Οι συνέπειες απόρριψης του αιτήματος περί υπαγωγής στο ν. 3869/2010 – Ειδικότερα η απόρριψη της αίτησης για τυπικούς λόγους (περίπτωση αοριστίας του δικογράφου)
Η απόρριψη της αίτησης μπορεί να γίνει για τυπικούς λόγους, π.χ. λόγω αοριστίας ή μη νομότυπης διενέργειας προδικαστικής πράξης. Μπορεί, όμως, η αίτηση να απορριφθεί και για ουσιαστικούς λόγους, δηλαδή, λόγω μη πλήρωσης των αυστηρών προϋποθέσεων του άρθρου 1 του ν. 3869/2010. Αναγκαία, συνεπώς, είναι η διάκριση ως προς τους λόγους της απόρριψης.
Η αίτηση του οφειλέτη μπορεί να απορριφθεί για τυπικούς λόγους, δηλαδή, χωρίς να εξετάσει τις ουσιαστικές προϋποθέσεις υπαγωγής ο δικαστής. Τέτοιες περιπτώσεις αφορούν στην έλλειψη κάποιας διαδικαστικής προϋπόθεσης, όπως η ικανότητα διαδίκου, η κατά τόπον ή καθ’ ύλην αρμοδιότητα, η ύπαρξη δεδικασμένου. Στην ίδια έννοια των διαδικαστικών προϋποθέσεων εμπίπτει και το ορισμένο του δικογράφου, η εκκρεμοδικία και η έλλειψη έννομου συμφέροντος.
Συνεπώς, αν η αίτηση του οφειλέτη απορριφθεί για κάποιον από τους παραπάνω λόγους, κατ’ ουσίαν το Δικαστήριο έχει απορρίψει για τυπικούς λόγους την αίτηση του οφειλέτη. Ο οφειλέτης, όμως, μπορεί να επανέλθει και να καταθέσει την αίτηση, χωρίς να τηρήσει το χρονικό περιορισμό του άρθρου 8 παρ. 1 εδ. δ’ του νόμου (πέρας ενός έτους από την προηγούμενη απόρριψη του αιτήματός του). Αυτό προκύπτει από την ίδια τη διάταξη αυτού του άρθρου, από την οποία συνάγεται, ότι ο δικαστής προβαίνει σε έλεγχο των ουσιαστικών προϋποθέσεων του άρθρου 1 (φυσικό πρόσωπο, χωρίς πτωχευτική ικανότητα, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμών, χωρίς δόλο) και αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές, απορρίπτει την αίτηση και ενεργοποιείται η απαγορευτική προθεσμία. Ωστόσο, ο δικαστής προβαίνει σε έλεγχο των παραπάνω διαδικαστικών προϋποθέσεων πριν προβεί στον έλεγχο του άρθρου 8. Αν απορρίψει την αίτηση ο δικαστής λόγω τυπικής έλλειψης, δεν έχει προβεί σε έλεγχο των προϋποθέσεων κατά το άρθρο 8. Συνεπώς, δεν έχει προβεί σε κατ’ ουσίαν εξέταση της υπόθεσης. Το γεγονός ότι ο νομοθέτης έθεσε τη χρονική απαγόρευση στο άρθρο 8 σηματοδοτεί την πρόθεση για χρονικό περιορισμό μόνο στις περιπτώσεις, κατά τις οποίες ο οφειλέτης άσκησε το δικαίωμά του για υπαγωγή και κρίθηκε αυτό ως κατ’ ουσίαν αβάσιμο.
Συμπερασματικά, μόνο επί της ουσίας απόρριψη της αίτησης υποχρεώνει σε κατάθεση νέας αίτησης με την πάροδο ενός έτους. Αντιθέτως, οι τυπικοί λόγοι απόρριψης της αίτησης δεν οδηγούν σε τήρηση της προθεσμίας αυτής και ο οφειλέτης μπορεί σε μια τέτοια περίπτωση, οποτεδήποτε, να καταθέσει τη νέα αίτηση πληρώντας τις τυπικές προϋποθέσεις, που παραπάνω αναφέρθηκαν (Βενιέρης Ιακ. – Κατσάς Θεοδ., Εφαρμογή του ν. 3869/2010 για τα Υπερχρεωμένα Φυσικά Πρόσωπα, 20132, 401 επ.).
Κωνσταντίνα Β. Πουρνάρα
Δικηγόρος