Ανάκληση διαχειριστή – Προϋποθέσεις. Τι γίνεται στην περίπτωση της διμελούς εταιρείας;

Οι διατάξεις του Ν. 4072/2012 δεν προβλέπουν κάποια ειδικότερη ρύθμιση για την ανάκληση του ορισθέντος στην εταιρική σύμβαση διαχειριστή και τις συνέπειες αυτής. Το κενό θα πρέπει να θεωρηθεί ότι συμπληρώνεται με την αναλογική εφαρμογή του άρθρου 752 ΑΚ, το οποίο, μαζί με τις λοιπές διατάξεις των άρθρων 741-784 ΑΚ για την αστική εταιρία, πλην εκείνων των άρθρων 758 και 761, εξακολουθούν να εφαρμόζονται στην Ομόρρυθμη Εταιρία, συμπληρωματικά και εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με τις ειδικότερες ρυθμίσεις του Ν. 4072/2012, όπως ρητά προβλέπεται στο άρθρο 249 παρ. 2 Ν. 4072/2012. Επομένως, η ανάκληση του ορισθέντος στην εταιρική σύμβαση διαχειριστή θα μπορεί να γίνει δυνάμει του άρθρου 752 ΑΚ, ήτοι με τη λήψη ομόφωνης απόφασης από τους λοιπούς εταίρους, ένεκα σπουδαίου λόγου, η οποία απευθύνεται στο διαχειριστή και επιφέρει τα αποτελέσματά της αμέσως μετά τη λήψη της από αυτόν. Ελλείψει, δηλαδή, ειδικότερης ή άλλης ρύθμισης στις νέες διατάξεις του Ν. 4072/2012 για την ανάκληση του καταστατικού διαχειριστή και τις συνέπειες της και δεδομένου ότι το σύστημα διαχείρισης και εκπροσώπησης της Ομόρρυθμης Εταιρίας που εισάγουν οι νέες διατάξεις του Ν 4072/2012 δεν παρουσιάζει ουσιώδεις αποκλίσεις από εκείνο του άρθρου 22 ΕΝ, η άποψη που είχε επικρατήσει υπό την ισχύ του καταργηθέντος άρθρου 22 ΕΝ περί αναβίωσης της νόμιμης, ήτοι ατομικής διαχείρισης όλων των εταίρων σε περίπτωση ανάκλησης του ορισθέντος διά του καταστατικού διαχειριστή, εξακολουθεί να βρίσκει νόμιμο έρεισμα εφαρμογής και υπό το πρίσμα των νέων διατάξεων του Ν. 4072/2012. Δεν υφίσταται, ωστόσο, δυνατότητα ανάκλησης διαχειριστή επί διμελούς προσωπικής Εταιρίας. Ειδικότερα, από τη διάταξη του άρθρου 752 παρ. 3 ΑΚ συνάγεται ότι, εκτός από αντίθετη συμφωνία, η ανάκληση του ορισμένου με την εταιρική σύμβαση διαχειριστή εταίρου προϋποθέτει ομόφωνη απόφαση όλων των λοιπών εταίρων. Επομένως, αν, όπως συμβαίνει στη διμελή προσωπική Εταιρία, εκτός από το διαχειριστή εταίρο υφίσταται μόνο ένας άλλος εταίρος, δεν είναι δυνατή η ανάκληση του διαχειριστή εταίρου της Εταιρίας αυτής, αφού η παραπάνω διάταξη προϋποθέτει ύπαρξη περισσότερων μη διαχειριστών εταίρων και ομόφωνη απόφασή τους ανακλήσεως του διαχειριστή εταίρου (ΕφΑθ 6777/1993 NΟΜΟΣ).

Η υπ’ αριθ. 6582/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (Διαδικασία Εκουσία), απέρριψε ως ΝΟΜΩ ΑΒΑΣΙΜΟ, το αίτημα ανάκλησης της διαχειριστικής ιδιότητας του καθ’ ου, κατ’ άρθρο 752 ΑΚ, κρίνοντας ότι απαιτείται απόφαση των λοιπών εταίρων, τέτοια όμως απόφαση από τα πράγματα δεν μπορεί να ληφθεί λόγω του διμελούς της εταιρίας.

Εκτός από τη νομολογία και στη θεωρία έχει κριθεί ότι η ανάκληση του διαχειριστή εταίρου γίνεται με ομόφωνη απόφαση όλων των λοιπών εταίρων, διαχειριστών και μη, όχι όμως του υπό ανάκληση διαχειριστή. Αν οι διαχειριστές είναι περισσότεροι αλλά συγχρόνως συνιστούν και την πλειοψηφία, ανάκληση δεν μπορεί να γίνει αλλά η μόνη διέξοδος είναι η καταγγελία της εταιρείας για σπουδαίο λόγο. Το ίδιο ισχύει και όταν υπάρχουν μόνο δύο εταίροι από τους οποίους ο ένας είναι διαχειριστής, οπότε δεν είναι δυνατή η ύπαρξη ομόφωνης απόφασης όλων των λοιπών εταίρων που απαιτεί η διάταξη (Β. Βαθρακοκοίλης, ΕρΝομΑΚ, άρθρο 752, σελ. 75).

Από τα ως άνω συνάγεται ότι:

1. Η ανάκληση διαχειριστή δεν γίνεται με δικαστική απόφαση αλλά με ομόφωνη απόφαση των λοιπών εταίρων.
2. Επί διμελούς εταιρείας, δεν υφίσταται δυνατότητα ανάκλησης διαχειριστή επί διμελούς προσωπικής Εταιρίας καθώς αν, όπως συμβαίνει στη διμελή προσωπική Εταιρία, εκτός από το διαχειριστή εταίρο υφίσταται μόνο ένας άλλος εταίρος, δεν είναι δυνατή η ανάκληση του διαχειριστή εταίρου της Εταιρίας αυτής, αφού η παραπάνω διάταξη προϋποθέτει ύπαρξη περισσότερων μη διαχειριστών εταίρων και ομόφωνη απόφασή τους ανακλήσεως του διαχειριστή εταίρου, και σε αυτή την περίπτωση η μόνη διέξοδος είναι η καταγγελία της εταιρείας για σπουδαίο λόγο.

 

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr