Κληρονομική διαδοχή στη διαχείριση εταιρείας

Σύμφωνα με το άρθρο 773 ΑΚ: «Η Εταιρεία λύνεται με το θάνατο ενός από τους εταίρους. Μπορεί όμως να συμφωνηθεί ότι η εταιρεία θα συνεχιστεί είτε μεταξύ των λοιπών εταίρων είτε μεταξύ αυτών και των κληρονόμων εκείνου που πέθανε». Κατά την παραπάνω διάταξη (σε περίπτωση που συμφωνηθεί ότι η εταιρεία θα συνεχιστεί μεταξύ των λοιπών εταίρων και των κληρονό­μων εκείνου που πέθανε), διά του θανάτου ενός εταίρου μεταβιβάζεται στους κληρονόμους του η εταιρική ιδιότητα όχι βάσει των διατάξεων περί εταιρειών, αλλά κατ’ ακολου­θία των διατάξεων του κληρονομικού δικαίου. Εξάλλου, υπεισέλευση του κληρονόμου στη θέση του θανόντος στην εταιρεία, σημαίνει ότι ο κληρονόμος υπεισέρχεται στην εταιρεία υπό την αυτή εταιρική ιδιότητα την οποία έφερε ο θανών, δηλαδή προκειμένου περί ομορρύθμου ή ετερορρύθμου εταιρείας, ως ομόρρυθμος η ετερόρρυθμος εταίρος. Αν το εταιρικό έγγραφο δε προέβλεψε περί διαχειρίσεως, ο κληρονόμος υπεισέρχεται και υπό την ιδιότητα του διαχειριστού, η οποία στην περίπτωση αυτή είναι απότοκη της εμπορικής ιδιότητας, εκτός αν την ιδιότητα του διαχειριστή δεν έφερε εκ του Νόμου ο θανών. Αν όμως ο αποθανών εταίρος έφερε και την ιδιότητα του διαχειρι­στή, όχι του νομίμου, αλλά δυνάμει ρήτρας του καταστατι­κού, κατ’ αρχήν ο κληρονόμος του δεν υπεισέρχεται και με την παραπάνω ιδιότητα του διαχειριστή, η οποία πρέπει να θεωρηθεί ως στενά συνδεδεμένη με το πρόσωπο του θανόντος. Αντίθετα, οι κληρονόμοι υπεισέρχονται αυτοδι­καίως και στην ιδιότητα του θανόντος ως διαχειριστή εταί­ρου, αν από το σχετικό όρο του καταστατικού προκύπτει, ότι οι εταίροι θέλησαν όπως οι κληρονόμοι να υπεισέλθουν και στην ιδιότητα του διαχειριστή, την οποία με βάση την εταιρική σύμβαση έφερε ο θανών.

Ειδικά, επί Ομόρρυθμης ή Ετερόρρυθμης Εταιρείας, από τις οποίες δεν αφαιρείται η αστική ιδιότητα από το λόγο ότι προσέλαβαν εμπορικό χαρακτήρα και επομένως διέπονται κατά πρώτο από τις διατάξεις του ΕμπΝ και συμπληρωματικά από τις διατάξεις περί Νομικών Προσώπων και εταιρειών διατάξεις του ΑΚ, η διαχείριση αυτών, όπως συνάγεται από τα άρθρα 18, 22, 27 και 43 ΕμπΝ, μπορεί να ανατεθεί σε έναν ή περισσότε­ρους των ομορρύθμων εταίρων, οπότε αν αποθάνει κάποιος από αυτούς, οι κληρονόμοι του υπεισέρχονται, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν μόνο στην εταιρική ιδιότητα, όχι όμως και στην ιδιότητα του καταστατικού δια­χειριστή. Μετά ταύτα όμως, η διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων μπορεί να συνεχιστεί από τους επιζώντες κατα­στατικούς διαχειριστές, εφόσον δεν υπάρχει τέτοια ρήτρα στο καταστατικό και συνεπώς παύει η εξουσία τούτων και αρχίζει η νόμιμη διαχείριση (άρθ. 22 ΕμπΝ και 748 ΑΚ), όπως ανωτέρω εκτέθηκε, κατά την οποία διαχειριστές της εταιρείας θα είναι όλοι οι ομόρρυθμοι εταίροι, συμπερι­λαμβανομένων και των κληρονόμων. Αν αντιθέτως η δια­χείριση της ομόρρυθμης η Ετερόρρυθμης Εταιρείας είχε ανατεθεί στον θανόντα μαζί με τους λοιπούς εταίρους, λόγω ακριβώς της ιδιότητάς του ως ομορρύθμου μέλους και όχι εξαιτίας ιδιαίτερης προς αυτόν εμπιστοσύνης των λοιπών εταίρων, τότε η ιδιότητα του ως διαχειριστή μεταβι­βάζεται στους κληρονόμους του (βλ. ΕφΑθ 2057/1968, Αρμ ΚΓ. 125, ΠρΑθ 3537/1970, ΑρχΝ ΚΑ. 661, απόσπασμα από την υπ’ αρ. 2711/2018 απόφαση του ΜονΠρΑθ).

Ευγενία Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr