Ειδικό δελτίο ταυτότητας ομογενούς και άδεια διαμονής ενιαίου τύπου – Προϋποθέσεις – Δικαιολογητικά – Ειδική βεβαίωση ομογενούς σε περίπτωση μη χορήγησης του Ε.Δ.Τ.Ο. ή ανάκλησής του
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 της κοινής υπουργικής απόφασης 4000/3/10-ξζ’ του 2010 με θέμα «Παραμονή και εργασία ομογενών από Αλβανία» των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Οικονομικών, Εξωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Προστασίας του Πολίτη σχετικά με τους ομογενείς από Αλβανία που επιθυμούν να διαμείνουν στη χώρα μας ισχύουν τα εξής:
Κατά το άρθρο 1 που ορίζει τα δικαιούμενα πρόσωπα και τις αρμόδιες υπηρεσίες χορήγησης Ε.Δ.Τ.Ο. και Α.Δ.Ε.Τ. «1. Στους ομογενείς με αλβανική ιθαγένεια και στα τέκνα τους, που διαμένουν στην Ελλάδα, χορηγείται μετά από αίτησή τους Άδεια Διαμονής Ενιαίου Τύπου (Α.Δ.Ε.Τ), σύμφωνα με τον κανονισμό Ε.Κ. 1030/2002, ισχύος έως δέκα ετών, και Ειδικό Δελτίο Ταυτότητας Ομογενούς (Ε.Δ.Τ.Ο), ισόχρονης διάρκειας, ο τύπος του οποίου καθορίζεται στο Α’ Τμήμα του παραρτήματος. Δεν θεωρούνται ότι διαμένουν στην Ελλάδα, πρόσωπα τα οποία ασκούν καθήκοντα δημοσίου λειτουργού ή υπαλλήλου άλλης χώρας και για όσο χρόνο διαρκεί η ιδιότητά τους αυτή. 2. Τη χορήγηση των εγγράφων της προηγούμενης παραγράφου, δικαιούνται και: α. Οι αλλοδαποί σύζυγοι των ομογενών, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, καθώς και τα αλλοδαπά ανήλικα τέκνα τους από προηγούμενο γάμο, των οποίων έχουν τη γονική μέριμνα. β. Οι εν χηρεία αλλοδαποί σύζυγοι των ομογενών. 3. Ως υπηρεσίες υποδοχής των δικαιολογητικών και έκδοσης των ανωτέρω εγγράφων ορίζονται τα οικεία Τμήματα Αλλοδαπών για τους διαμένοντες στην περιοχή δικαιοδοσίας των Γενικών Αστυνομικών Διευθύνσεων Αττικής και Θεσσαλονίκης και η υπηρεσία που χειρίζεται θέματα αλλοδαπών στην έδρα των Αστυνομικών Διευθύνσεων ή Υποδιευθύνσεων για τους διαμένοντες στην περιοχή δικαιοδοσίας των Γενικών Αστυνομικών Διευθύνσεων Περιφέρειας».
Κατά το άρθρο 2 που αφορά τις προϋποθέσεις χορήγησης και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ισχύουν τα κάτωθι: «1. Για την χορήγηση των εγγράφων του άρθρου 1, ο αιτών απαιτείται να κατέχει, κατά περίπτωση: α. Ομογενείς: αα. Διαβατήριο ή άλλο ισοδύναμο ταξιδιωτικό έγγραφο αλβανικών αρχών σε ισχύ. ββ. Ισχύουσα ειδική προξενική θεώρηση εισόδου, από την αρμόδια ελληνική προξενική Αρχή του τόπου κατοικίας του στην Αλβανία. Η θεώρηση αυτή, δύναται να ανανεώνεται, εφόσον ο αιτών αποδεικνύει λόγους ανωτέρας βίας για την μη έγκαιρη κατάθεση του αιτήματος για χορήγηση Ε.Δ.Τ.Ο και Α.Δ.Ε.Τ. γγ. Πιστοποιητικό γέννησης αλβανικών αρχών. Πιστοποιητικό γάμου αλβανικών αρχών. Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης αλβανικών αρχών, τόσο του ιδίου, όσο και της πατρικής του οικογένειας. δδ. Έξι (6) πρόσφατες φωτογραφίες, διαστάσεων 2,7 Χ 2,9 εκατοστών, όμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται για τα Δελτία Ταυτότητας των Ελλήνων πολιτών. β. Ανήλικο τέκνο ομογενούς: αα. Διαβατήριο ή άλλο ισοδύναμο ταξιδιωτικό έγγραφο αλβανικών αρχών σε ισχύ. ββ. Ισχύουσα προξενική θεώρηση εισόδου από την αρμόδια ελληνική προξενική αρχή του τόπου κατοικίας του ομογενούς γονέα. Προκειμένου για τέκνα, το οποία γεννήθηκαν και διαμένουν στην Ελλάδα, δεν απαιτείται η κατοχή Προξενικής Θεώρησης. γγ. Τα ακόλουθα πιστοποιητικά αλβανικών αρχών: Πιστοποιητικό γέννησης. Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. Κάθε άλλο επίσημο στοιχείο ή έγγραφο, που αποδεικνύει την συγγενική του σχέση με τον ομογενή. δδ. Έξι (6) πρόσφατες φωτογραφίες, διαστάσεων 2,7 Χ 2,9 εκατοστών, όμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται για τα Δελτία Ταυτότητας των Ελλήνων πολιτών. εε. Προκειμένου περί θετών ή αναγνωρισμένων τέκνων, απαιτείται η προσκόμιση πράξεων των αρμόδιων ελληνικών αρχών ή Δικαστηρίων. γ. Αλλοδαπός σύζυγος ομογενούς: αα. Διαβατήριο ή άλλο ισοδύναμο ταξιδιωτικό έγγραφο σε ισχύ. ββ. Ισχύουσα θεώρηση εισόδου από την αρμόδια ελληνική προξενική αρχή του τόπου κατοικίας στο εξωτερικό, εφόσον αυτή απαιτείται ή άλλο επίσημο έγγραφο ελληνικών αρχών, με το οποίο αποδεικνύεται η νόμιμη παραμονή στη χώρα μας ή απορριπτική απόφαση περί ομογενειακής ιδιότητας. γγ. Πιστοποιητικά γάμου & οικογενειακής κατάστασης αλβανικών αρχών. δδ. Στοιχεία, από τα οποία να αποδεικνύεται η μη λύση του γάμου με τον ομογενή σύζυγο. εε. Έξι (6) πρόσφατες φωτογραφίες, διαστάσεων 2,7 Χ 2,9 εκατοστών, όμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται για τα Δελτία Ταυτότητας των Ελλήνων πολιτών. δ. Ανήλικο τέκνο αλλοδαπού συζύγου από προηγούμενο γάμο του: αα. Διαβατήριο ή άλλο ισοδύναμο ταξιδιωτικό έγγραφο σε ισχύ. ββ. Ισχύουσα θεώρηση εισόδου από την αρμόδια ελληνική προξενική αρχή του τόπου κατοικίας στο εξωτερικό, εφόσον αυτή απαιτείται ή άλλο επίσημο έγγραφο ελληνικών αρχών, με το οποίο αποδεικνύεται η νόμιμη παραμονή στη χώρα μας. γγ. Πιστοποιητικό γέννησης δδ. Κάθε άλλο επίσημο έγγραφο, με το οποίο αποδεικνύεται ότι ο αλλοδαπός γονέας, έχει την γονική μέριμνα αυτού. εε. Έξι (6) πρόσφατες φωτογραφίες, διαστάσεων 2,7 Χ 2,9 εκατοστών, όμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται για τα Δελτία Ταυτότητας των Ελλήνων πολιτών. ε. Χήρος/α ομογενούς: αα. Διαβατήριο ή άλλο ισοδύναμο ταξιδιωτικό έγγραφο σε ισχύ. ββ. Φ/φο κατεχομένου Ε.Δ.Τ.Ο, ως αλλοδαπός σύζυγος ομογενούς ή φ/ο Ε.Δ.Τ.Ο ομογενούς συζύγου (του αποθανόντος) ή των τέκνων αυτού γγ. Ληξιαρχική πράξη γάμου, για την απόδειξη της σχέσης δδ. Έξι (6) πρόσφατες φωτογραφίες, διαστάσεων 2,7 Χ 2,9 εκατοστών, όμοιες με αυτές που χρησιμοποιούνται για τα Δελτία Ταυτότητας των Ελλήνων πολιτών. 2. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, τα ξενόγλωσσα πιστοποιητικά, απαιτείται να είναι πρωτότυπα και πρόσφατης έκδοσης, η οποία να μην υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες και υποβάλλονται, νομίμως επικυρωμένα, από την αρμόδια Ελληνική Προξενική Αρχή, τόσο στο πρωτότυπο, όσο και σε επίσημη μετάφραση. 3. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις έκδοσης Ε.Δ.Τ.Ο, καταβάλλονται από τον αιτούντα, τα αναλογούντα τέλη, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις».
Το Ειδικό Δελτίο Ταυτότητας Ομογενούς (Ε.Δ.Τ.Ο.), επιτελεί ιδιαιτέρως κρίσιμη λειτουργία, πιστοποιεί την ιδιότητα του κατόχου του ως ομογενή, με την επιφύλαξη αλλοδαπού συζύγου ή αλλοδαπών τέκνων και η κατοχή του συνεπάγεται πληθώρα δικαιωμάτων και ελευθεριών για το δικαιούμενο αυτό και τα μέλη της οικογένειας του στον ελληνικό εδαφικό χώρο που προσιδιάζουν αρκετά σε αυτά του έχοντος την ελληνική υπηκοότητα.
Ο κάτοχός του, έχει δικαίωμα ελεύθερης πρόσβασης στην ημεδαπή αγορά εργασίας και απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα, που αναγνωρίζονται σχετικά από τις ισχύουσες διατάξεις. Επιπλέον, με την επιφύλαξη τυχόν ευνοϊκότερων ρυθμίσεων, ο κάτοχος του Ε.Δ.Τ.Ο απολαμβάνει την ίδια, με τον Έλληνα εργαζόμενο μεταχείριση. Επίσης, δεν υπόκειται σε περιοριστικά μέτρα, όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία και εγκατάστασή του, εντός της ελληνικής επικράτειας. Έπειτα ο κάτοχος Άδειας Διαμονής Ενιαίου Τύπου (Α.Δ.Ε.Τ), έχει δικαίωμα νόμιμης διαμονής και ελεύθερης επανεισόδου στην Ελλάδα και ελεύθερης κυκλοφορίας στο έδαφος των συμβαλλόμενων Χωρών Σένγκεν (SCHENGEN), σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Οι μόνες υποχρεώσεις του κατόχου του δελτίου και της άδειας που το συνοδεύει, είναι αμιγώς διαδικαστικού χαρακτήρα και αφορούν την αυτοπρόσωπη υποβολή της αίτησης χορήγησης ή την άμεση δήλωση μεταβολής διεύθυνσης απώλειας του δελτίου κ.λ.π. Για την ακρίβεια ο ενδιαφερόμενος είναι υποχρεωμένος να προσέρχεται ο ίδιος για την υποβολή ης αίτησης χορήγησης Αδείας Διαμονής Ενιαίου Τύπου (Α.Δ.Ε.Τ.) και Ειδικού Δελτίου Ταυτότητας Ομογενούς (Ε.Δ.Τ.Ο). Εξαιρούνται της αυτοπρόσωπης υποβολής: α. Οι ανήλικοι, οι οποίοι δηλώνονται από τους γονείς ή από τους έχοντες τη γονική μέριμνα. β. Τα άτομα με αναπηρία και οι αδυνατούντες αποδεδειγμένα να παρουσιαστούν, λόγω ασθενείας ή γήρατος, οι οποίοι δηλώνονται από το πρόσωπο, που τους παρέχει διαμονή στη χώρα, μετά από ειδική, προς τούτο, εξουσιοδότηση, νομίμως θεωρημένη. 2. Κατά τη διάρκεια της διαμονής του στην Ελλάδα, ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να δηλώνει στην αρμόδια Υπηρεσία του άρθρου 1 παρ. 3 της παρούσας: α. κάθε μεταβολή της διεύθυνσης διαμονής του, β. κάθε διόρθωση ή μεταβολή της αστικής του κατάστασης και ιδίως την αλλαγή ιθαγένειας, τη σύναψη ή λύση ή ακύρωση γάμου ή τη γέννηση τέκνου, γ. την κλοπή, φθορά, καταστροφή, απώλεια, ανανέωση ή αλλαγή του διαβατηρίου του ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου του, δ. την κλοπή, φθορά, καταστροφή ή απώλεια των εγγράφων που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση και ε. να παραδίδει στις αρμόδιες αρχές τα κατεχόμενα έγγραφα στην περίπτωση απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας. Οι παραπάνω δηλώσεις υποβάλλονται μέσα σε ένα μήνα, αφότου συμβεί το αντίστοιχο γεγονός. Με την επιφύλαξη της παρ. 12 του άρθρου 91 του ν.3386/2005, ως ισχύει, υποχρεούνται να εγκαταλείψουν το ελληνικό έδαφος, χωρίς άλλες διατυπώσεις, εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από την επίδοση ή κοινοποίηση της σχετικής απόφασης, οι υπήκοοι Αλβανίας και τα μέλη οικογενειών τους, οι οποίοι: α. δεν υπέβαλαν εμπρόθεσμα τις προβλεπόμενες στο άρθρο 6 και στο άρθρο 3 παρ. 5, προσφυγές, β. δεν έλαβαν προσωρινές διαταγές αναστολής από τα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια ή οι σχετικές αιτήσεις ακυρώσεως απορρίφθηκαν από αυτά και γ. δεν υπέβαλαν νέα αιτήματα χορήγησης Ε.Δ.Τ.Ο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 6 της παρούσας απόφασης ή τα αιτήματα και οι σχετικές προσφυγές απερρίφθησαν από την αρμόδια αρχή.
Βαρύνουσας σημασίας και ιδιαιτέρως κρίσιμη είναι τέλος και η αποκαλούμενη ως Ειδική βεβαίωση ομογενούς, η οποία έχει ισχύ και λειτουργία ταυτόχρονα Ε.Δ.Τ.Ο. ΚΑΙ Α.Δ.Ε.Τ. και χορηγείται:
Α) Στους πολίτες Αλβανίας, για τους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση αναστολής ή προσωρινή διαταγή αναστολής, του αρμοδίου Διοικητικού Δικαστηρίου, επί διοικητικών πράξεων, κατά των οποίων έχουν ασκήσει αίτηση ακύρωσης και αφορούν, είτε απόρριψη αιτήματος χορήγησης ή ανανέωσης Ε.Δ.Τ.Ο και Α.Δ.Ε.Τ, είτε ανάκληση χορηγηθέντων ομοίων, χορηγείται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του άρθρου 1 παράγραφος 3, Ειδική Βεβαίωση Νόμιμης Διαμονής, μέχρις ότου εκδοθεί οριστική απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, επί της εκκρεμούς αιτήσεως ακυρώσεως.
Β) στις περιπτώσεις που έχει απορριφθεί το αίτημα για χορήγηση Ε.Δ.Τ.Ο των πολιτών Αλβανίας, για λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας ή μη συνδρομής των νομίμων προϋποθέσεων ή έχει ανακληθεί το Ε.Δ.Τ.Ο και Α.Δ.Ε.Τ για τους ίδιους λόγους και μέχρι την εξέταση της προσφυγής από το αρμόδιο όργανο. Η ίδια βεβαίωση χορηγείται από τις ως άνω Υπηρεσίες και σε όσους επιβλήθηκε ο περιοριστικός όρος της εμφάνισης κατά διαστήματα στον ανακριτή ή άλλη αρχή (άρθρο 282 Κ.Π.Δ.) ή της απαγόρευσης εξόδου από τη Χώρα ή αποφυλακίζονται με περιοριστικούς όρους, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και απαγόρευση εξόδου από τη Χώρα.
Γ) στα λοιπά πρόσωπα του άρθρου 1 της προαναφερθείσας υπουργικής απόφασης.
Στην ανωτέρω ειδική βεβαίωση περιλαμβάνονται: α. ειδικός αριθμός, β. φωτογραφία του ενδιαφερομένου γ. ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, ημερομηνία γέννησης, τόπος γέννησης, διεύθυνση κατοικίας, υπηκοότητα, ο αριθμός και η ημερομηνία έκδοσης του διαβατηρίου του και δ. η διάρκεια ισχύος της, η ημερομηνία χορήγησης και η υπογραφή του αρμοδίου οργάνου.
Η διάρκεια της ειδικής βεβαίωσης είναι εξάμηνη, ανανεώνεται ισόχρονα μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της προσφυγής ή της εκκρεμούς αιτήσεως ακυρώσεως και με την προσκόμιση σχετικής βεβαίωσης από το αρμόδιο Δικαστήριο και παρέχει στον κάτοχό της προσωρινό δικαίωμα νόμιμης παραμονής και εργασίας στην Ελλάδα, για όσο χρόνο αυτή ισχύει, καθώς και δικαίωμα εισόδου – εξόδου από και προς την Αλβανία. Σε περίπτωση έκδοσης απορριπτικής απόφασης επί της προσφυγής ή επί της αιτήσεως ακυρώσεως, αυτή παύει αυτοδικαίως να ισχύει και αφαιρείται.
Λυδία Ζωγοπούλου, δικηγόρος