Προθεσμία ανακοπής στην περίπτωση κατάσχεσης εις χείρας τρίτου
Από τον συνδυασμό των άρθρων 933 παρ. 1, 934, 982 παρ. 1, 983 παρ. 1-2, 984-990 ΚΠολΔ προκύπτουν τα ακόλουθα: Η κατάσχεση «εις χείρας τρίτου» εντοπίζεται σε μία και μόνη διαδικαστική πράξη, δηλαδή στην επίδοση του κατασχετηρίου εγγράφου στον τρίτο. Αν ο τρίτος προβεί σε καταφατική δήλωση προβλέπεται διαδικασία εξόφλησης του κατασχόντος είτε απευθείας από τον τρίτο είτε με διανομή του ποσού μέσω συμβολαιογράφου (988 παρ. 1 ΚΠολΔ). Ο δε οφειλέτης μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 934 παρ. 1α ΚΠολΔ όπως ισχύει μετά τον Ν. 4335/2015, να ασκήσει ανακοπή σε προθεσμία 45 ημερών απ’ την επιβολή της κατάσχεσης. Το απώτερο όμως αυτό χρονικό σημείο άσκησης της ανακοπής από τον οφειλέτη πρέπει να συνδεθεί με την εκπνοή της προβλεπόμενης από το άρθρο 988 παρ. 1α ΚΠολΔ προθεσμίας, οπότε συντελείται η αναγκαστική εκχώρηση της απαίτησης του οφειλέτη προς τον κατασχόντα και ο τελευταίος αποκτά τον κατ’ άρθρο 989 εκτελεστό τίτλο σε βάρος του τρίτου. Ειδικότερα, επί αναγκαστικής κατάσχεσης χρηματικής απαίτησης εις χείρας τρίτου, η αναγκαστική εκχώρηση της απαίτησης του οφειλέτη προς τον κατάσχοντα, σε περίπτωση καταφατικής υπό την έννοια του άρθρου 985 δήλωσης, επέρχεται μετά την, προϋποθέτουσα τήρηση της οκταήμερης του άρθρου 985 παρ. 1 του ΚΠολΔ προθεσμίας καταφατική τυχόν δήλωση του τρίτου και την παρέλευση ακολούθως της προθεσμίας του άρθρου 988 παρ. 1 εδ. α’ του ΚΠολΔ. Σε περίπτωση δε αρνητικής, υπό την έννοια του άρθρου 985, δήλωσης, ή παράλειψης του τρίτου να προβεί εμπροθέσμως στην οφειλόμενη κατά το ανωτέρω άρθρο 985 ρητή δήλωση, η οποία εξομοιώνεται, σύμφωνα με την παρ. 3 εδ. α’ αυτού, με δήλωση αρνητική, επέρχεται δια της τελεσιδικίας της απόφασης με την οποία γίνεται δεκτή η κατά το επόμενο άρθρο 986 ανακοπή. Εξάλλου, κατά το άρθρο 144 παρ. 1 ΚΠολΔ, «Οι προθεσμίες που ορίζονται από τον νόμο ή τα δικαστήρια αρχίζουν από την επόμενη ημέρα μετά την επίδοση ή μετά τη συντέλεση του γεγονότος που αποτελεί την αφετηρία της προθεσμίας και λήγουν στις 7 το βράδυ της τελευταίας ημέρας και αν αυτή είναι κατά το νόμο εξαιρετέα, την ίδια ώρα τη επομένης μη εξαιρετέας ημέρας». Η οκταήμερη, επομένως, προθεσμία του άρθρου 988 ΚΠολΔ αρχίζει από την επομένη της επίδοσης του κατασχετηρίου στον καθ’ ου η εκτέλεση, εφόσον όμως προηγήθηκε η προς τον τρίτο επίδοση του κατασχετηρίου, διότι από τότε η κατάσχεση θεωρείται υπαρκτή (ΟλΑΠ 3/1993, ΕλΔ 1993.1459). Αν η επίδοση στον καθ’ ου η εκτέλεση του κατασχετηρίου προηγήθηκε της επίδοσης αυτού στον τρίτο, η οκταήμερη προθεσμία αρχίζει από την επίδοση στον τρίτο, οπότε υποχρεούται να δηλώσει εντός οκταημέρου και να καταβάλει μετά την πάροδο του οκταημέρου, που αρχίζει από την επόμενη της επίδοσης του κατασχετηρίου στον τρίτο, δηλαδή την 9η ημέρα και όχι από την καταφατική δήλωση. Επομένως χρόνος επιβολής της κατασχέσεως είναι η επίδοση του κατασχετηρίου εγγράφου προς τον τρίτο, η οποία μπορεί να γίνει οποτεδήποτε, τηρουμένων των διατάξεων των άρθρων 122 επ. του ίδιου κώδικα. Συνεπώς, και υπό τη νέα διατύπωση του άρθρου 934α ΚΠολΔ, και προς εναρμονισμό της οκταήμερης προθεσμίας του άρθρου 988 με την προθεσμία του άρθρου 934 α ΚΠολΔ, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το απώτερο χρονικό σημείο, μέχρι του οποίου μπορεί ο οφειλέτης να ασκήσει, σύμφωνα με το άρθρο 934 παρ. 1α, ανακοπή πρέπει σε κάθε περίπτωση να συνδεθεί με την εκπνοή της προβλεπόμενης από το άρθρο 988 παρ. 1 ΚΠολΔ προθεσμίας, οπότε συντελείται η αναγκαστική εκχώρηση της απαιτήσεως του οφειλέτη προς τον κατασχόντα και ο τελευταίος αποκτά τον κατ’ άρθρο 989 ΚΠολΔ εκτελεστό τίτλο εις βάρος τρίτου (απόλυτα κρατούσα άποψη υπό το προϊσχύσαν δίκαιο: βλ. Πελαγία Γέσιου-Φαλτσή, Δίκαιο Αναγκαστικής Εκτελέσεως, Ειδικό μέρος, 2001, σ. 940, § 64, Κεραμεύς/Κονδύλης/Νίκας, Ερμηνεία ΚΠολΔ άρθρο 934 VII, AΠ 360/2017, ΜΕφΘεσ 1189/2014, ΕφΑθ 5494/2008, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ. Και υπό το νέο καθεστώς του Ν. 4335/2015 Γαβαλάς, Παρατηρήσεις στην ΑΠ 360/2017, ΕφΑΔ 10.839). Σε κάθε περίπτωση, η ασκηθείσα μετά την προβλεπόμενη προθεσμία του άρθρου 988 παρ. 1 ΚΠολΔ ανακοπή είναι απορριπτέα ελλείψει εννόμου συμφέροντος του ανακόπτοντος, αφού δεν δύναται να επηρεάσει το κύρος και τη δεσμευτικότητα της αναγκαστικής εκχώρησης της κατασχεθείσας εις χείρας του τρίτου απαίτησης (Πελαγία Γέσιου-Φαλτσή, Δίκαιο Αναγκαστικής Εκτελέσεως, 2017, Ειδικό μέρος II, 2008, σελ. 269 επ. Ομοίως και η ΜΠρΑθ 1895/2017 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, 32/2026 ΜονΠρΑχαΐας – ΝΟΜΟΣ).
Από τα ανωτέρω, τα οποία αποτελούν πλέον πάγια νομολογία, συνάγεται ότι κατ’ ουσίαν η προσθεσμία ανακοπής κατά κατασχετηρίου εις χείρας τρίτου δεν είναι η 45ήμερη προθεσμία του άρθρου 934 ΚΠολΔ, αλλά η 8ήμερη του 988 ΚΠολΔ, τουλάχιστον στην περίπτωση που ο τρίτος κάνει θετική δήλωση.
Ευγενία Α. Φωτοπούλου, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr