Οι υποχρεωτικές γνωμοδοτήσεις ως εκτελεστές διοικητικές πράξεις
Διοικητική πράξη είναι η μονομερής πράξη της Διοίκησης με την οποία με μόνη τη δήλωση βούλησης ενός διοικητικού οργάνου θεσπίζεται μια νομική ρύθμιση, δηλαδή ένας κανόνας δικαίου στο πλαίσιο έννομων σχέσεων που διέπονται από το διοικητικό δίκαιο. Έχει άμεση νομική ισχύ, παράγει δηλαδή άμεσα τα αποτελέσματά της και είναι άμεσα δεσμευτική για τους διοικούμενους.
Στοιχεία της διοικητικής πράξης που πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά είναι:
α) η μονομερής θέσπιση κανόνα δικαίου, δηλαδή με την άσκηση δημόσιας εξουσίας
β) η προέλευση από διοικητικό όργανο
γ) η μεταβολή της έννομης τάξης με τη ρύθμιση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων
δ) η επιδίωξη σκοπών δημοσίου συμφέροντος στο πλαίσιο διατάξεων διοικητικού δικαίου (Γλ. Σιούτη, Διοικητικό Δίκαιο, Εκδόσεις Σάκκουλα, Β Έκδοση 2010, σελ. 166).
Η υποχρεωτική γνωμοδότηση ή γνώμη αποτελεί και αυτή αυτοτελή, εκτελεστή διοικητική πράξη, η οποία εκδίδεται από συλλογικό όργανο, το οποίο ασκεί, κατ’ ουσίαν, αποφασιστική αρμοδιότητα και υποχρεώνει άλλο όργανο, να εκδώσει στη συνέχεια άλλη διοικητική πράξη του ίδιου περιεχομένου. Έτσι δεν καταλείπεται διακριτική ευχέρεια στο όργανο που αποφασίζει, διότι ουσιαστικά το συμπράττον όργανο αποφασίζει και υποχρεώνει το δεύτερο να αποδεχθεί την απόφασή του με την έκδοση πράξης ομοίου περιεχομένου. Μάλιστα, ο χαρακτηρισμός της υποχρεωτικής γνώμης ως γνώμης είναι καταχρηστικός, εφόσον πρόκειται για αυτοτελή εκτελεστή πράξη και όχι προπαρασκευαστική, όπως είναι η απλή ή σύμφωνη γνώμη (Διοικητικό Δίκαιο/Σιούτη, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2010, σ. 212˙επίσης Γλ. Σιούτη, Η γνωμοδοτική διαδικασία, Εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 1990, σ. 74). Συνέπεια επομένως του χαρακτηρισμού της υποχρεωτικής γνωμοδότησης ως εκτελεστής διοικητικής πράξης στα πλαίσια μιας σύνθετης διοικητικής ενέργειας είναι η αυτοτελής προσβολή της (Oι γνωμοδοτήσεις (γνώμη-πρόταση), Ευγενία Πρεβεδούρου http://www.prevedourou.gr/). Με άλλα λόγια η υποχρεωτική γνωμοδότηση είναι αυτοτελώς διοικητική πράξη και συνεπώς αποτελεί εκτελεστή πράξη (ΣτΕ 928/1962, 2611/1965, 665/1975, 5116/1984 σε Ελληνικό Διοικητικό Δίκαιο, Α. Τάχος, Εκδόσεις Σάκκουλα, 9η έκδοση, σελ. 681). Χαρακτηριστικά παραδείγματα υποχρεωτικών γνωμοδοτήσεων αποτελούν οι γνωματεύσεις των υγειονομικών επιτροπών του ΙΚΑ που είναι υποχρεωτικές για το ίδρυμα (ΣτΕ 1078/1975, 2613/75 σε Γλ. Σιούτη, Διοικητικό Δίκαιο, Εκδόσεις Σάκκουλα, Β Έκδοση 2010, σελ. 212).
Ελένη Κλουκινιώτη
info@efotopoulou.gr