Νέα νομοθεσία για επιδόματα τέκνων: Το ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων και το ειδικό επίδομα τριτέκνων – πολυτέκνων

Με την υποπαράγραφο Ι Α.2 του ν. 4093/2012 (ΦΕΚ Α΄222) θεσπίστηκε το ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων αντικαθιστώντας τα οικογενειακά επιδόματα που προβλέπονταν από τη νομοθεσία και χορηγούνταν έως το 2012.

Το ενιαίο αυτό επίδομα στήριξης τέκνων καταβάλλεται λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων, την κλίμακα ισοδυναμίας, το ισοδύναμο εισόδημα και την εισοδηματική κατηγορία του αιτούντος. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ως άνω διάταξη ως κλίμακα ισοδυναμίας ορίζεται το σταθμισμένο άθροισμα των μελών της οικογένειας (Ο πρώτος γονέας έχει στάθμιση 1, ο δεύτερος γονέας έχει στάθμιση 1/3 και κάθε εξαρτώμενο τέκνο έχει στάθμιση 1/6), ενώ ως ισοδύναμο εισόδημα ορίζεται το καθαρό, ετήσιο, οικογενειακό εισόδημα (φορολογητέο εισόδημα) διαιρεμένο με την κλίμακα ισοδυναμίας (όπως όριζε ρητώς η διάταξη πριν την τροποποίηση του ν. 4170/2013). Το ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων καθορίζεται ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων σε σαράντα (40,00) ευρώ ανά μήνα για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.

Επίσης, παράλληλα με το ως άνω νομοθετικό καθεστώς του ενιαίου επιδόματος τέκνων, με το άρθρο 40 του ν. 4141/2013 (ΦΕΚ Α΄81) υπήρξε πρόβλεψη και για το ειδικό επίδομα τριτέκνων και πολυτέκνων. Καταβάλλεται δηλαδή ειδικά στις οικογένειες με τρία και άνω εξαρτώμενα τέκνα ειδικό επίδομα τριτέκνων και πολυτέκνων, το οποίο ορίζεται σε πεντακόσια (500) ευρώ κατ’ έτος για κάθε τέκνο, εφόσον το οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα είναι μέχρι σαράντα πέντε χιλιάδες (45.000) ευρώ για τις τρίτεκνες οικογένειες (όπως όριζε ρητώς η διάταξη πριν την τροποποίηση του ν. 4170/2013). Το ως άνω όριο οικογενειακού εισοδήματος προσαυξάνεται κατά τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ για τις τετράτεκνες οικογένειες και κατά τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο για τις οικογένειες με περισσότερα των τεσσάρων τέκνα.

Ειδικότερες ρυθμίσεις για τις προϋποθέσεις, τον τρόπο και τη διαδικασία χορήγησης και καταβολής των ως άνω δικαιωμάτων εκτός από τις διατάξεις των ως άνω άρθρων περιέχονται και στην κατ’ εξουσιοδότηση εκδοθείσα Κοινή Υπουργική Απόφαση ΚΥΑ Δ27/οικ. 15239/645 (ΦΕΚ Β΄1227/21-5-2013), όπου ρυθμίζονται λεπτομερέστερα οι αρμόδιες υπηρεσίες, ο χρόνος και τρόπος καταβολής των επιδομάτων, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την κάθε κατηγορία, αλλά και ο τρόπος υποβολής της αίτησης μέσω του περιβάλλοντος taxisnet της Γ.Γ.Π.Σ. κατόπιν της ηλεκτρονικής υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1).

Με το άρθρο 65 όμως του ν. 4170/2013 (ΦΕΚ Α΄163/12-07-2013) επέρχεται μια σημαντική τροποποίηση του εν λόγω νομοθετικού πλαισίου, αφού τροποποιείται μια από τις προϋποθέσεις υπαγωγής στην κατηγορία των δικαιούχων των επιδομάτων αυτών.  Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4141/2013 (Α΄81) οι λέξεις «το οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα» αντικαθίστανται, από τότε που ίσχυσε η διάταξη αυτή, με τις λέξεις «το συνολικό οικογενειακό εισόδημα». Και στο τέταρτο εδάφιο της υποπαραγράφου ΙΑ.2 του ν. 4093/2012 (Α΄222) οι λέξεις «οικογενειακό εισόδημα (φορολογητέο εισόδημα)» αντικαθίστανται, από τότε που ίσχυσε η διάταξη αυτή, με τις λέξεις «συνολικό οικογενειακό εισόδημα». Σύμφωνα δε με την αιτιολογική έκθεση του νέου αυτού νόμου «η συγκεκριμένη ρύθμιση αποσκοπεί στην αποσαφήνιση της έννοιας του οικογενειακού εισοδήματος µε βάση το οποίο υπολογίζεται το ειδικό επίδομα πολυτέκνων του άρθρου 40 του ν. 4141/2013 (Α΄ 81) και το ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων της Υποπαραγράφου ΙΑ.2 της παραγράφου ΙΑ του ν. 4093/2012 (Α΄ 222). Συγκεκριμένα, στην έννοια του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος περιλαμβάνονται όλα τα εισοδήματα από οποιαδήποτε πηγή και ανεξαρτήτως τρόπου φορολόγησης (αυτοτελώς φορολογούμενα ή φορολογούμενα µε ειδικό τρόπο κ.ο.κ.). Η προσθήκη αυτή  είναι αναγκαία προκειμένου η δημοσιονομική δαπάνη να ανταποκριθεί στον εγκεκριμένο προϋπολογισμό.» Η συγκεκριμένη αυτή ρύθμιση, που προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις με την ανακοίνωσή της, πλήττει τους δικαιούχους των ως άνω επιδομάτων αφού αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής των ως άνω νόμων κατηγορίες δικαιούχων που λαμβάνουν επιδόματα αναπηρίας ή ανεργίας και ξεπερνούν έτσι αθροιστικώς το προβλεπόμενο χρηματικό όριο.

Θεώνη Κάδρα

e-mail: info@efotopoulou.gr