Αντισυνταγματική η κατάσχεση εις χείρας τρίτου από το δημόσιο άνευ κοινοποίησης της κατασχετήριας έκθεσης στον οφειλέτη του δημοσίου

Σύμφωνα με το άρθρο 30 του ν.δ/τος 356/1974 περί Κώδικος Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε. – Φ.Ε.Κ. Α΄ 90/1974):

«1. Η κατάσχεσις εις χείρας τρίτων των εις χείρας αυτών ευρισκομένων χρημάτων, καρπών και άλλων κινητών πραγμάτων του οφειλέτου του Δημοσίου ή των οφειλομένων εν γένει προς αυτό, ενεργείται υπό του Διευθυντού του Δημοσίου Ταμείου διά κατασχετηρίου εγγράφου μη κοινοποιουμένου εις τον οφειλέτην, περιέχοντος δε: α) το όνομα, επώνυμον, όνομα πατρός του οφειλέτου, β) το ονοματεπώνυμον του τρίτου εις χείρας του οποίου επιβάλλεται η κατάσχεσις, γ) πίνακα χρεών του οφειλέτου και δ) χρονολογίαν και υπογραφή του Διευθυντού του Δημοσίου Ταμείου. 2. Διά του κατασχετηρίου εγγράφου προσκαλείται ο τρίτος όπως τα μεν υπ` αυτού εις τον οφειλέτην του Δημοσίου οφειλόμενα χρήματα, καταθέση εντός οκτώ ημερών εις το Δημόσιον Ταμείον, τα δε παρ’ αυτώ ευρισκόμενα κινητά πράγματα παραδώση εις τον εν τω κατασχετηρίω οριζόμενον συμβολαιογράφον ή φύλακα, εφαρμοζομένων περαιτέρω των εν άρθροις 14 -19 και επόμενα του παρόντος Ν. Διατάγματος οριζόμενα….».

Με την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ (την υπ’ αρ. 366/2014 ΣτΕ δημοσιευθείσα την 27/01/2014), η οποία επικύρωσε την  απόφαση του Διοικητικού Εφετείου και του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου που είχαν κρίνει το ως άνω άρθρο του ΚΕΔΕ ως αντισυνταγματικό δεχόμενο ότι η έκθεση αναγκαστικής κατασχέσεως εις χείρας τρίτου και εις βάρος οφειλέτου του Δημοσίου πρέπει να κοινοποιείται και στον καθ’ ου η εκτέλεση, ούτως ώστε αυτός να δυνηθεί να στραφεί με τα ένδικα μέσα που του παρέχει ο νόμος κατά της οικείας πράξεως, επιδιώκων την ακύρωση ή την μεταρρύθμιση αυτής ή να προβεί στην ρύθμιση του χρέους και ότι ενδεχομένη παράλειψη της κοινοποιήσεως αυτής οδηγεί στην ακύρωση της πράξεως εκτελέσεως, εφ’ όσον ο οφειλέτης επικαλεσθεί το γεγονός της μη εγκαίρου περιελεύσεως εις γνώση του τού περιεχομένου αυτής και με αυτή την αιτιολογία ακύρωσαν την επίδικη  έκθεση αναγκαστικής κατασχέσεως, η οποία δεν είχε κοινοποιηθεί στον οφειλέτη του Δημοσίου.

Το ΣτΕ στην πρόσφατη απόφασή του έκρινε ότι «εκ της προαναφερθείσης διατάξεως (άρ.30 μπαρ.1 ΚΕΔΕ) συνάγεται ότι, εν περιπτώσει κατασχέσεως εις χείρας τρίτων απαιτήσεως οφειλέτου του Δημοσίου, δεν απαιτείται η κοινοποίηση στον τελευταίο του κατασχετηρίου εγγράφου. Όμως η διάταξη αυτή είναι ανίσχυρη ως αντικείμενη στην διάταξη του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος, διότι η παράλειψη αυτή έχει ως συνέπεια ο οφειλέτης να μη λαμβάνει γνώση ή να λαμβάνει καθυστερημένα γνώση της εις βάρος του επισπευδομένης αναγκαστικής εκτελέσεως, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να αμυνθεί αποτελεσματικώς προ της ολοκληρώσεως της εκτελεστικής διαδικασίας, λαμβάνοντας τα κατάλληλα μέτρα είτε για την ακύρωση είτε για την αναστολή της πράξεως εκτελέσεως (πρβλ. ΣτΕ 2999/2013, 1562/2012)».

Μάλιστα, εν όψει της σπουδαιότητας του ζητήματος αυτού, το ΣΤ΄ Τμήμα του ΣτΕ (που εξέδωσε την ως άνω απόφαση) έκρινε ότι η υπόθεση πρέπει, κατ’ άρθρο 14 παρ. 5 εδαφ. β΄ του π.δ/τος 18/1989 να παραπεμφθεί στην επταμελή σύνθεση προς επίλυση του ανωτέρω ζητήματος, με εισηγητή τον πάρεδρο Δημήτριο Τομαρά και δικάσιμο την 5η Μαΐου 2014, οπότε και αναμένουμε για τον αν η Ολομέλεια θα συνταχθεί υπερ ή κατά της αντισυνταγματικότητας αυτής σχετικά με αυτό το δικονομικό προνόμιο που χορηγεί ο ΚΕΔΕ στο Δημόσιο.

 

Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr