Το νομικό ελάττωμα στην πώληση

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 513 και 514 ΑΚ προκύπτει ότι ο πωλητής έχει αφενός μεν την υποχρέωση να μεταβιβάσει στον αγοραστή την κυριότητα του πράγματος, αφετέρου δε να παραδώσει αυτό ελεύθερο από κάθε δικαίωμα τρίτου (νομικό ελάττωμα). Θεωρείται ως νομικό ελάττωμα οποιοδήποτε δικαίωμα τρίτου στο πράγμα που αποτελεί αντικείμενο της πώλησης, είτε εμπράγματο είτε ενοχικό, το οποίο μπορεί να αντιταχθεί κατά του αγοραστή και εμποδίζει, ολικά ή μερικά, την ελεύθερη μεταβίβαση της κυριότητας και την άσκηση των εξουσιών που πηγάζουν από αυτήν (ΑΠ 889/1974 ΝοΒ 23.494. ΕφΔωδ 394/2005 ΝΟΜΟΣ. ΕφΠατρ 721/2004 ΝΟΜΟΣ. ΕφΑθ 5776/2000 ΕλλΔνη 42.817. ΕφΑθ 2932/1991 ΕλλΔνη 32.674). Σε περίπτωση που ο πωλητής μεταβιβάσει το πράγμα με νομικό ελάττωμα, τότε εκπληρώνει πλημμελώς την υποχρέωσή του και ο αγοραστής έχει, σύμφωνα με το άρθρο 516 ΑΚ, όσα δικαιώματα έχει ο δανειστής στις αμφοτεροβαρείς συμβάσεις και ιδίως σε περίπτωση υπερημερίας ή υπαίτιας αδυναμίας του οφειλέτη. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι η ευθύνη του πωλητή για νομικά ελαττώματα του πωληθέντος διαπλάθεται ως ευθύνη για τη μη εκπλήρωση της παροχής. Επομένως, έχουν εφαρμογή οι γενικές διατάξεις των άρθρων 380 και 382 Α.Κ. σύμφωνα με τις οποίες ο αγοραστής δικαιούται, πλην άλλων, να ζητήσει αποζημίωση για τη μη εκπλήρωση (ΑΠ 847/2003 ΕλλΔνη 44.1358, ΕφΑθ 2922/2004 ΕλλΔνη 2007. 621). Η αποζημίωση αυτή αποτελεί υποκατάστατο του αρχικού αντικειμένου της παροχής και, άρα, αξίωση αυτοτελή, ενώ ως ζημία που πρέπει να αποκατασταθεί νοείται κάθε επί τα χείρω μεταβολή της περιουσίας του αγοραστή από τη μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων του πωλητή (ΑΠ 847/2003 ΕλλΔνη 2003. 1358). Δεν αποκλείεται όμως η μη εκπλήρωση της παροχής του πωλητή να είναι αποτέλεσμα παράνομης και υπαίτιας πράξεως του, οπότε ο αγοραστής θα έχει και το δικαίωμα αποζημιώσεως, σύμφωνα με το άρθρο 914 Α.Κ., ιδίως δε όταν του παρέστησε ψευδώς, ότι το πωλούμενο πράγμα είναι ελεύθερο από νομικά ελαττώματα, ενώ εκ των υστέρων αποδείχθηκε, ότι η δήλωση αυτή του πωλητή ήταν απατηλή (ΑΠ 1087/2002 ΝΟΜΟΣ). Τέτοιο νομικό ελάττωμα αποτελεί και το δικαίωμα δημοσίου δικαίου, όπως οι διάφοροι φόροι και τα τέλη εκτελωνισμού (βλ. Βερβενιώτη σε Γεωργιάδη-Σταθόπουλου, ΑΚ, άρθρο 514, αρ. 15, 5064/2010 ΠΠΑ).

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr