Καθ’ ύλην αρμοδιότητα σε περίπτωση άσκησης αναγνωριστικής αγωγής από περισσότερους συγκυρίους – τι ισχύει στην περίπτωση διεκδικητικής αγωγής που στρέφεται κατά περισσοτέρων εναγομένων

Από τις διατάξεις των άρθρων 7, 8, 9δ, 10, 11 παρ. 1, 2 και 14 παρ. 2 συνάγεται ότι η καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου για την εκδίκαση ορισμένης διαφοράς καθορίζεται από την αξία του αντικειμένου της, που είχε αυτό κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής. Κρίσιμο είναι το ποσό που αναγράφεται στην αγωγή, δηλαδή στο αιτητικό, όπως συμπληρώνεται ή διευκρινίζεται στο ιστορικό της αγωγής, αφού το δικόγραφο κρίνεται ενιαίως, χωρίς να ασκεί επιρροή αν το ζητούμενο ποσό αποτελεί υπόλοιπο απαίτησης μεγαλύτερου ποσού. Κατά το άρθρο 11 παρ.1 του Κ.Πολ.Δ. η αξία του αντικειμένου της διαφοράς προσδιορίζεται για την νομή και την κυριότητα από την αξία του πράγματος, για δε την ψιλή κυριότητα από το μισό της αξίας του πράγματος.

Από τις διατάξεις αυτές, σαφώς προκύπτει ότι για τον προσδιορισμό της αξίας του επιδίκου αντικειμένου, όταν αυτή αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την καθ` ύλην αρμοδιότητα, το Δικαστήριο κρίνει ελεύθερα και μπορεί για να σχηματίσει πλήρη και ασφαλή κρίση να στηριχθεί στα τυχόν υπάρχοντα στην δικογραφία αποδεικτικά στοιχεία, όπως και στους ισχυρισμούς και τις ομολογίες των διαδίκων, χωρίς να εκδώσει παρεμπίπτουσα για απόδειξη απόφαση, και αν δεν πείθεται από τα πιο πάνω τότε διατάσσει απόδειξη (βλ. Μπέη «αι διαδικασίαι κ.λ.π. σελ. 61, Βερβεσού Δ1, 61 Α.Π. 290/70 Νοβ 18-1060, 868/1978 Νοβ 27-751, Ε.Α. 1006/1981 Αρχ. Νομ. ΛΒ 487, Εφ.Αθ. 8414/83 Ελ.Δνη 25-185). Εξάλλου ως αξία του πράγματος κατ` άρθρο 11 παρ.1 του Κ.Πολ.Δ. νοείται η αγοραία αξία (βλ. Γαζή στην Ερμ. Α.Κ. υπ`  άρθρο 530 Α.Κ.).

Σε περίπτωση ομοδικίας, εφόσον  πρόκειται περί διαιρετού δικαιώματος, όπως η κυριότητα, που επιδέχεται την κατά ιδανικά μερίδια κτήση, άσκηση και απώλεια, λαμβάνεται υπόψη το αίτημα κάθε ενάγοντος έναντι κάθε εναγομένου ή το παρ’ εκάστου εναγομένου αιτούμενο ιδανικό μερίδιο και δεν χωρεί συνυπολογισμός, γιατί η ομοδικία είναι σχέση δικονομική, μη μεταβάλλουσα την εσωτερική, ουσιαστική αυτοτέλεια των περισσότερων αξιώσεων (βλ. ΑΠ 857/2009 ΕλλΔνη 1191, 543, ΕφΘεσ 185/1994 Αρμ 1994.1411, ΕφΘεσ 752/1989 Αρμ 44.657, ΕφΘεσ 1957/2003 Αρμ 2004.1724).

Επομένως και σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν ως άνω, εφόσον τέσσερις (4) ενάγοντες ζητούν με αναγνωριστική κυριότητας αγωγή να αναγνωριστεί η συγκυριότητά τους κατά ποσοστό ¼ εξ αδιαιρέτου σε έκαστο εξ αυτών ενός ακινήτου (εκτιμώμενης εμπορικής αξίας 96.379 ευρώ) έναντι δύο (2) εναγομένων, αρμόδιο καθ’ ύλην Δικαστήριο προς εκδίκαση της εν λόγω αγωγής είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών (κατ’ άρθρο 14 παρ. 2 ΚΠολΔ), εφόσον η αξία του παρ’ εκάστου ενάγοντος ποσοστού συγκυριότητας, ανερχόμενο σε ¼ εξ αδιαιρέτου, κατ’ αμφοτέρων των εναγομένων επί του επίδικου ακινήτου, ανέρχεται σε 24.094,75 ευρώ (96.379:4), το οποίο δεν υπερβαίνει το ποσό της καθ’ ύλην αρμοδιότητας του Μονομελούς Πρωτοδικείου.

Από την άλλη πλευρά, η υποχρέωση σωματικής παραδόσεως ορισμένου πράγματος αποτελεί αδιαίρετη παροχή και επομένως όταν ενάγονται περισσότεροι με διεκδικητική αγωγή ή αναγνωριστική κυριότητας αγωγή, οι οποίοι αντίστοιχα κατέχουν από κοινού το επίδικο πράγμα ή αμφισβητούν την επ’ αυτού κυριότητα του ενάγοντος, η παροχή είναι αδιαίρετη και γι’ αυτό λαμβάνεται υπόψη η αξία όλου του πράγματος (ΕφΑθ 6354/1998 ΑρχΝ 2001.94 και εκεί παραπομπές σε νομολογία).

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr