Παρένθετη μητρότητα και οι προϋποθέσεις επιτρεπτού αυτής

Οι σύγχρονες ραγδαίες εξελίξεις στην ιατρική επιστήμη έχουν καταστήσει δυνατή την κυοφορία μέσω της διαδικασίας της τεχνητής γονιμοποίησης στις περιπτώσεις που αυτό θεωρούνταν αδύνατο μέσω της φυσικής διαδικασίας σύλληψης.

Συγκεκριμένα, το άρθρο 1458 του Αστικού Κώδικα δίνει την δυνατότητα στις γυναίκες που επιθυμούν παιδιά (σε ορισμένες περιπτώσεις η νομολογία έχει δεχτεί και αιτήσεις ανύπαντρων ανδρών), αλλά δεν μπορούν να κυοφορήσουν, να γίνουν μητέρες με την διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, δηλαδή την μεταφορά γονιμοποιημένων ωαρίων στο σώμα άλλης γυναίκας, η οποία τελικώς θα τα κυοφορήσει, χωρίς ωστόσο να θεωρείται από το νόμο ως η μητέρα του νεογνού. Η προβλεπόμενη διαδικασία είναι η εξής:    

Η γυναίκα που επιθυμεί να αποκτήσει παιδί πρέπει:

Α) να κάνει αίτηση και να της χορηγηθεί δικαστική άδεια από το δικαστήριο (Ειρηνοδικείο του τόπου συνήθους διαμονής της) κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας πριν την μεταφορά των ωαρίων στο σώμα της άλλης γυναίκας,

Β) να υποβάλλει στο Δικαστήριο ιατρικές γνωματεύσεις που να αποδεικνύουν την αδυναμία ή την ακαταλληλότητά της να κυοφορήσει (Βλ. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη Ε. σελ. 48 επ.)

Γ) η νομολογία απαιτεί η αιτούσα γυναίκα που επιθυμεί να γίνει μητέρα να είναι έως 50 ετών (218/2013 Ειρ.ΧΑΝΙΩΝ).

Δ) να έχουν υποβληθεί η αιτούσα (και ο σύζυγος εάν υπάρχει) και η παρένθετη μητέρα σε ιατρικές εξετάσεις (HIV-1, HIV-2, ηπατίτιδα B και C, σύφιλη, ψυχιατρικές εξετάσεις κ.λπ.)

Ε) να αποδείξει με γνωμάτευση ιατρού η παρένθετη μητέρα ότι είναι κατάλληλη για κυοφορία καθώς και να έχει υποβληθεί σε ενδελεχή ψυχολογική αξιολόγηση (γνωμάτευση ψυχολόγου)

Στ) να προσκομιστεί στο Δικαστήριο έγγραφη συμφωνία άνευ ανταλλάγματος μεταξύ των μερών (και των συζύγων τους στην περίπτωση που οι γυναίκες είναι έγγαμες). Επιτρέπεται ωστόσο με την έγγραφη συμφωνία να συμφωνηθεί ότι θα καταβληθούν οι δαπάνες για την επίτευξη της εγκυμοσύνης, την κυοφορία, τον τοκετό, την λοχεία και την αποζημίωση για κάθε θετική ζημία της κυοφόρου

Ζ) τόσο η αιτούσα όσο και η παρένθετη μητέρα θα πρέπει να κατοικούν στην Ελλάδα

Η) τα γονιμοποιημένα δεν πρέπει να ανήκουν στην παρένθετη μητέρα, αλλά πρέπει να ανήκουν είτε στην αιτούσα είτε σε οποιαδήποτε τρίτη γυναίκα.

Διευκρινίζεται ότι ο νόμος θεωρεί μητέρα, με ό, τι αυτό συνεπάγεται κατά τις διατάξεις του οικογενειακού δικαίου, τη γυναίκα στην οποία δόθηκε η δικαστική άδεια για τη τεχνητή γονιμοποίηση και δεν αναγνωρίζει συγγενικό δεσμό μεταξύ της παρένθετης μητέρας και του τέκνου που κυοφόρησε. Προβλέπεται ωστόσο η δυνατότητα ανατροπής του τεκμηρίου αυτού εάν η μητέρα ή η παρένθετη μητέρα ασκήσουν την αγωγή προσβολής της μητρότητας εντός έξι (6) μηνών από την γέννηση του παιδιού και αποδείξουν βιολογική σχέση με αυτό.

Έμη Ζαΐμη

Ε-mail επικοινωνίας: info@efotopoulou.gr