Προϋποθέσεις στοιχειοθέτησης του αδικήματος της βαριάς σωματικής βλάβης

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 308 και 310 του Π.Κ., αν η πράξη του άρθρου 308 είχε επακόλουθο τη βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση του παθόντος, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών. Βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση υπάρχει ιδίως αν η πράξη προξένησε στον παθόντα κίνδυνο ζωής ή βαριά και μακροχρόνια αρρώστια ή σοβαρό ακρωτηριασμό ή αν τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιήσει το σώμα ή τη διάνοιά του. Για την πλήρωση της αντικειμενικής υπόστασης της βαριάς σωματικής βλάβης απαιτείται η τέλεση του βασικού εκ δόλου εγκλήματος του άρθρου 308 ΠΚ, η οποία πρέπει να είχε ως περαιτέρω αποτέλεσμα την βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση του θύματος. Βασικό έγκλημα δόλου μπορεί να είναι και η επικίνδυνη σωματική βλάβη (άρθρο 309 ΠΚ) ή η απρόκλητη (άρθρο 308 Α ΠΚ) σωματική βλάβη. Ως βαρύτερο αποτέλεσμα νοείται η βαριά σωματική η διανοητική πάθηση. Ο όρος πάθηση εστιάζει στην αλλοίωση της λειτουργίας κάποιου οργάνου του σώματος ή της ψυχικής υγείας και υποδηλώνει ότι δεν αρκεί απλής μία σωματική κάκωση. Στη γενική ρήτρα της σημαντικής και μακροχρόνιας παρεμπόδισης της χρήσης του σώματος ή της διάνοιας υπάγονται οι περιπτώσεις αχρήστευσης ή ουσιώδους δυσχέρανσης της λειτουργίας εκείνων των μελών και των οργάνων του σώματος, η αποκοπή των οποίων συνιστά σοβαρό ακρωτηριασμό. Εδώ εντάσσονται και οι περιπτώσεις της σοβαρής παραμόρφωσης είτε έχει ως αποτέλεσμα λειτουργική βλάβη του πληγέντος μέλους είτε οι συνέπειες περιορίζονται στο επίπεδο της εξωτερικής εμφάνισης του κατά τα λοιπά αρτιμελούς παθόντος. Κίνδυνος ζωής συνιστά μία επικίνδυνη κατάσταση, μικρής ή μεγάλης διάρκειας, που θα μπορούσε να οδηγήσει στο θάνατο. Ως πρόκληση κινδύνου ζωής έχουν κριθεί τα ισχυρότατα γρονθοκοπήματα στο κεφάλι (ΣυμβΑΠ 481/1999 ΠοινΧρ 2000,75). Ως περιπτώσεις σημαντικής και μακροχρόνιας παρεμπόδισης της χρήσης του σώματος κρίθηκαν το κτύπημα του χεριού της παθούσας δυνατά στον τοίχο με αποτέλεσμα κάταγμα οστών του αριστερού αντιβραχίου και στέρηση χρήσης του χεριού για τουλάχιστον τρεις μήνες (ΑΠ 522/1995, ΠοινΧρ 1995, 815, Α. Χαραλαμπάκης, Ποινικός Κώδικας, άρθρο 310, σελ. 2447-2461). Επίσης, έχει κριθεί ότι στοιχειοθετείται το αδίκημα της βαριάς  σωματικής βλάβης (άρθρο 310 ΠΚ) όταν ο δράστης προξένησε με πρόθεση στον παθόντα χρησιμοποιώντας τεχνική πολεμικών τεχνών, σωματική κάκωση, “συντριπτικό κάταγμα βραχιονίων κονδύλων κάτω πέρατος”, ότι αυτή είχε ως επακόλουθο βαριά σωματική βλάβη του παθόντος [στέρηση της χρήσης του χεριού του επί τετράμηνο και παρά τις συνεχείς χειρουργικές επεμβάσεις, δυσκαμψία του αγκώνα, που του στερεί τη φυσιολογική χρήση του χεριού του] και ότι υπήρχε αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της από πρόθεση απλής σωματικής βλάβης και της βαριάς, που επακολούθησε. Για την επέλευση δε του βαρύτερου αυτού αποτελέσματος αρκεί αμέλεια του δράστη κατ` άρθρο 310 παρ. 1, 2 ΠΚ [138/2016 ΑΠ (ΠΟΙΝ)]. Για την πλήρωση της υποκειμενικής υπόστασης της βαριάς σωματικής βλάβης του άρθρου 310 παρ. 1 ΠΚ απαιτείται δόλος οποιουδήποτε βαθμού ως προς το βασικό έγκλημα της απλής σωματικής βλάβης, ενώ το βαρύτερο αποτέλεσμα πρέπει να μπορεί να αποδοθεί σε αμέλεια του δράστη. Η βαριά σωματική βλάβη απορροφά την επικίνδυνη ή την απρόκλητη σωματική βλάβη (Α. Χαραλαμπάκης, Ποινικός Κώδικας, άρθρο 310, σελ. 2447-2461).

Λένα Πολύζου, δικηγόρος,

Email: info@efotopoulou.gr