Καθορισμός ελάχιστου υποχρεωτικού περιεχομένου ιατροδικαστικής έκθεσης

Στην Υπουργική απόφαση ΥΑ 110/2025 (ΦΕΚ Β’ 1404/26.03.2025): «Καθορισμός ελάχιστου υποχρεωτικού περιεχομένου ιατροδικαστικής έκθεσης» ορίζεται το ελάχιστο περιεχόμενο των ιατροδικαστικών εκθέσεων.

Συγκεκριμένα ορίζεται ότι: 1. Η ιατροδικαστική έκθεση αποτελεί δημόσιο έγγραφο και εκδίδεται από τις αρμόδιες αρχές του άρθρου 1 του ν. 3772/2009.

2. Η ιατροδικαστική έκθεση απαιτείται:

α) Να είναι πλήρης, αναλυτική και αντικειμενική,

β) να είναι σαφής και εύληπτη και από πρόσωπα που δεν διαθέτουν γνώσεις της ιατρικής επιστήμης,

γ) να εμφανίζει λογική αλληλουχία και δομή, ώστε να καθίσταται δυνατή η σαφής παραπομπή στα μέρη από τα οποία απαρτίζεται,

δ) να είναι σε ευανάγνωστη και σε μόνιμη μορφή, με αντίγραφο σε έγχαρτη μορφή, ακόμη και μετά την έναρξη λειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας του Κράτους που προβλέπεται στο άρθρο 9Γ του ν. 3772/2009.

3. Η ιατροδικαστική έκθεση εκδίδεται στις περιπτώσεις ιατροδικαστικής κλινικής εξέτασης επί ζώντος προσώπου ή ιατροδικαστικής διερεύνησης επί θανόντος προσώπου και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον όσα αναφέρονται στα άρθρα 2 έως 5 της ως άνω υπουργικής απόφασης.
4. Σε κάθε περίπτωση, η ιατροδικαστική έκθεση αποστέλλεται από τον ιατροδικαστή χωρίς υπαίτια βραδύτητα στην παραγγέλουσα αρχή. Ειδικά, στις περιπτώσεις αυτόφωρης σύλληψης και επικείμενης εισαγωγής σε δίκη, η έκθεση συντάσσεται και παραδίδεται στην αρμόδια αρχή αμελλητί.

-Σε περίπτωση ιατροδικαστικής κλινικής εξέτασης επί ζώντος προσώπου για σωματικές βλάβες

1. Η ιατροδικαστική έκθεση, περιλαμβάνει υποχρεωτικά στοιχεία της ταυτότητας του εξεταζόμενου και ειδικότερα όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, φύλο, έτος γέννησης, τόπο γέννησης, ιθαγένεια, τον αριθμό παραγγελίας διενέργειας ιατροδικαστικής έρευνας και την παραγγέλουσα αρχή, ημεροχρονολογία διενέργειας, την υπηρεσία στην οποία διενεργήθηκε η εξέταση και τα πρόσωπα που συμμετείχαν σε αυτή.

2. Στην περίπτωση ιατροδικαστικής κλινικής εξέτασης επί ζώντος προσώπου, επιβάλλεται η άμεση και χωρίς καθυστέρηση εξέταση του θύματος από τον ιατροδικαστή, η δε ιατροδικαστική έκθεση περιλαμβάνει υποχρεωτικά:

α) Πληροφορίες από την προανακριτική αρχή για τον τρόπο και τον χρόνο πρόκλησης της σωματικής βλάβης,

β) ακριβή εντοπισμό της εξεταζόμενης σωματικής βλάβης επί του σώματος, λεπτομερή περιγραφή της, τον τρόπο, το μέσο πρόκλησης αυτής και την ηλικία της σωματικής βλάβης,

γ) αξιολόγηση της συμβατότητας της ηλικίας της σωματικής βλάβης με τον καταγγελλόμενο χρόνο και τρόπο πρόκλησης αυτής,

δ) συμπέρασμα, από το οποίο πρέπει να προκύπτει:

δα) η τυχόν επίπτωση της βλάβης στην υγεία του θύματος και ενδεχόμενη πρόκληση αναπηρίας,

δβ) η επικινδυνότητα της βλάβης για τη ζωή του και

δγ) ο εκτιμώμενος χρόνος νόσησης, αποκατάστασης της βλάβης και αποχής του θύματος από τις δραστηριότητές του.

-Ελάχιστο υποχρεωτικό περιεχόμενο ιατροδικαστικής έκθεσης σε περίπτωση ιατροδικαστικής διερεύνησης επί θανόντος προσώπου

1. Η ιατροδικαστική έκθεση περιλαμβάνει υποχρεωτικά στοιχεία της ταυτότητας του εξεταζόμενου και ειδικότερα όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, φύλο, έτος γέννησης, τόπο γέννησης, ιθαγένεια, τον αριθμό παραγγελίας διενέργειας ιατροδικαστικής έρευνας και την παραγγέλουσα αρχή, ημεροχρονολογία διενέργειας, την υπηρεσία στην οποία διενεργήθηκε η εξέταση και τα πρόσωπα που συμμετείχαν σε αυτή.
2. Στην περίπτωση ιατροδικαστικής διερεύνησης επί θανόντος προσώπου η ιατροδικαστική έκθεση περιλαμβάνει υποχρεωτικά, πλέον των στοιχείων της προηγούμενης παραγράφου, τα ακόλουθα:

  α) Δηλούμενη ημερομηνία θανάτου, δηλούμενο τόπο θανάτου, δηλούμενη ώρα θανάτου, ή ημερομηνία και ώρα ανεύρεσης της σορού, καθώς και τον χώρο ανεύρεσης αυτής,

 β) ημερομηνία και ώρα εκτέλεσης της νεκροτομής, τον αριθμό πρωτοκόλλου που έλαβε η νεκροτομή, καθώς και την υπηρεσία στην οποία διενεργήθηκε η νεκροτομή,

 γ) στοιχεία από ενδεχόμενη διενέργεια αυτοψίας του χώρου ανεύρεσης της σορού σχετιζόμενα με τον τρόπο πρόκλησης του θανάτου και τον εκτιμώμενο χρόνο επέλευσής του,

 δ) αξιολόγηση πτωματικών φαινομένων και εκτίμηση του χρόνου του θανάτου,

 ε) στοιχεία – ευρήματα – διαπιστώσεις από την εξωτερική επισκόπηση της σορού (νεκροψία), με ιδιαίτερη έμφαση στην αναλυτική περιγραφή τυχόν κακώσεων και ιατρικών χειρισμών,

 στ) πληροφορίες από τις προανακριτικές αρχές και λοιπές εμπλεκόμενες υπηρεσίες (π.χ. ΗΔΙΚΑ), νοσηλευτικά ιδρύματα, πανεπιστημιακά ιδρύματα κ.λπ., ιδιώτες (π.χ. θεράπων ιατρός κ.λπ.),

 ζ) στοιχεία και ευρήματα από την ανατομή όλων των συστημάτων και οργάνων του ανθρωπίνου σώματος (νεκροτομή), ήτοι κρανίο, μήνιγγες, εγκέφαλος, στόμα, λαιμός, θωρακικά τοιχώματα (πλευρές, υπεζωκός), πνεύμονες, περικάρδιο – καρδία – αγγεία, κοιλία, περιτόναιο και έντερα, στόμαχος και γαστρικό περιεχόμενο, ήπαρ, σπλήνας, πάγκρεας, ουροποιογεννητικό σύστημα, οστά πυέλου και

 η) αιτία θανάτου ως συμπέρασμα που προκύπτει μετά την λήψη των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών εξετάσεων, κατόπιν αξιολόγησης, εκτίμησης και συσχέτισής τους με τα ευρήματα της νεκροψίας – νεκροτομής.

3. Σε κάθε περίπτωση, πριν ακόμα τη σύνταξη της ιατροδικαστικής έκθεσης, απόσπασμα προκαταρκτικής ιατροδικαστικής εκτίμησης (πιστοποιητικό θανάτου), με την εικαζόμενη βάσει ευρημάτων αιτία θανάτου, διαβιβάζεται στην παραγγέλουσα αρχή στον απολύτως αναγκαίο χρόνο από τη διενέργεια της νεκροψίας – νεκροτομής.

-Ελάχιστο υποχρεωτικό περιεχόμενο ιατροδικαστικής έκθεσης σε περίπτωση ιατροδικαστικής διερεύνησης εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας

1. Η ιατροδικαστική έκθεση περιλαμβάνει υποχρεωτικά στοιχεία της ταυτότητας του εξεταζόμενου και ειδικότερα όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, μητρώνυμο, φύλο, έτος γέννησης, τόπο γέννησης, ιθαγένεια, τον αριθμό παραγγελίας διενέργειας ιατροδικαστικής έρευνας και την παραγγέλουσα αρχή, ημεροχρονολογία διενέργειας, την υπηρεσία στην οποία διενεργήθηκε η εξέταση και τα πρόσωπα που συμμετείχαν σε αυτή.
2. Στην περίπτωση ιατροδικαστικής κλινικής εξέτασης προσώπου στο πλαίσιο διερεύνησης εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας, επιβάλλεται η άμεση και χωρίς καθυστέρηση εξέταση του θύματος από τον ιατροδικαστή, η δε ιατροδικαστική έκθεση περιλαμβάνει υποχρεωτικά:

α) Στην περίπτωση κατά την οποία το θύμα είναι γυναίκα, γνωμάτευση πλήρους εξέτασης της περιοχής των γεννητικών οργάνων προς διαπίστωση κακώσεων, ρήξεων του παρθενικού υμένος καθώς και της ηλικίας των κακώσεων και των ρήξεων αυτών, λεπτομερή εξέταση του πρωκτού και της περιπρωκτικής χώρας, ως και των σωματικών κακώσεων και της ηλικίας του συνόλου των επισκοπούμενων κακώσεων,

β) στην περίπτωση κατά την οποία το θύμα είναι άνδρας, γνωμάτευση πλήρους εξέτασης των γεννητικών οργάνων, λεπτομερή εξέταση του πρωκτού και της περιπρωκτικής χώρας, ως και των σωματικών κακώσεων και της ηλικίας του συνόλου των επισκοπούμενων κακώσεων.

-Εργαστηριακές εξετάσεις επί ζώντος και θανόντος προσώπου

1. Οσάκις κρίνεται ότι πρέπει να διενεργηθούν εργαστηριακές εξετάσεις, στο ελάχιστο υποχρεωτικό περιεχόμενο της ιατροδικαστικής έκθεσης περιλαμβάνονται και τα πορίσματα αυτών. Ο ιατροδικαστής, εφόσον το κρίνει αναγκαίο, μπορεί να αιτηθεί τη διενέργεια εργαστηριακών εξετάσεων, ήτοι τοξικολογικών, ιστολογικών και εξετάσεων DNA (δεοξυριβονουκλεϊκού οξέος).

Στις καταγγελίες για τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας είναι υποχρεωτική εντός των αμέσως επόμενων ωρών από τον χρόνο της καταγγελίας η λήψη βιολογικού υλικού από το θύμα για εργαστηριακή εξέταση συγκριτικής μελέτης DNA (δεοξυριβονουκλεϊκού οξέος).

2. Στο απόσπασμα προκαταρκτικής ιατροδικαστικής εκτίμησης (πιστοποιητικό θανάτου) γίνεται μνεία περί της αναμονής των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών εξετάσεων. Μετά την έκδοση των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών εξετάσεων συντάσσεται η ιατροδικαστική έκθεση κατόπιν αξιολόγησης, εκτίμησης και συσχέτισή τους με τα ευρήματα της νεκροψίας – νεκροτομής.
3. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και ενώ εκκρεμούν τα αποτελέσματα εργαστηριακής εξέτασης, η συντασσόμενη (προσωρινή) ιατροδικαστική έκθεση βασίζεται στα μέχρι τούδε ευρήματα και επ’ αυτής γίνεται υποχρεωτική μνεία περί της αναμονής των αποτελεσμάτων, στις δε περιπτώσεις καταγγελιών για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας γίνεται υποχρεωτική μνεία στην ιατροδικαστική έκθεση περί της αναμονής των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών εξετάσεων του τρίτου εδαφίου της παρ. 1 του παρόντος.

Τέλος, στην ως άνω υπουργική απόφαση ορίζεται ότι η παράβαση των υποχρεώσεων που σχετίζονται με το ελάχιστο περιεχόμενο της ιατροδικαστικής έκθεσης συνιστά ειδικό πειθαρχικό παράπτωμα του ιατροδικαστή, σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 2 του ν. 3772/2009.

Ευγενία Α. Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr