Υποχρεωτική ασφάλιση στον Ο.Α.Ε.Ε. των υπαχθέντων στο δημόσιο ή άλλο κύριο φορέα και συνέπειες στην ειδική προσαύξηση των μηχανικών
Το άρθρο 18 του ν. 3863/2010 προβλέπει τα εξής σχετικά με την υποχρέωση ασφάλισης στον Ο.Α.Ε.Ε. οποιουδήποτε υπήχθη σε οιονδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο πριν την 1.1.1993
και είναι κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου ασφαλισμένος στον κλάδο κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.), εφόσον ασκεί δραστηριότητα που υπάγεται στην ασφάλιση του Οργανισμού και δεν είναι συναφής με την επαγγελματική ιδιότητα για την οποία υπάγονται στην ασφάλιση του Ε.Τ.Α.Α.
Το εν λόγω άρθρο προβλέπει επίσης και τη στέρηση δυνατότητας συνυπολογισμού των ασφαλισμένων του Τομέα Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ) στην Ειδική Προσαύξηση του μετέπειτα διανυθέντος χρόνου ασφάλισης στον Ο.Α.Ε.Ε.
Συγκεκριμένα, το εν λόγω άρθρο προβλέπει τα εξής: 1. Στην ασφάλιση του κλάδου κύριας σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ υπάγονται υποχρεωτικά και αυτοδίκαια οι δημόσιοι, δημοτικοί και κοινοτικοί υπάλληλοι που έχουν ασφαλισθεί σε οποιοδήποτε ασφαλιστικό φορέα έως 31.12.1992, οι οποίοι απασχολούνται σε εργασία ασφαλιστέα κατά την κείμενη νομοθεσία στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ κατά το ίδιο χρονικό διάστημα που λογίζεται συντάξιμο σύμφωνα με τη νομοθεσία του Δημοσίου. 2. Η διάταξη που προστέθηκε με το άρθρο 40 του ν. 1469/1984 (ΦΕΚ 111 Α`) στο τέλος της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του ν. 1296/1982 (ΦΕΚ 128 Α`) καταργείται, υπαγόμενων των προσώπων αυτών από την έναρξη ισχύος της παρούσας στην ασφάλιση του κλάδου κύριας σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.Τυχόν προγενέστερη της έναρξης ισχύος της παρούσας ασφάλιση των προσώπων των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ θεωρείται ισχυρή. 3. α. Όσοι ασφαλίστηκαν σε οποιονδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο πριν την 1.1.1993 και είναι κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου ασφαλισμένοι στον κλάδο κύριας ασφάλισης του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.), υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του Οργανισμού Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών (Ο.Α.Ε.Ε.), εφόσον ασκούν δραστηριότητα που υπάγεται στην ασφάλιση του Οργανισμού και δεν είναι συναφής με την επαγγελματική ιδιότητα για την οποία υπάγονται στην ασφάλιση του Ε.Τ.Α.Α.. Σε περίπτωση αμφισβήτησης της συνάφειας της επαγγελματικής δραστηριότητας με την επαγγελματική ιδιότητα, η αμφισβήτηση επιλύεται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ύστερα από γνωμοδότηση του Συμβουλίου Κοινωνικής Ασφάλισης (Σ.Κ.Α.).
β. Για τους ασφαλισμένους στον Κλάδο Μονοσυνταξιούχων του Τομέα Σύνταξης και Ασφάλισης Υγειονομικών (Τ.Σ.Α.Υ.) του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.), που θα διαγραφούν από τον ανωτέρω Κλάδο μετά την υποχρεωτική τους υπαγωγή στον Ο.Α.Ε.Ε., το ύψος της παροχής που θα λάβουν από τον Κλάδο Μονοσυνταξιούχων για το χρόνο ασφάλισης που έχουν διανύσει σε αυτόν, θα προσδιοριστεί μετά από οικονομική μελέτη. γ. Οι ασφαλισμένοι του Τομέα Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Εργων (ΤΣΜΕΔΕ) του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.) που έχουν υπαχθεί υποχρεωτικά στην Ειδική Προσαύξηση, και θα υπαχθούν στην ασφάλιση του Οργανισμού Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών (Ο.Α.Ε.Ε.) σύμφωνα με τα ανωτέρω, από δραστηριότητα που έχει αναληφθεί μέχρι την ισχύ του παρόντος νόμου, αποκτούν δικαίωμα αυτοτελούς υπολογισμού του τμήματος αυτού στην Ειδική Προσαύξηση χωρίς τον υπολογισμό του μετέπειτα διανυθέντος χρόνου ασφάλισης στον Ο.Α.Ε.Ε.. Για τυχόν τμήμα χρόνου ασφάλισης στην Ειδική Προσαύξηση, μετά την υποχρεωτική ασφάλιση των ανωτέρω προσώπων στον Ο.Α.Ε.Ε., η Ειδική Προσαύξηση θα υπολογίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2α του άρθρου 8 του ν. 3518/2006 (Α` 272).
Για το ποσό της ειδικής προσαύξησης που δικαιούται ο ασφαλισμένος του ΤΣΜΕΔΕ μέχρι την έναρξη ασφάλισής του στον Ο.Α.Ε.Ε. κατόπιν της αφαίρεσης του διανυθέντος χρόνου ασφάλισης σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης ισχύουν τα εξής:
Σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 3518/2006 : 1. α) Το ποσό της μηνιαίας κύριας σύνταξης που χορηγεί το Ταμείο λόγω γήρατος και αναπηρίας στους ασφαλισμένους μέχρι 31.12.1992 (παλαιούς ασφαλισμένους), ορίζεται σε 816 ¤ για 35 έτη ασφάλισης. Πα κάθε έτος ασφάλισης και μέχρι τα 35 έτη υπολογίζεται ένα τριακοστό πέμπτο (1/35) του πιο πάνω ποσού. Πα κάθε έτος πέραν των 35 και μέχρι τα 45 η σύνταξη προσαυξάνεται κατά ένα τριακοστό πέμπτο (1/35).β) Με τον ίδιο πιο πάνω τρόπο αναπροσαρμόζονται αναλόγως από την 1.1.2006 και οι συντάξεις των ήδη συνταξιούχων. 2. α) Το ποσό της ειδικής προσαύξησης προσδιορίζεται από τη σχέση:
Σ = 1,33 × Β × [(40 – Δ) : 40],
όπου Σ είναι το ύψος της ειδικής προσαύξησης, Β το ύψος του ποσού της κύριας σύνταξης ασφαλισμένου μέχρι 31.12.1992 (παλαιού ασφαλισμένου) για ίσο χρόνο ασφάλισης με το διανυθέντα στην ειδική προσαύξηση και Δ ο διανυθείς χρόνος ασφάλισης σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, μετά την υπαγωγή στην κύρια ασφάλιση του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε.. Χρόνος απονομής της ειδικής προσαύξησης είναι ο χρόνος απονομής της κύριας σύνταξης. Ασφαλισμένοι του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. που μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος και πριν την έναρξη της ασφάλισης τους σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο έχουν διανύσει υπερδεκαετή χρόνο ασφάλισης στον καταργούμενο Ε.Λ.Π.Π., για το χρόνο αυτόν και μόνον, αποκτούν δικαίωμα αυτοτελούς υπολογισμού του τμήματος αυτού στην Ειδική Προσαύξηση χωρίς τον υπολογισμό του μετέπειτα διανυθέντος χρόνου ασφάλισης σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο. Ασφαλισμένοι του καταργηθέντος Ειδικού Λογαριασμού Προσθέτων Παροχών (Ε.Λ.Π.Π.), οι οποίοι δεν λαμβάνουν παροχή από το Λογαριασμό αυτόν, λόγω συνταξιοδότησης τους και από άλλο φορέα κύριας ασφάλισης της ημεδαπής ή το Δημόσιο, πλην Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. (σήμερα Τομέας Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Εργων του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων), οι οποίοι έχουν ήδη καταβάλει εισφορές στον καταργηθέντα Ε.Λ.Π.Π. και δεν έχουν μεταφέρει το χρόνο αυτό σε άλλον ασφαλιστικό φορέα, αποκτούν δικαίωμα λήψης παροχών από τον καταργηθέντα Ε.Λ.Π.Π. (σήμερα Ειδική Προσαύξηση), σύμφωνα με τα οριζόμενα στο πρώτο εδάφιο με το συνυπολογισμό μόνο του χρόνου παράλληλης ασφάλισης στον καταργηθέντα Ε.Λ.Π.Π. και σε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης της ημεδαπής ή το Δημόσιο που έχει αναγνωριστεί στον πρώην Ε.Λ.Π.Π..
Οι εξαιρέσεις των διπλοσυνταξιούχων που δικαιούνται ειδική προσαύξηση και για το χρόνο ασφάλισης σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης μόνο κατ’ εξαίρεση είναι οι εξής κατά το άρθρο 62 του ν. 3996/2011 : 1. Ασφαλισμένοι του καταργηθέντος Ειδικού Λογαριασμού Προσθέτων Παροχών (Ε.Λ.Π.Π.), οι οποίοι δεν λαμβάνουν παροχή από το Λογαριασμό αυτόν, λόγω συνταξιοδότησης τους και από άλλο φορέα κύριας ασφάλισης της ημεδαπής ή το Δημόσιο, πλην Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. (σήμερα Τομέας Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων), οι οποίοι έχουν ήδη καταβάλει εισφορές στον καταργηθέντα Ε.Λ.Π.Π. και δεν έχουν μεταφέρει το χρόνο αυτό σε άλλον ασφαλιστικό φορέα, αποκτούν δικαίωμα λήψης παροχών από τον καταργηθέντα Ε.Λ.Π.Π. (σήμερα Ειδική Προσαύξηση), σύμφωνα με τα οριζόμενα στο πρώτο εδάφιο με το συνυπολογισμό μόνο του χρόνου παράλληλης ασφάλισης στον καταργηθέντα Ε.Λ.Π.Π. και σε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης της ημεδαπής ή το Δημόσιο που έχει αναγνωριστεί στον πρώην Ε.Λ.Π.Π.. 2.α. Οι ασφαλισμένοι του Τομέα Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε.) του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων, οι οποίοι εξαιρέθηκαν από την ασφάλιση του καταργηθέντα Ειδικού Λογαριασμού Πρόσθετων Παροχών (Ε.Λ.Π.Π.) λόγω της υπαγωγής τους στην ασφάλιση και άλλου φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, μπορούν με αίτηση τους μετά τη διακοπή της παράλληλης επαγγελματικής τους δραστηριότητας να αναγνωρίσουν στην Ειδική Προσαύξηση και στον Τομέα Πρόνοιας Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων έργων, το χρονικό διάστημα για το οποίο εξαιρέθηκαν από την ασφάλιση του ανωτέρω Λογαριασμού, εφόσον δεν έχουν καταστεί συνταξιούχοι και δεν θα δικαιωθούν σύνταξης από άλλον φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο. β. Το ύψος και ο τρόπος καταβολής των εισφορών για την αναγνώριση του χρόνου ασφάλισης της περίπτωσης α` στην Ειδική Προσαύξηση και στο Τομέα Πρόνοιας Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Εργων καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μετά από γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Τ.Α.Α.. γ. Χρόνος ασφάλισης στον Ε.Λ.Π.Π. που συμπίπτει με χρόνο ασφάλισης και σε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, για τον οποίο έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές, θεωρείται χρόνος ασφάλισης στην Ειδική Προσαύξηση και τον Τομέα Πρόνοιας Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Εργων, εφόσον ο ασφαλισμένος δεν έχει δικαιωθεί ή δεν θα δικαιωθεί σύνταξης από άλλον φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο και έχει διακόψει την παράλληλη επαγγελματική του δραστηριότητα. δ. Η Ειδική Προσαύξηση υπολογίζεται αυτοτελώς, σύμφωνα με την αναφερόμενη στην παρ. 2α του άρθρου 8 του ν. 3518/2006 σχέση, χωρίς τον υπολογισμό διανυθέντος χρόνου ασφάλισης σε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο. ε. Τα προβλεπόμενα από την παρούσα παράγραφο έχουν εφαρμογή και για όσους έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί από τον Τομέα Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Εργων του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (Ε.Τ.Α.Α.).
Σύμφωνα με σχετική ερμηνευτική εγκύκλιο στις περιπτώσεις που έχουν καταβληθεί εισφορές στον Ε.Λ.Π.Π. για χρονικό διάστημα που συμπίπτει με παράλληλη ασφάλιση στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. και σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, το ανωτέρω χρονικό διάστημα συνυπολογίζεται με το λοιπό χρόνο ασφάλισης στην Ειδική Προσαύξηση και τον Τομέα Πρόνοιας Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων, μόνο με την προϋπόθεση και στην περίπτωση αυτή, ότι έχει διακοπεί η παράλληλη ασφάλιση και ο ασφαλισμένος ή συνταξιούχος δεν έχει δικαιωθεί ή δεν θα δικαιωθεί σύνταξης από άλλο φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο.
Λυδία Ζωγοπούλου, δικηγόρος