Το βάρος απόδειξης της αμελούς συμπεριφοράς του ιατρού και του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της δράσης του και της, ένεκα αυτής, επελθούσης ζημίας του ασθενούς σε υποθέσεις ιατρικής αμέλειας
Η αδικοπρακτική ευθύνη του ιατρού για ζημία που προκάλεσε σε ασθενή κατά την εις αυτόν παροχή των ιατρικών υπηρεσιών του εμπίπτει, μεταξύ άλλων, στη ρυθμιστική εμβέλεια του άρθρου 8 του Ν. 2251/1994 «για την προστασία των καταναλωτών», που καθιερώνει «νόθο αντικειμενική ευθύνη» για τον υπαίτιο ιατρό, αφού αυτός παρέχει τις ιατρικές υπηρεσίες του κατά τρόπο ανεξάρτητο, δηλαδή δεν υπόκειται σε συγκεκριμένες υποδείξεις ή οδηγίες του ασθενούς, αλλά έχει την ευχέρεια να προσδιορίζει ο ίδιος τον τρόπο παροχής των υπηρεσιών του (βλ. ΑΠ 687/2013 ΕΕμπΔ 2014.45).
Ενόψει δε της καθιερούμενης, κατά τα ανωτέρω, νόθου αντικειμενικής ευθύνης του ιατρού, που έχει την έννοια της αντιστροφής του βάρους απόδειξης τόσο ως προς την υπαιτιότητα όσο και ως προς την παρανομία, ο ζημιωθείς ασθενής επωμίζεται το βάρος της απόδειξης της παροχής των ιατρικών υπηρεσιών, της ζημίας που υπέστη και του αιτιώδους συνδέσμου μ ε τ α ξ ύ τ η ς π ρ ο ρ ρ η θ ε ί σ η ς ζ η μ ί α ς κ α ι τ η ς ε ν γ έ ν ε ι π α ρ ο χ ή ς τ ω ν ι α τ ρ ι κ ώ ν υ π η ρ ε σ ι ώ ν. Το τελευταίο σημαίνει ότι ο ασθενής δ ε ν φ έ ρ ε ι τ ο β ά ρ ο ς α π ό δ ε ι ξ η ς τ η ς σ υ γ κ ε κ ρ ι μ έ ν η ς π ρ ά ξ η ς ή π α ρ ά λ ε ι ψ η ς π ο υ ε π έ φ ε ρ ε τ ο ζ η μ ι ο γ ό ν ο α π ο τ έ λ ε σ μ α (βλ. ΜΠρΑθ 667/2016, ΑΠ 1227/2007 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, Απ. Γεωργιάδη, Ενοχικό Δίκαιο – Γενικό Μέρος, έκδ. 1999, σελ. 655 επ., του ιδίου, Ενοχικό Δίκαιο – Ειδικό Μέρος, έκδ. 2006, σελ. 203 επ., Καράκωστα, Η προστασία του καταναλωτή – Ν. 2251/1994, έκδ. 2002, σελ. 217 επ.).
Άλλωστε, η επικαλούμενη από τον ζημιωθέντα ασθενή ιατρική αμέλεια δύναται να διευκρινίζεται και να συγκεκριμενοποιείται επιτρεπτώς από το δικαστήριο (και ως προς τον ειδικότερο βαθμό της) με βάση τα ειδικότερα περιστατικά που προκύπτουν από την ενώπιόν του αποδεικτική διαδικασία και θεμελιώνουν την αμέλεια αυτή, έστω κι αν τα τελευταία δεν συμπίπτουν πλήρως με τα εκτιθέμενα στην οικεία αγωγή του ασθενούς κατά του ιατρού, αρκεί τοιουτοτρόπως να μην μεταβάλλεται ριζικά η έννοια της αμέλειας και να μην προσδίδεται σε αυτή εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο εν σχέσει προς το αντίστοιχο περιεχόμενο της αγωγής (βλ. ΜΠρΑθ 667/2016, ΑΠ 1009/2013 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1854/2011 ΕλλΔνη 2012.667, ΑΠ 847/2010 ΕφΑΔ 2011.200, ΑΠ 1958/2009 ΝοΒ 2010.911, ΑΠ 1404/2008 ΝοΒ 2009.1131).
Ο παρέχων τις υπηρεσίες ιατρός, από τη μεριά του, προκειμένου να απαλλαγεί από την ευθύνη, οφείλει να αποδείξει είτε την ανυπαρξία παράνομης και υπαίτιας πράξης του είτε την έλλειψη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ζημίας και της παράνομης και υπαίτιας πράξης του είτε τη συνδρομή κάποιου λόγου επαγόμενου την άρση ή τη μείωση της ευθύνης του (βλ. ΜΠρΑθ 667/2016, ΑΠ 1227/2007 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, Απ. Γεωργιάδη, Ενοχικό Δίκαιο – Γενικό Μέρος, έκδ. 1999, σελ. 655 επ., του ιδίου, Ενοχικό Δίκαιο – Ειδικό Μέρος, έκδ. 2006, σελ. 203 επ., Καράκωστα, Η προστασία του καταναλωτή – Ν. 2251/1994, έκδ. 2002, σελ. 217 επ.).
Ανδρέας Ματσακάς
Δικηγόρος παρ’ Εφέταις
LL.M. Ποινικών Επιστημών
Advanced LL.M. Δικαίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
E-mail: info@efotopoulou.gr