Το έννομο συμφέρον της αξίωσης προς επίδειξη εγγράφων

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 902 ΑΚ, η ισχύς του οποίου διατηρήθηκε και μετά την εφαρμογή του ΚΠολΔ (ΑΠ 1264/1983 Δ 15, 399), όποιος έχει έννομο συμφέρον να πληροφορηθεί το περιεχόμενο ενός εγγράφου που βρίσκεται στην κατοχή άλλου,

 

έχει δικαίωμα να απαιτήσει την επίδειξη ή και αντίγραφο του, αν το έγγραφο συντάχθηκε για το συμφέρον αυτού που το ζητεί ή πιστοποιεί έννομη σχέση που αφορά και αυτόν ή σχετίζεται με διαπραγματεύσεις που έγιναν σχετικά με τέτοια έννομη σχέση είτε απευθείας από τον ίδιο είτε για το συμφέρον του με τη μεσολάβηση τρίτου. Η επίδειξη μπορεί να ζητηθεί και με παρεμπίπτουσα αγωγή, εφόσον δε συντρέχει επείγουσα περίπτωση και με αίτηση ασφαλιστικών μέτρων (ΜΠρΑθ13936/1984 ΝοΒ 32, 1575, ΜΠρΑθ 17453/1983 ΕλλΔνη 25, 1227).

Προϋποθέσεις για τη δημιουργία της αξιώσεως για την επίδειξη εγγράφου ή τη χορήγηση αντιγράφου του είναι, σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη, το έννομο συμφέρον του ζητούντος την επίδειξη, που εξειδικεύεται στις τρεις περιπτώσεις που διαλαμβάνονται στο άρθρο αυτό και η κατοχή του εγγράφου από τον καθ’ ου στρέφεται η αξίωση. Μεταξύ των περιπτώσεων που κατά τη προαναφερόμενη διάταξη υπάρχει έννομο συμφέρον για την επίδειξη είναι και αν το έγγραφο συντάχθηκε για το συμφέρον αυτού που το ζητεί. Εξετάζεται δηλαδή η πρόθεση που επικράτησε κατά το χρόνο που συντάχθηκε το έγγραφο και αν το έγγραφο συντάχθηκε για τη σύσταση, απόδειξη ή γενικά διατήρηση των δικαιωμάτων του αιτούντος την επίδειξη ή όταν το έγγραφο αφορά οποιαδήποτε έννομη σχέση, καταρτισθείσα ή σχεδιαζόμενη, ισχυρή ή άκυρη, για οποιοδήποτε αντικείμενο, είτε το έγγραφο αφορά την απόδειξη της συστάσεως αυτής προς εκτέλεση ή αποζημίωση είτε υποστηρίζει μεταβολή ή κατάργηση δικαιώματος, από οποιονδήποτε και αν συντάχθηκε, είτε από τον αιτούντα την επίδειξη είτε από άλλον, αλλά προς το συμφέρον του αιτούντος, ή όταν το έγγραφο περιέχει δήλωση προς τον ζητούντα την επίδειξη ή απ` αυτόν, που οπωσδήποτε επηρεάζει τις περιουσιακές σχέσεις του, χωρίς να είναι απαραίτητο να έχει και δικαιοπρακτικό χαρακτήρα, υπάρχει το απαιτούμενο κατά τη διάταξη αυτή έννομο συμφέρον να ζητήσει την επίδειξη {Γεωργιάδης-Σταθόπουλος: ΑστικόςΚώδιξ, άρθρο 902 αριθ. 5-10, Ράμμος: στην ΕρμΑΚ, άρθρο 902 αριθ. 5-15,Kαυκάς: ό.π., άρθρο 902, παρ. 2).

Στην αγωγή ή στην αίτηση επιδείξεως εγγράφου νομιμοποιείται παθητικά ο κάτοχος αυτού, έστω και αν δεν υπάρχει εναντίον του αξίωση σχετική με το έγγραφο, ο οποίος (κάτοχος) μπορεί να είναι και τρίτος όπως π.χ. και η τράπεζα (ΜΠρΘεσ 18952/2003 ΝΟΜΟΣ).

 

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr