Κατά τόπον αρμοδιότητα Ειρηνοδικείου για απογραφή κληρονομιαίων που βρίσκονται σε περισσότερες περιφέρειες
Κατά τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 838 ΚΠολΔ., ο Ειρηνοδίκης, μετά από αίτηση παντός έχοντος έννομο συμφέρον ή και αυτεπαγγέλτως, δύναται προς αποτροπή κινδύνου να διατάξει την ενέργεια απογραφής πραγμάτων, αρμόδιος δε είναι ο Ειρηνοδίκης της περιφέρειας όπου ευρίσκονται τα προς απογραφή πράγματα.
Αν υπάρχουν κληρονομιαία σε περισσότερες περιφέρειες κατά μία άποψη αρμόδιος είναι ο Ειρηνοδίκης του τόπου όπου βρίσκεται το δικαστήριο της κληρονομίας. Κατά μία δεύτερη άποψη, πρέπει να διαταχθεί η ενέργεια πολλών απογραφών ή ακόμη και μίας αν συναινέσουν προς τούτο όλοι οι δανειστές της κληρονομίας και οι συγκληρονόμοι. Κατ’ άλλη άποψη, ο συμβολαιογράφος μπορεί να ζητήσει τη μεταφορά των κινητών και την εκτίμηση των ακινήτων από τους πραγματογνώμονες.
Στη νομολογία των Ειρηνοδικείων έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι, επειδή ο Ειρηνοδίκης που επιλαμβάνεται της αιτήσεως διατάσσει μόνον την απογραφή και δεν τη διενεργεί, η οποία διενεργείται από τον διοριζόμενο Συμβολαιογράφο, στην περιφέρεια της αρμοδιότητας του οποίου ευρίσκονται τα πράγματα, όμως στην περίπτωση κληρονομίας, όταν πρόκειται να απογραφούν πράγματα ευρισκόμενα σε περισσότερες περιφέρειες, εάν γνωστοποιηθεί στον Συμβολαιογράφο της απογραφής η ύπαρξη και σε άλλη περιφέρεια πραγμάτων που πρέπει να απογραφούν, ο Συμβολαιογράφος μπορεί να ζητήσει τη μεταφορά των κινητών και την εκτίμηση των ακινήτων από τους διοριζόμενους από τον Ειρηνοδίκη πραγματογνώμονες, για να περιληφθούν και τα στοιχεία αυτά στην ίδια απογραφή [Α. Γεωργιάδη – Μ. Σταθόπουλου, Αστικός Κώδιξ (κατ’ άρθρο ερμηνεία), τ. Χ, υπό αρθρ. 1903, σελ. 268, περιθ. αριθμ. 5. Ροής Δ. Παντελίδου (Επίκ. Καθ. Πανεπιστ. Θράκης), Η ευθύνη του κληρονόμου για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, 1997, σελ. 165-166]. Στην άποψη αυτή, ως ορθότερη, έχει προσχωρήσει και το Ειρηνοδικείο Χαλανδρίου με την υπ’ αριθμ. 670/2008 απόφασή του (δημ. ΤΝΠ ΔΣΑ «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ»), αλλά και στην υπ’ αριθμ. 892/2005 απόφασή του (δημ. ΤΝΠ ΔΣΑ «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ»), ένεκα της ενότητας της απογραφικής διαδικασίας και προς οικονομία χρόνου και δαπάνης, καθώς επίσης και προκειμένου να μην προστίθεται στον εξ απογραφής κληρονόμο μεγαλύτερο βάρος από αυτό που ήδη έχει αποκτήσει από την υποχρέωση του για απογραφή [Α. Γεωργιάδη – Μ. Σταθόπουλου, ό.π. Ροής Δ. Παντελίδου ό.π.].
Ενόψει των ανωτέρω, ορθότερο θα ήταν σε μία τέτοια περίπτωση (κληρονομιαίων πραγμάτων σε περισσότερες περιφέρειες), να μπορεί να διατάξει την απογραφή ο Ειρηνοδίκης της περιφέρειας που βρίσκεται ένα από τα πράγματα. Ο διοριζόμενος Συμβολαιογράφος μπορεί να διενεργήσει στην έδρα του την απογραφή όλων των πραγμάτων, αν ζητήσει τη μεταφορά των κινητών και την εκτίμηση των ακινήτων από τους πραγματογνώμονες.
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr