Τελεσιδικία απόφασης σε περίπτωση προσεπίκλησης δικονομικού εγγυητή
Με την προσεπίκληση του δικονομικού εγγυητή, σύμφωνα με την κρατούσα θεωρία (Μακρίδου, Οι Πρόσθετοι Λόγοι Εφέσεως κατά τον ΚΠολΔ, 2000, σελ. 61, Τσικρικάς, Το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της εφέσεως στην πολιτική δίκη, 1996, σελ. 179) και νομολογία (ΑΠ 294/2003 ΑχΝομ 2006, σελ. 88) υποβάλλεται αυτοτελής αίτηση περί παροχής ένδικης προστασίας, ήτοι αγωγή του προσεπικαλέσαντος κατά του προσεπικαλούμενου με αντικείμενο τη σχέση δικονομικής εγγυήσεως. Η δικονομική εγγύηση, ήτοι η έννομη σχέση προσεπικαλούντος και προσεπικαλούμενου, δύναται να στηρίζεται σε σύμβαση (λ.χ. ασφαλιστική σύμβαση) ή στο νόμο (ευθύνη του πωλητή για νομικά ελαττώματα). Πρόκειται για νέα αυτοτελή αίτηση, η οποία δημιουργεί μία άλλη έννομη σχέση δίκης, διότι εισάγει ένα αντικείμενο δίκης διαφορετικό από το αρχικό. Ο προσεπικαλών δύναται να υποβάλει είτε αναγνωριστικό αίτημα, με το οποίο θα ζητείται να αναγνωριστεί απλά και μόνο ότι υφίσταται μεταξύ των μερών (προσεπικαλέσαντος και δικονομικού εγγυητή) έννομη σχέση βάσει της οποίας ο τρίτος υπέχει ευθύνη έναντι του προσεπικαλέσαντος σε περίπτωση που χάσει τη δίκη, είτε να ενώσει στην προσεπίκληση και παρεμπίπτουσα αγωγή (καταψηφιστικό αίτημα), με την οποία θα ζητείται να του καταβάλει ο τρίτος την προσήκουσα αποζημίωση, σε περίπτωση που καταδικασθεί σε ορισμένη παροχή προς τον αντίδικό του στην κύρια δίκη (ΑΠ 260/2001 ΕλλΔνη 2001, σελ. 1635). Έτσι, υφίστανται δύο έννομες σχέσεις, ήτοι εκείνη που συνδέει τον προσεπικαλέσαντα και τον αντίδικό του και εκείνη που συνδέει τον προσεπικαλέσαντα και προσεπικληθέντα, στο πλαίσιο της οποίας ο μεν πρώτος διαδραματίζει θέση ενάγοντος ενώ ο δεύτερος θέση εναγομένου. Στη δεύτερη έννομη σχέση δε μετέχει ο ενάγων της κύριας δίκης και αντίδικος του προσεπικαλέσαντος. Επομένως, η απόφαση που κάνει δεκτή την αγωγή και την προσεπίκληση του δικονομικού εγγυητή αποτελείται από δύο διαφορετικές οριστικές διατάξεις επί διαφόρων αντικειμένων δίκης, εντέλει από δύο ιδιαίτερα κεφάλαια δίκης, όπου το ένα διαγιγνώσκει το παραδεκτό και το βάσιμο της κύριας αγωγής, ενώ το άλλο το παραδεκτό και το βάσιμο της προσεπικλήσεως.
Περαιτέρω, ο δικονομικός εγγυητής δύναται να μην προσέλθει ή να προσέλθει και να περιοριστεί στην άρνηση της υποχρέωσής του για αποζημίωση χωρίς να ασκήσει παρέμβαση. Σ’ αυτή την περίπτωση δεν καθίσταται διάδικος ούτε βεβαίως αναγκαίος ομόδικος του προσεπικαλούντος στην κύρια δίκη. Εκτός βέβαια από τις περιπτώσεις της αδράνειας και της άρνησης της προσεπίκλησης, ο δικονομικός εγγυητής έχει τη δυνατότητα να παρέμβει πρόσθετα στην κύρια δίκη υπέρ του προσεπικαλέσαντος. Με την άσκηση της παρέμβασης αυτής, ο δικονομικός εγγυητής καθίσταται διάδικος της κύριας δίκης με την ιδιότητα του πρόσθετου διαδίκου και θα έχει τις εξουσίες που προσιδιάζουν στον κύριο διάδικο.
Επιπρόσθετα, σκόπιμη κρίνεται η εξέταση της λειτουργίας του μεταβιβαστικού αποτελέσματος στο πλαίσιο της προσεπίκλησης του δικονομικού εγγυητή. Όταν το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχεται την κύρια αγωγή και επίσης δέχεται ή απορρίπτει την προσεπίκληση, υφίσταται, όπως ειπώθηκε και ανωτέρω, πλειονότητα κεφαλαίων δίκης μεταξύ διαφορετικών διαδίκων. Εντεύθεν, καθένα εκ των κεφαλαίων αυτών θα πρέπει να προσβληθεί αυτοτελώς προκειμένου να μεταβιβαστεί ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου από το διάδικο που έχει έννομο συμφέρον προς τούτο. Εάν λοιπόν γίνει δεκτή η αγωγή και η προσεπίκληση και ασκήσει έφεση ο δικονομικός εγγυητής με την οποία παραπονείται μόνο για την αποδοχή της προσεπίκλησης, τότε αυτή δε μεταβιβάζει ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου και το κεφάλαιο της αγωγής αλλά μόνο εκείνο της προσεπίκλησης. Επομένως, το κεφάλαιο της αγωγής παραμένει στον πρώτο βαθμό και τελεσιδικεί.
Χρύσα Ανδρεσάκη
Δικηγόρος
info@efotopoulou.gr