊσχύσαντος Ν. 2874/2000 και οριζόταν πριν από την τροποποίηση των σχετικών διατάξεων από το άρθρο 74 παρ. 10 του Ν. 3683/2010 ότι: 

«1. Σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα (40) ώρες την εβδομάδα, ο εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται πέντε (5) επιπλέον ώρες την εβδομάδα κατά την κρίση του εργοδότη (υπερεργασία). Οι ώρες αυτές υπερεργασίας (41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα) αμείβονται με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 25% και δεν συνυπολογίζονται στα επιτρεπόμενα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, όρια υπερωριακής απασχόλησης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα η, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, υπερεργασία ανέρχεται σε οκτώ (8) ώρες την εβδομάδα (από 41η έως 48η ώρα). 

2. Η πέραν των σαράντα πέντε (45) ωρών την εβδομάδα απασχόληση του μισθωτού στις επιχειρήσεις της παραγράφου 1 θεωρείται υπερωριακή απασχόληση ως προς όλες τις νόμιμες συνέπειες, διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης. Για όσους εργαζομένους ισχύει σύστημα εργασίας έξι (6) εργάσιμων ημερών την εβδομάδα, υπερωριακή απασχόληση θεωρείται η εργασία πέραν των σαράντα οκτώ (48) ωρών την εβδομάδα. Σε κάθε περίπτωση διατηρούνται σε ισχύ οι ρυθμίσεις για το νόμιμο ημερήσιο ωράριο εργασίας. 

3. Μισθωτοί απασχολούμενοι υπερωριακά δικαιούνται για κάθε ώρα νόμιμης υπερωρίας και μέχρι τη συμπλήρωση εκατόν είκοσι (120) ωρών ετησίως αμοιβή ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 50%. Η αμοιβή για την πέραν των εκατόν είκοσι (120) ωρών ετησίως νόμιμη υπερωριακή απασχόληση είναι το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 75%. 

4.        Κάθε ώρα υπερωρίας, για την πραγματοποίηση της οποίας δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες από το νόμο διατυπώσεις και διαδικασίες έγκρισης, χαρακτηρίζεται εφεξής κατ` εξαίρεση υπερωρία. 

5.        Για κάθε ώρα κατ` εξαίρεση υπερωρίας ο μισθωτός δικαιούται αποζημίωση ίση με το καταβαλλόμενο ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 100%».

Σύμφωνα με τα ανωτέρω η 41η, 42η, 43η, 44η, 45η ώρα εβδομαδιαίας εργασίας θεωρείται ως ιδιόρρυθμη υπερεργασία, η οποία αμείβεται με το καταβαλλόμενο (και όχι το νόμιμο) ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 25%. Η απασχόληση του μισθωτού πέραν των 45 ωρών θεωρείται υπερωριακή, με όλες τις εντεύθεν συνέπειες. Σε περίπτωση που δεν τηρηθούν οι προϋποθέσεις του νόμου για την νόμιμη παροχή υπερωριακής απασχόλησης (σύμφωνα με το Ν.Δ 515/1970, τήρηση βιβλίου υπερωριών, συνδρομή ειδικών λόγων, άδεια από την Επιθεώρηση Εργασίας), τότε οι σχετικές ώρες απασχόλησης χαρακτηρίζονται ως κατ’εξαίρεσιν υπερωρίες και αμείβονται με το ωρομίσθιο κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό και με προσαύξηση 100% υπολογιζόμενη επί του καταβαλλόμενου μισθού (Α.Π 147/1985, ΝοΒ 1985/702 – Α.Π 1705/1983, ΝοΒ 1984/1542). Ειδικότερα για τον υπολογισμό της προσαύξησης ενδιαφέρει μόνο το κατά τον κρίσιμο χρόνο οφειλόμενο και καταβαλλόμενο ωρομίσθιο, στο οποίο δεν περιλαμβάνονται παροχές, οι οποίες είναι μεν τακτικές, πλην όμως δεν είναι καταβλητέες κατά το χρόνο της υπερωριακής απασχολήσεως του εργαζομένου (ολΑ.Π 3/1999, ΕΕργΔ 59/1114 – Α.Π 1349/2002, ΕλλΔνη 44/454 – Α.Π 1139/1974, ΔΕΝ 1975/4 – Α.Π 1482/1995, ΔΕΝ 1995/24). Η ωφέλεια του εργοδότη κατά τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό συνίσταται στις αποδοχές τις οποίες ο εργοδότης θα πλήρωνε σε άλλον μισθωτό, που θα απασχολούσε με έγκυρη σύμβαση εργασίας κατά τις πιο πάνω ημέρες, υπό τις ίδιες συνθήκες εργασίας με τον ακύρως εργασθέντα μισθωτό (ΑΠ 1017/95, ΔΕΝ 1995/1346). Στην ως άνω από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό αξίωση περιλαμβάνονται και τα καταβαλλόμενα στο μισθωτό επιδόματα, μόνο εφόσον αυτά θα καταβάλλονταν και στο μισθωτό, τον οποίο θα προσλάμβανε άλλως ο εργοδότης, αφού διαφορετικά, ως προς αυτά δεν υπάρχει πλουτισμός του εργοδότη (βλ. Α.Π 1732/2005, ΕλΔ 2006/484).

Επίσης θα πρέπει να αναφερθεί ότι και μετά την τροποποίηση που επέφερε ο Ν. 3385/2005, διατηρούνται οι διατάξεις για το νόμιμο ημερήσιο ωράριο εργασίας, το οποίο έχει ορισθεί σε 8 ώρες ήδη με το Ν.Δ 1037/1971. Έτσι υπερωριακή απασχόληση υφίσταται και όταν ο εργαζόμενος με σύστημα πενθήμερης εργασίας απασχοληθεί περισσότερο από 9 ώρες ημερησίως (αφού η 9η ώρα θεωρείται επιτρεπτή υπερεργασία), έστω και αν με την υπεραπασχόληση αυτή δεν πραγματοποιείται υπέρβαση του από το νόμο ανώτατου ορίου εβδομαδιαίας εργασίας, αφού δεν είναι δυνατός ο συμψηφισμός της ημερήσιας υπερωριακής απασχόλησης σε άλλη εργάσιμη ημέρα της ίδιας εβδομάδας (Α.Π 393/2005, ΔΕΝ 2005/1424 – Ολ.ΑΠ 387/1989 – Α.Π 804/2003, Α’ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ).

Ήδη με βάση το άρθρο 74 παρ. 10 του Ν. 3863/2010 (ΦΕΚ Α’ 115/15-07-2010) ορίσθηκε προσαύξηση 20% για τις παρεχόμενες ώρες υπερεργασίας και προσαύξηση 80% για τις παρεχόμενες ώρες κατ’εξαίρεσιν υπερωρίας κατά τροποποίηση των αντίστοιχων ποσοστών. Σύμφωνα με το άρθρο 76 του Ν. 3863/2010 η ισχύς του εν λόγω νόμου αρχίζει από την ημερομηνία της δημοσίευσής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επί μέρους διατάξεις, και επειδή δεν ορίζεται διαφορετικά στις διατάξεις του εν λόγω νόμου η συγκεκριμένη ρύθμιση άρχισε να ισχύει από 15-07-2010.

Για την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων ο χρόνος εργασίας το Σάββατο (υπό καθεστώς πενθήμερης εργασίας) και της Κυριακής δεν περιλαμβάνεται ούτε προσμετράται στις ώρες απασχόλησης των εργασίμων ημερών της εβδομάδας, παρά μόνο το μέρος που υπερβαίνει το ανώτατο ωράριο ημερήσιας απασχόλησης (Α.Π 1017/2003, ΕΕργΔ 62/1277 – Α.Π 804/2003, ΔΕΝ 59/2003 – Α.Π 331/2003, ΔΕΝ 59/2003 – Α.Π 247/2003, ΝοΒ 51/1847 – Α.Π 1253/2002, ΔΕΕ 2003/854 κ.ά).

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί