Απόρριψη ένστασης περί καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος σε δίκη υπερχρεωμένων

Σύμφωνα με τη νομολογία, η σχετική ένσταση είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, διότι η απαγόρευση της άσκησης του δικαιώματος που ορίζει το άρθρο 281 ΑΚ, με τους όρους που αυτό προβλέπει είναι παραδεκτή μόνο για δικαίωμα το οποίο απορρέει από διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και όχι από δικονομικές διατάξεις

(βλ. σχετ. ΑΠ 1006/1999, ΕλλΔικ/νη 40/1718, ΑΠ 392/1997, ΕλλΔικ/νη 38/1842, Εφ.Πειρ. 357/2005, Δ.Ε.Ε 2005/1066, Εφ. Πατρών 964/2004 Αχ. Νομ. 205/22 Εφ.Θεσ. 1729/2003 Αρμ.2004/1401).

Περαιτέρω, δεν στοιχειοθετείται καταχρηστική άσκηση δικαιώματος κατά το άρθρο 281 του ΑΚ αλλά και στο πλαίσιο του γενικότερου πνεύματος του Ν. 3869/2010, ο οποίος παρέχει την δυνατότητα της ρύθμισης για το φυσικό πρόσωπο των χρεών του με απαλλαγή από αυτά, η οποία (ρύθμιση) βρίσκει νομιμοποίηση ευθέως στο ίδιο το κράτος δικαίου που επιτάσσει να μην εγκαταλειφθεί ο πολίτης σε μία κατάσταση χωρίς διέξοδο και προοπτική, από την οποία άλλωστε και οι πιστωτές δεν μπορούν να αντλήσουν κανένα κέρδος. Στόχος των διατάξεων του Ν. 3869/2010 είναι η επανένταξη του υπερχρεωμένου πολίτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή με την επανάκτηση της οικονομικής ελευθερίας που συνεπάγεται η έλλειψη των χρεών που αδυνατεί να αποπληρώσει. Η συλλογική ικανοποίηση των πιστωτών αποβλέπει στην δυνατότητα μίας δεύτερης ευκαιρίας στο υπερχρεωμένο πρόσωπο, για ένα νέο οικονομικό ξεκίνημα, χωρίς τα ανυπέρβλητα βάρη του παρελθόντος, με τη δυνατότητα απαλλαγής από τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει, εφόσον για ένα χρονικό διάστημα εξαντλήσει τις δυνατότητες ικανοποίησης των πιστωτών του (ΕιρΑθ 161/2013, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Επιπλέον, αφού ο νόμος 3869/2010 παρέχει το δικαίωμα στον αιτούντα να υπαχθεί στις ρυθμίσεις του και εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του νόμου και ρυθμισθούν οι οφειλές του, αναπόδραστη συνέπεια θα είναι η απώλεια εισοδημάτων των πιστωτών του, αποτέλεσμα που αποτελεί δικαιοπολιτική επιλογή του νομοθέτη, ενώ η επιλογή του αιτούντα να υπαχθεί στις ρυθμίσεις του νόμου, συνιστά νόμιμο δικαίωμά του και από μόνη αυτή την επιλογή δεν θεμελιώνεται καταχρηστικότητα (βλ. σχετ. ΕιρΑλεξανδρ 19/2014, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), καθόσον στόχος των διατάξεων του ν. 3869/2010 είναι να δοθεί μία δεύτερη ευκαιρία στον υπερχρεωμένο οφειλέτη να επανενταχθεί στην οικονομική και κοινωνική ζωή με την επανάκτηση της οικονομικής ελευθερίας που συνεπάγεται η εξάλειψη των χρεών που αδυνατεί να αποπληρώσει. Ο νόμος 3869/2010 έχει ως σκοπό να διευκολύνει την έστω και μερική εξόφληση των χρεών, στην οποία δεν θα μπορούσαν να προβούν οι οφειλέτες χωρίς τη ρύθμιση, όπως και να τους ανακουφίσει κατά το δυνατόν από τη διαρκή πίεση των ατομικών καταδιώξεων (βλ. σχετικά και ΕιρΛαυρ 24/2013, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr