Σύμβαση υπεργολαβίας – Ευθεία αγωγή υπεργολάβου κατά εργοδότη του έργου προς πληρωμή της αμοιβής του

Κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 681 Α.Κ. κατά την οποία με τη σύμβαση μισθώσεως έργου ο εργολάβος έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο και ο εργοδότης να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή, ως έργο,

του οποίου ανέλαβε την εκτέλεση με αμοιβή ο εργολάβος, νοείται κάθε αποτέλεσμα της εργασίας και δραστηριότητας αυτού, αδιάφορα με τη φύση του, ώστε και η ανάθεση σε μηχανικό εκπονήσεως σχεδίων και μελετών κάθε φύσεως φέρει το χαρακτήρα της συμβάσεως μισθώσεως έργου (Α.Π. 341/1978, ΝοΒ 27.166).

Εξάλλου από τη διάταξη του άρθρου 684 του ίδιου Κώδικα, κατά την οποία ο εργολάβος έχει δικαίωμα να υποκαταστήσει άλλον στην εκτέλεση του έργου, εκτός αν προκύπτει το αντίθετο από τη σύμβαση ή τη φύση του έργου σαφώς συνάγεται ότι κατ` εξαίρεση του θεσπιζόμενου σ’ αυτήν κανόνα, της αυτοπρόσωπης εκτελέσεως του έργου, επιτρέπεται η εκτέλεση του έργου με άλλον και όταν προκύπτει τέτοιο δικαίωμα του εργολάβου από τη φύση του συμφωνηθέντος έργου, που απαιτεί ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης, την οποία αυτός στερείται.

Όταν ο εργολάβος χρησιμοποιεί και άλλα πρόσωπα κατά την εκτέλεση του έργου, έχοντας τέτοιο δικαίωμα, τα πρόσωπα αυτά (υπεργολάβοι) είναι βοηθοί εκπληρώσεως του εργολάβου κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 334 Α.Κ.

Στην περίπτωση αυτή οι υπεργολάβοι έχουν τη διεύθυνση και την εποπτεία των εργασιών που τους ανατέθηκαν (βλ. Δεληγιάννη, Ερμ. Α Κ. 684 αριθ.11. Φίλιο, Ενοχ. Δ. Ειδ. Μέρ., σελ. 215, Ζέπο, Ενοχ. Δ., Β`, 383).

Αλλά και όταν ούτε από τη σύμβαση ούτε από τη φύση του έργου συνάγεται δικαίωμα του εργολάβου για υποκατάσταση, και πάλι έχει δυνατότητα να χρησιμοποιήσει βοηθητικά πρόσωπα κατά την εκτέλεση του έργου, τα οποία είναι επίσης βοηθοί εκπληρώσεως κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 334 Α.Κ.

Εάν δε, όταν συντρέχει η ως άνω πρώτη περίπτωση, ο εργολάβος εκτέλεσε το έργο με υπεργολάβο, ο εργοδότης έχει υποχρέωση κατ` άρθρο 681 Α.Κ. στην καταβολή της αμοιβής του υπεργολάβου, στον εργολάβο ο οποίος είναι ο μόνος υπεύθυνος έναντι αυτού, η οποία (αμοιβή) περιλαμβάνεται σ` αυτήν που συμφωνήθηκε και καταβλήθηκε στον εργολάβο και αν ο τελευταίος δεν κατέβαλε αυτή στον υπεργολάβο, αφού υπάρχει υποχρέωση αυτού προς καταβολή της, διότι επέχει θέση εργοδότη έναντι αυτού (βλ. σχ. Γαζή, Η υπό του οφειλέτου χρησιμοποίησις ετέρων προσώπων εν τη εκπληρώσει της παροχής, εις Τιμητ. Τομ. Α.Π., σελ. 283 επ.).

Ο υπεργολάβος δεν έχει ευθεία αγωγή προς πληρωμή της αμοιβής του κατά του αρχικού εργοδότη, με τον οποίο δεν συνδέεται νομικά, εκτός και αν αυτός εργάζεται σωματικά, οπότε δικαιούται να ασκήσει απ` ευθείας κατ` αυτού την απαίτησή του για το μισθό του κατ` άρθρο 702 Α.Κ. (βλ. Καρδάρα σε Γεωργιάδη -Σταθόπουλο, ειδ. Ενοχ. κάτω από το άρθρο 684, Δεληγιάννη, Ερμ. Α.Κ. κάτω από το αρθρ. 684 παρ. 1, 2 Καυκά, Ενοχικό δίκαιο, αρθρ.684 παρ.2, Α.Π. 509/1973 ΝοΒ 21.1410). Ενόψει των ανωτέρω, αγωγή με την οποία υπεργολάβος στρέφει ευθέως την αξίωσή του για την καταβολή της αμοιβής του κατά του εργοδότη τυγχάνει απορριπτέα ως μη νόμιμη (ΕφΠατρ 1004/2005, ΑΧΑΝΟΜ 2006.147). Και τούτο διότι με μία τέτοια υποκατάσταση, δημιουργείται μία νέα έννομη σχέση, ενοχικής φύσης, με υποκείμενα αποκλειστικώς και μόνο τον αρχικό εργολάβο που επέχει στη νέα σύμβαση θέση εργοδότη και τον υπεργολάβο. Η σύμβαση αυτή μπορεί να λειτουργεί παράλληλα με την αρχική εργολαβική σύμβαση, τείνουσα στην εκπλήρωση του ίδιου με την αρχική εργολαβική σύμβαση επιδιωκόμενου σκοπού, πλην όμως η νέα σύμβαση υπεργολαβίας διατηρεί έναντι της αρχικής συμβάσεως την απόλυτη νομική της αυθυπαρξία και τα υποκείμενά της διά της υπεργολαβικής συμβάσεως αναφυείσης νέας εννόμου σχέσεως δεν ταυτίζονται με τα υποκείμενα της αρχικής.

Έτσι, ο αρχικός εργοδότης σε καμία νομική σχέση δεν τελεί με τον υπεργολάβο έναντι του οποίου υπόχρεος προς καταβολή της δια της υπεργολαβικής συμβάσεως συνομολογηθείσας αμοιβής είναι ο αρχικός εργολάβος που με τη νέα σύμβαση προσλαμβάνει την ιδιότητα του εργοδότη έναντι του υπεργολάβου (ΕφΠατρ 1101/1995, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

 

 

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr