Η έννοια του πολυλειτουργικού αγροκτήματος

Το άρθρο 52 του πολυδιάστατου νέου νόμου 4235/2014 του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων με τίτλο τρόφιμα, ζώα, ζωοτροφές, γεωργικά φάρμακα, αγρότες, αναδασμοί και εκπαίδευση καινοτομεί και θεσπίζει για την ακρίβεια για πρώτη φορά την νομικά πρωτότυπη και νεοεισαχθείσα έννοια του πολυλειτουργικού αγροκτήματος,

προχωρώντας με τον τρόπο αυτό ένα βήμα παρακάτω την πολύχρονη και κρατικά ανυποστήρικτη έως τώρα προσπάθεια οργάνωσης ενός επισκέψιμου όχι αγροτουριστικού αλλά απλώς πολυθεματικού χαρακτήρα, πολυδραστηριοποιούμενου αγροκτήματος στην ελληνική ύπαιθρο, το οποίο θα διέπεται από ποικιλία πρωτοβουλιών, συλλογικών δραστηριοτήτων και τομέων ενασχόλησης (ακόμη και εκπαιδευτικής ή αθλητικής φύσεως). Είναι χαρακτηριστικό και συνάμα προκαλεί θλίψη το γεγονός πως η σύσταση και εύρυθμη λειτουργία ενός τέτοιου τύπου αγροκτήματος θεμελιωνόταν έως σήμερα αποκλειστικά στην ιδιωτική πρωτοβουλία και κινητοποίηση ελλείψει ενός οιουδήποτε πλέον συγκεκριμένου ρυθμιστικού πλαισίου.

Στο άρθρο 52 του εν λόγω νόμου (ν. 4235/2014) ρυθμίζεται πρώτα απ’ όλα η θεμελιώδης έννοια του πολυλειτουργικού αγροκτήματος.

Ως «Πολυλειτουργικό Αγρόκτημα» ορίζεται στο άρθρο αυτό η αγροτική εκμετάλλευση, η οποία λειτουργεί με έμφαση στις τοπικές παραγωγικές δυνατότητες κάθε περιοχής και η οποία διαθέτει τουλάχιστον: α) καλλιεργήσιμη έκταση, β) φυτικό ή ζωικό κεφάλαιο και γ) χώρο εστίασης ή δυνατότητα εκπαίδευσης ή δυνατότητα επίδειξης και παρακολούθησης της παραγωγικής διαδικασίας ή οικοτεχνικής μεταποίησης. Επιτρέπεται η λειτουργία δικτύου Πολυλειτουργικών Αγροκτημάτων, ανά την Ελληνική Επικράτεια.

Πρωταρχικός στόχος του Πολυλειτουγικού Αγροκτήματος είναι: α) Η επιστροφή στον τρόπο λειτουργίας της ελληνικής παραδοσιακής οικογένειας. β) Η γνωριμία με παραδοσιακά επαγγέλματα, ντόπιες καλλιεργητικές μεθόδους παραγωγής και παραγωγικές διαδικασίες, οι οποίες σπανίζουν ή έχουν εκλείψει. γ) Η γνωριμία με τις ασχολίες και τις συνήθειες της καθημερινής ζωής των κατοίκων μιας περιοχής, τα ήθη και τα έθιμα, καθώς και τη ζεστή ανθρώπινη ελληνική φιλοξενία. δ) Η ευαισθητοποίηση γύρω από τα θέματα της προστασίας του περιβάλλοντος και της αυτόχθονης χλωρίδας και πανίδας. ε) Η γνωριμία με τα πολιτισμικά στοιχεία μιας περιοχής, μέσα από την οργάνωση επισκέψεων σε ιστορικά και λοιπά τοπικά αξιοθέατα, καθώς και τη συμμετοχή σε υπαίθριες δραστηριότητες αναψυχής.

Εν συνεχεία, σύμφωνα με τον ανωτέρω νόμο το κάθε Πολυλειτουργικό Αγρόκτημα μπορεί, εφόσον διαθέτει τις κατάλληλες υποδομές και δυνατότητες, να αναπτύσσει δραστηριότητες εκπαίδευσης, πρόληψης και προάσπισης υγείας, καθώς και αθλητισμού. Δύναται να δημιουργεί συνεργατικές δράσεις με τις γειτνιάζουσες παραγωγικές μονάδες γεωργίας, κτηνοτροφίας, με επιχειρήσεις μεταποίησης και τυποποίησης, καθώς και με τα κατά τόπους μουσεία, μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους που προάγουν και αναδεικνύουν την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής, ιδιαίτερα με αυτά που είναι συνυφασμένα με τον παραγωγικό πολιτισμό του τόπου.

Για τη διάκριση του Πολυλειτουργικού Αγροκτήματος από άλλες επιχειρήσεις κατοχυρώνεται σήμα, σύμφωνα τις κείμενες διατάξεις του ν. 4072/2012 (Α 86), δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης του οποίου έχει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Από τον περιγραφόμενο θεσμό του πολυλειτουργικού αγροκτήματος, λίγο πριν την ψήφιση του νόμου 4235/2014 (άρθρο 52), του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αφαιρέθηκαν όλες οι έννοιες του τουρισμού και αγροτουρισμού, οπότε είναι δεν επιδέχεται αμφισβήτηση το γεγονός ότι ένα καθαρά Πολυλειτουργικό Αγρόκτημα δεν διαθέτει εστίες ή ξενώνες για φιλοξενία των επισκεπτών του. Ειδικότερα, το αγροτουριστικό πλαίσιο εντάχθηκε σε έτερο αναλυτικότερο νομοσχέδιο του Υπουργείου Τουρισμού με τίτλο: «Αναδιοργάνωση Υπουργείου Τουρισμού και Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, Ρυθμίσεις Ειδικών Τουριστικών Υποδομών, Εκπαίδευση και Κατάρτιση στον Τουρισμό, Αγροτουρισμός και Λοιπές Διατάξεις» και δε σχετίζεται με την έννοια του πολυλειτουργικού αγροκτήματος που δε συνδέεται, όπως προελέχθη, με τουριστικής φύσεως υπηρεσίες και δραστηριότητες.

 

Λυδία Ζωγοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr