Ερημοδικία στην πολιτική δίκη

Είναι γενικώς παραδεδεγμένη η αντίληψη ότι ο δικαστής πριν εκδώσει μια  απόφαση πρέπει να ακούσει τις δύο αντικρουόμενες πλευρές, ώστε να σχηματίσει μια πιο πλήρη εικόνα των όσων διακυβεύονται και να κάνει σωστή επαγωγή και εφαρμογή του κατάλληλου, για την κάθε περίπτωση, κανόνα δικαίου. Όταν, λοιπόν, παρίστανται καταλλήλως και νομίμως όλοι οι διάδικοι, τότε η απόφαση που θα εκδοθεί είναι κατ’ αντιμωλίαν. Ο νομοθέτης προκρίνει τον εν λόγω αναφερόμενο τρόπο διεξαγωγής της δίκης και γι’ αυτό, συνήθως, επιφέρει στον διάδικο που δεν παρίσταται στη δίκη δυσμενείς συνέπειες. Δε γίνεται, όμως, και να αγνοήσει πλήρως το ενδεχόμενο να κωλύεται κάποιος διάδικος να συμμετάσχει στη δίκη λόγω κάποιου σοβαρού λόγου (ανωτέρα βία) δεδομένου ότι η καθημερινότητα περικλείει πολλούς τέτοιους ενδεχόμενους κινδύνους. Γι’ αυτό ο νομοθέτης έχει προβλέψει την δυνατότητα στον ερήμην δικασθέντα διάδικο να ανατρέψει την απόφαση και να «ακουστεί» κι αυτός από τον δικαστή.

Στην πολιτική δίκη, προβλέπεται το τακτικό ένδικο μέσο της ανακοπής της ερημοδικίας. Σύμφωνα με τον Νίκα «Ανακοπή ερημοδικίας είναι το τακτικό ένδικο μέσο, με το οποίο ο διάδικος που δικάσθηκε ερήμην ζητά από το ίδιο δικαστήριο, που εξέδωσε την ερήμην του απόφαση, την εξαφάνισή της και τη νέα συζήτηση της υποθέσεως». Ο ΚΠολΔ καθιερώνει στο άρθρο 501 την αιτιολογημένη ανακοπή ερημοδικίας, ο λόγος για τον οποίο, δηλαδή, ο διάδικος δεν παρίσταται στο δικαστήριο πρέπει να οφείλεται περιοριστικά στην ελαττωματική κλήτευσή του ή σε λόγο ανωτέρας βίας. Η προθεσμία του εν λόγω ενδίκου μέσου είναι 15 ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης αν ο διάδικος που δικάστηκε ερήμην διαμένει στην Ελλάδα (ΚΠολΔ 503 §1). Διαφορετική είναι η προθεσμία όταν πρόκειται για αγνώστου διαμονής ή κατοίκου του εξωτερικού (60 ημέρες).

Σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τα άλλα ένδικα μέσα της πολικής δίκης παρουσιάζει η ανακοπή ερημοδικίας ως προς το ότι δεν προβλέπεται καταχρηστική προθεσμία. Αυτό συνεπάγεται ότι σε περίπτωση που δεν έχει γίνει επίδοση στον ερημοδικασθέντα διάδικο, η απόφαση αυτή υπόκειται στο ένδικο μέσο της ανακοπής ερημοδικίας και ως εκ τούτου δεν τελεσιδικεί εις το διηνεκές. Σε αυτήν την περίπτωση, δηλαδή, μπορεί η υπόθεση μετά την παρέλευση δύο ετών από την δημοσίευση της απόφασης να καταστεί ανέκκλητη, όχι όμως και τελεσίδικη, αφού το τακτικό ένδικο μέσο της ανακοπής ερημοδικίας, δύναται κανονικά να ασκηθεί.

Αλέξανδρος Πατρίκιος

Φοιτητής νομικής

info@efotopoulou.gr