Προϋποθέσεις του αιτήματος αποζημίωσης λόγω αναπηρίας/παραμόρφωσης κατ’ άρθρο 931 ΑΚ

Η αναπηρία ή η παραμόρφωση έχει σημασία εφόσον επηρεάζει το μέλλον. Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής του μέλλοντος του προσώπου. Αρκεί και απλή δυνατότητα κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων. (βλ. ΑΠ 1073/2001, ΕφΑθ 7725/1995, ΕφΑθ 1291/1993).

Είναι όμως βέβαιο ότι η αναπηρία ή η παραμόρφωση ανάλογα με το βαθμό της και τις λοιπές συντρέχουσες περιστάσεις (ηλικία, φύλο, κλίσεις και επιθυμίες του παθόντος) οπωσδήποτε θα έχει δυσμενή επίδραση στην κοινωνική-οικονομική εξέλιξη αυτού, κατά τρόπο όμως που δεν δύναται επακριβώς να προσδιορισθεί. Η δυσμενής αυτή επίδραση είναι δεδομένη και επομένως δεν δικαιολογείται εμμονή στην ανάγκη προσδιορισμού του ειδικού τρόπου της επιδράσεως αυτής και των συνεπειών της στο κοινωνικό, οικονομικό μέλλον του παθόντος. Προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου ως ενός αυτοτελούς εννόμου αγαθού, που απολαμβάνει και συνταγματικής προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 3 και 6 του Συντάγματος, όχι μόνο στις σχέσεις των πολιτών προς το κράτος, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις, χωρίς αναγκαίως η προστασία αυτή να συνδέεται με αδυναμία οικονομικών ωφελημάτων ή πλεονεκτημάτων. Έτσι, ως ορθότερη κρίθηκε η ερμηνεία της διατάξεως του 931ΑΚ κατά την οποία προβλέπεται από τη διάταξη αυτή η επιδίκαση στον παθόντα ενός ευλόγου χρηματικού ποσού, ακριβώς λόγω της αναπηρίας ή της παραμορφώσεως, χωρίς σύνδεσή με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, η οποία άλλωστε και δε δύναται να προσδιοριστεί (ΑΠ 421/2012 ΑΠ 670/2006).

Οι τομείς του μέλλοντος του παθόντος που επηρεάζονται από την προκληθείσα αυτή αναπηρία έχει κριθεί ότι μπορούν να αφορούν τόσο τον τομέα της επαγγελματικής και οικονομικής δραστηριότητας του παθόντος, όσο και τον κοινωνικό και οικογενειακό τομέα (βλ. ΕφΑθ 364/1991 ΕπΣυγκΔ 1993, 35: όπου επιδικάσθηκε αποζημίωση βάσει 931 ΑΚ λόγω αναπηρίας ενάγοντος υποστάντος παραμόρφωση του αριστερού άκρου ποδός και δυσχέρεια κατά τη βάδισή του).

Επιδικάζεται δε από το Δικαστήριο ένα πρόσθετο συνολικό κεφάλαιο, χωρίς να γίνεται μερικότερη διάκριση κατά ποσό για τη μείωση των δυνατοτήτων της επαγγελματικής και οικονομικής εξέλιξής του, ενώ δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής της αναπηρίας ή παραμόρφωσης στο μέλλον του προσώπου. Αρκεί και απλή δυνατότητα κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων (βλ. ΑΠ 526/2006, ΑΠ 197/2004, ΕφΛΑρ 110/2006, ΑΠ 1599/2002, ΕφΑθ 1541/1996, ΕφΑθ 1281/1995, ΜονΠρΒολ 179/1995, ΜονΠρΑθ 4895/1995).

Λένα Πολύζου, δικηγόρος,

Email: info@efotopoulou.gr