Φαινομένη συρροή μεταξύ της βαριάς και επικίνδυνης σωματικής βλάβης κατά του ιδίου προσώπου και για το ίδιο ιστορικό συμβάν

Από τις διατάξεις των άρθρων 308 παρ. 1α` του ΠΚ, που ορίζει ότι “Όποιος με πρόθεση προξενεί σε άλλον σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας του τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών”, 310 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, που ορίζει ότι “Αν η πράξη του άρθρου 308 είχε επακόλουθο τη βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση του παθόντος επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών” και 29 του ΠΚ, που ορίζει ότι “Στις περιπτώσεις όπου ο νόμος ορίζει ότι κάποια πράξη τιμωρείται με βαρύτερη ποινή, όταν έχει ορισμένο αποτέλεσμα, η ποινή αυτή επιβάλλεται μόνο, αν το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να αποδοθεί σε αμέλεια του δράστη”, συνάγεται ότι, για τη στοιχειοθέτηση του τιμωρούμενου σε βαθμό πλημμελήματος εγκλήματος της βαριάς σωματικής βλάβης, η οποία σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 310 ΠΚ υπάρχει ιδίως, αν η πράξη προξένησε στον παθόντα κίνδυνο ζωής ή βαριά και μακροχρόνια αρρώστια ή σοβαρό ακρωτηριασμό ή αν τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα ή τη διάνοιά του, απαιτείται: α) πρόκληση σωματικής κάκωσης ή βλάβης της υγείας άλλου, β) δόλος του δράστη κατευθυνόμενος στην παραγωγή σωματικής κάκωσης ή βλάβης της υγείας του άλλου και γ) η πράξη να είχε ως επακόλουθο την βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση του παθόντος, το αποτέλεσμα δε αυτό να οφείλεται σε αμέλεια του δράστη. Φαινομένη συρροή ή απλή συρροή νόμων, επί της οποίας δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις για τη συρροή εγκλημάτων του άρθρου 94 του ΠΚ, υπάρχει όταν η εγκληματική δράση ενός προσώπου υπόκειται από πρώτη όψη σε περισσότερους ποινικούς νόμους, από τη λογική και αξιολογική σχέση των οποίων προκύπτει ότι ένας μόνον από τους νόμους αυτούς είναι ο εφαρμοστέος, αποκλείοντας τους λοιπούς, που φαινομενικά μόνο συρρέουν. Έτσι φαινομένη συρροή υφίσταται στην περίπτωση εκείνη κατά την οποία περισσότεροι ποινικοί νόμοι, που καλύπτουν την όλη απαξία και υπόσταση της πράξης, τελούν μεταξύ τους σε σχέση ειδικού προς γενικό, οπότε, κατά την αρχή της ειδικότητας, ο ειδικός νόμος, αν δεν διαλαμβάνει ρήτρα επικουρικότητας, αποκλείει, με βάση τον κανόνα “τα ειδικά των γενικών επικρατέστερα”, την εφαρμογή του γενικού, αλλά και όταν οι περισσότερες πράξεις που διώκονται ποινικά δεν είναι μεταξύ τους ανεξάρτητες και αυτοτελώς κολάσιμες, γιατί συγκροτούν την έννοια ενός και του αυτού εγκλήματος, είτε γιατί η μία αποτελεί συστατικό στοιχείο ή επιβαρυντική περίπτωση της άλλης, είτε γιατί χρησιμεύει κατά το νόμο ως αναγκαίο μέσο για την εκτέλεση αυτής, είτε τέλος εμφανίζεται ως συνέπεια της πράξης που προηγήθηκε, οπότε διώκεται μόνο αυτή, από την οποία απορροφάται η άλλη, εφόσον η τελευταία δεν προσβάλλει διάφορο έννομο αγαθό (ΟλΑΠ 179/1990). Αν το δικαστήριο διαπιστώσει φαινόμενη συρροή δεν ασχολείται με την πράξη που απορροφάται. Εξάλλου, περισσότερες σωματικές βλάβες επί του ιδίου προσώπου στο ίδιο βιοτικό συμβάν αποτελούν μία πράξη και αν συρρέουν περισσότερες σωματικές βλάβες διαφόρων διαβαθμίσεων (απλής, επικίνδυνης, βαριάς, θανατηφόρας), τελεσθείσες κατά του ιδίου παθόντος από τον ίδιο δράστη, κατά το ίδιο βιοτικό συμβάν, η βαρύτερη μορφή απορροφά τις λοιπές.

Μεταξύ της βαριάς σωματικής βλάβης και της επικίνδυνης σωματικής βλάβης κατά του ιδίου προσώπου και για το ίδιο ιστορικό συμβάν, δεν υπάρχει αληθής πραγματική συρροή, αλλά φαινόμενη τοιαύτη, εφαρμοζόμενης στην περίπτωση αυτή της αρχής της απορρόφησης, οπότε απορροφάται η πράξη της επικίνδυνης σωματικής βλάβης από την πράξη της βαριάς σωματικής βλάβης [138/2016 ΑΠ (ΠΟΙΝ)].

Λένα Πολύζου, δικηγόρος,

Email: info@efotopoulou.gr