Παραγραφή αξιώσεων εργαζομένων στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα για καταβολή μισθών και δώρων

Κατά το άρθρο 250 αριθμ. 6 και 17 ΑΚ, οι αξιώσεις των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα για την πληρωμή μισθών ή άλλων αμοιβών τους, παραγράφονται σε πέντε χρόνια, αρχίζει δε η παραγραφή αυτή, κατά το άρθρο 253 του ίδιου Κώδικα, μόλις λήξει το έτος μέσα στο οποίο συμπίπτει η έναρξη της οριζόμενης στα άρθρα 251 και 252 ΑΚ παραγραφής.

Κατά δε το άρθρο 2 παρ. 1 του ν.δ. 515/1970, κάθε αξίωση των εργαζομένων γι αμοιβή υπερωριακής απασχόλησης και εάν ακόμη αυτή φέρει τα στοιχεία του αδικαιολόγητου πλουτισμού, υπόκειται σε 5-ετή παραγραφή αρχόμενη από την λήξη του έτους, εντός του οποίου αυτή γεννήθηκε. Η ένσταση παραγραφής δεν λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο. Υποστηρίζεται ότι αν παραγραφεί η αξίωση για το μισθό δεν διατηρείται η αξίωση από αδικαιολόγητο πλουτισμό, διότι πρόκειται για συμβατική αξίωση που δεν στηρίζεται στο άρθρο 938 του ΑΚ (Α. Δανηλάτου, «Παραγραφή & Προθεσμίες κατά τον Αστικό Κώδικα», Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 213).

Περαιτέρω, από τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 1082/1980, του άρθρου 1 παρ. 2 της 19040/1981 Κ.Υ.Α. Οικονομικών και Εργασίας, του άρθρου 1 παρ. 1 και του άρθρου 2 του Α.Ν. 539/1945, του άρθρου 3 παρ. 16 του ν. 4504/1966, του άρθρου μόνου του ν. 133/1975, ο οποίος κύρωσε την από 26.2.1975 ΕΓΣΕΕ και του άρθρου 1 παρ. 2 του Ν. 435/1975, συνάγεται ότι τα επιδόματα εορτών, οι αποδοχές αδείας και το επίδομα αδείας, καθώς και η πρόσθετη αποζημίωση εξ 100% επί του καταβαλλόμενου ωρομισθίου επί της νόμιμης (κατ’ εξαίρεση) υπερωριακής απασχολήσεως, δικαιούνται, όχι μόνο οι εργαζόμενοι οι οποίοι απασχολούνται με έγκυρη σύμβαση εργασίας των σχετικών αξιώσεών τους θεμελιουμένων ευθέως στις προαναφερθείσες διατάξεις και όχι στις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού. Επομένως, οι εν λόγω αξιώσεις υπόκεινται στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 250 αριθμ. 6 και 17 ΑΚ (βλ. ΑΠ 1150/2007, ΝΟΜΟΣ).

Κατά την διάταξη του άρθρου 90 παρ. 3 του Ν. 2362/1995, η απαίτηση οποιουδήποτε των επί σχέσει δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υπαλλήλων του Δημοσίου, πολιτικών ή στρατιωτικών, κατ’ αυτού, αφορώσα σε αποδοχές ή άλλες κάθε φύσεως απολαβές αυτών ή αποζημιώσεις, έστω και εάν βασίζεται σε παρανομία των οργάνων του Δημοσίου ή στις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού διατάξεις, παραγράφεται μετά διετία από της γενέσεώς της (βλ. άρθρο 91 εδαφ, α’ του ανωτέρω νόμου και ΟλΑΠ 29/2006, ΑΠ 591/2007, ΝΟΜΟΣ). Επίσης, από τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 48 του ν.δ/τος 496/1974 προκύπτει, ότι οι αξιώσεις των υπαλλήλων των Ν.Π.Δ.Δ. από καθυστερούμενες αποδοχές ή απολαυές, οποιοσδήποτε φύσεως ή αποζημιώσεις από αδικαιολόγητο πλουτισμό, οι οποίες ορίζονται και οφείλονται απ’ ευθείας από το νόμο και των οποίων την πληρωμή αρνείται η καθυστερεί το νομικό πρόσωπο για οποιονδήποτε λόγο, υπόκειται σε διετή παραγραφή. Η εν λόγω βραχυπρόθεσμη διετής παραγραφή έχει θεσπιστεί για λόγους γενικού δημοσίου συμφέροντος και δεν αντίκειται στην κατά το άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος αρχή της ισότητας (ΑΕΔ 9/2009, ΝΟΜΟΣ).

 

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr