Οι προϋποθέσεις παραδεκτού των προσθέτων λόγων έφεσης – Η έννοια των εκκληθέντων κεφαλαίων και των αναγκαίως συνεχόμενων με αυτά κεφαλαίων επί ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής
Κατά το άρθρο 520 § 2 ΚΠολΔ «πρόσθετοι λόγοι έφεσης ως προς τα κεφάλαια της απόφασης που έχουν προσβληθεί με την έφεση, και εκείνα, που αναγκαστικά συνέχονται με τα κεφάλαια αυτά, ασκούνται μόνο με ιδιαίτερο δικόγραφο, που κατατίθεται στη γραμματεία του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, και, αφού συνταχθεί έκθεση κάτω από το δικόγραφο αυτό, κοινοποιείται στον εφεσίβλητο τριάντα ημέρες, πριν από τη συζήτηση της έφεσης». Συνεπώς οι πρόσθετοι λόγοι έφεσης πρέπει να αναφέρονται στα εκκληθέντα κεφάλαια της πρωτόδικης απόφασης ή στα αναγκαία με αυτά συνεχόμενα, άλλως απορρίπτονται ως απαράδεκτοι και αυτεπαγγέλτως. Ως «κεφάλαιο» κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοείται η οριστική διάταξη της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου με την οποία αυτό αποφάνθηκε για το ορισμένο και παραδεκτό ή και τη βασιμότητα ενός αυτοτελούς αιτήματος για παροχή έννομης προστασίας και οποιοσδήποτε κατά του αιτήματος αυτού ένστασης (ΑΠ 189/2016, ΑΠ 1359/2011 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Ως αναγκαία συνεχόμενα κεφάλαια είναι οι διατάξεις της εκκαλούμενης απόφασης που έχουν τέτοια συνάφεια με τις επικληθείσες διατάξεις είτε διότι αποτελούν προκριματικό για την παραδοχή τους ζήτημα είτε γιατί πηγάζουν από την ίδια ιστορική αιτία και διαμορφώνουν ή προσιδιάζουν το αντικείμενο εκείνων, ώστε τυχόν διαφορετική κρίση του Εφετείου σχετικά με την πρωτόδικη απόφαση να επηρεάζει και την κρίση επί των εκκληθέντων με την έφεση κεφαλαίων. (314/2022 ΜονΕφΠατρών, δημ. σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ)
Εξάλλου, αν στην ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής, σύμφωνα με το άρθρο 632 παρ. 1 ΚΠολΔ, σωρεύονται περισσότεροι από ένας λόγοι, καθένας από αυτούς με διαφορετική πραγματική και νομική βάση συνιστά ιδιαίτερη ανακοπή, οπότε υπάρχει αντικειμενική σώρευση ανακοπών κατ` ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 218 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 83/2020, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 196/2020, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 368/2019, ΕΠολΔ 2019.423, ΜονΕφΑΘ 3691/2022, ΤΝΠ Νόμος, ΜονΕφΑΘ 4294/2022, ΤΝΠ Νόμος).
Επομένως, εάν ο ανακόπτων προβάλλει περισσότερους λόγους ανακοπής, πρόκειται για σώρευση περισσότερων βάσεων της ανακοπής και ως εκ τούτου για αντίστοιχα περισσότερα αντικείμενα δίκης (ΑΠ 684/2013, ΧρΙΔ 2013.696, Ευαγ. Ποδηματά στην ΕρμΚΠολΔ, Κεραμέα – Κονδϋλη – Νίκα, Τόμος II, άρθρο 632, αριθμ. 24, σελ. 1187). Στην περίπτωση αυτή, τα κεφάλαια της εκκαλουμένης είναι όσα και οι σωρευμένες ανακοπές και έτσι, στο εφετείο μεταβιβάζεται μόνο το κεφάλαιο της απόφασης που προσεβλήθη με την έφεση, δηλαδή ο λόγος της ανακοπής του οποίου την πλημμέλεια επικαλέστηκε προσήκοντως με την έφεσή του ο εκκαλών, χωρίς η έφεση για τον λόγο αυτό να μεταβιβάζει και τους λοιπούς λόγους (ΑΠ 408/2000, ΕλλΔνη 2000.1335, ΜονΕφΛαρ 110/2020, Δικ/φία 2020.581, ΕφΔωδ 66/2008, ΤΝΠ Νόμος, Β. Βαθρακοκοίλης, ο.α., άρθρο 632, αριθμ. 25, σελ. 843). Κεφάλαια που δεν είναι αναγκαίως συνεχόμενα μεταξύ τους γεννώνται επί περισσότερων λόγων ανακοπής κατά διαταγή πληρωμής, που περιέχουν διαφορετική ιστορική και νομική βάση, καθότι κάθε λόγος διατηρεί την αυτοτέλειά του, έστω και εάν σωρεύονται στο ίδιο δικόγραφο, όπως συμβαίνει αντίστοιχα και σε περίπτωση αντικειμενικής σώρευσης αγωγών (ΑΠ 1340/2017, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 54/2005, ΕλλΔνη 2005.1695, ΑΠ 907/2003, ΤΝΠ Νόμος, Κ. Μακρίδου, Οι Πρόσθετοι λόγοι εφέσεως κατά τον ΚΠολΔ, σελ. 64). Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 585 παρ. 2 και 632 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι: α) το δικόγραφο της ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής και των προσθέτων λόγων αυτής πρέπει να περιέχει, πλην άλλων, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο τους λόγους της, με τους οποίους οριοθετείται η δίκη της ανακοπής, να περιέχει δηλαδή σαφείς και ορισμένες αντιρρήσεις και ενστάσεις του ανακόπτοντος και β) νέοι λόγοι, μη περιεχόμενοι στο δικόγραφο της ανακοπής ή των προσθέτων λόγων αυτής κρίνονται απαράδεκτοι, γιατί δεν επιτρέπεται να προταθούν για πρώτη φορά με τις έγγραφες προτάσεις του ανακόπτοντος της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας δίκης ή με το δικόγραφο της έφεσης, η οποία ασκείται κατά της απορριπτικής απόφασης της ανακοπής ή το δικόγραφο των προσθέτων λόγων της έφεσης και αν ακόμη οι νέοι λόγοι αφορούν ισχυρισμούς, οι οποίοι αναφέρονται στα άρθρα 237 παρ. 5, 238 παρ. 1 και 527 ΚΠολΔ, καθόσον, έναντι των γενικών αυτών διατάξεων κατισχύει η ειδική ως άνω διάταξη του άρθρου 585 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα, η οποία ρυθμίζει αποκλειστικώς το περιεχόμενο του δικογράφου της ανακοπής και τον τρόπο προβολής των νέων λόγων αυτής (ΑΠ 267/2021, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 99/2020, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 111/2015, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 1287/2012, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 1323/2011, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 192/2005, ΕλλΔνη 2006.460). Επίσης, δεν επιτρέπεται συμπλήρωση του περιεχομένου των λόγων της ανακοπής με τις προτάσεις ή την έφεση, πολύ δε περισσότερο δεν επιτρέπεται η άσκηση προσθέτων λόγων ανακοπής με το, κατά το άρθρο 520 παρ. 2 ΚΠολΔ δικόγραφο των προσθέτων λόγων έφεσης, το οποίο κατατίθεται στη γραμματεία του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου και όχι του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται η ανακοπή, οι πρόσθετοι δε λόγοι έφεσης συνέχονται με τα πληττόμενα με την έφεση κεφαλαία, ενώ οι πρόσθετοι λόγοι ανακοπής είναι αυτοτελείς και καθένας εξ αυτών θεμελιώνει, ως ένσταση, ξεχωριστή ανακοπή και επομένως, αφού ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, δεν επιτρέπεται η υποβολή τους στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά παράβαση της από το άρθρο 12 ΚΠολΔ καθιερούμενης αρχής των δύο βαθμών δικαιοδοσίας (ΑΠ 1323/2011, ο.α., ΑΠ 1043/2009, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 1229/2007, ΤΝΠ Νόμος, ΜονΕφΠατρ 380/2021, ΤΝΠ Νόμος, ΕφΔωδ 11/2017, ΤΝΠ Νόμος) [1918/2024 ΜονΕφΑθ, δημ. σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].
Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος
info@efotopoulou.gr