Δεδικασμένο από την απόφαση του ποινικού δικαστηρίου όταν δικάζει αξιώσεις πολιτικής αγωγής
Κατά το άρθρο 63 ΚΠΔ η πολιτική αγωγή για την αποζημίωση εκ του εγκλήματος ή τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης μπορεί να ασκηθεί ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου από τους δικαιουμένους σ’ αυτό κατά τον ΑΚ,
κατά δε το άρθρο 67 του ίδιου κώδικα η πολιτική αγωγή που κρίθηκε ήδη από το ποινικό δικαστήριο δεν μπορεί πλέον να εγερθεί εκ νέου στο πολιτικό δικαστήριο. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει σαφώς ότι η επιδικαζόμενη από το ποινικό δικαστήριο χρηματική ικανοποίηση είναι αυτή η ίδια την οποία προβλέπει το άρθρο 932 ΑΚ λόγω ηθικής βλάβης (Αννα Ψαρούδα – Μπενάκη Η πολιτική αγωγή στην ποινική δίκη 1982 σελ. 169 επ. ιδίως 177), η επιδίκαση της οποίας από το ποινικό δικαστήριο καθιστά απαράδεκτη την εκ νέου επιδίωξη όμοιας κατά του αυτού προσώπου ενώπιον του πολιτικού δικαστηρίου λόγω του δεδικασμένου, το οποίο δημιουργείται από την απόφαση του ποινικού δικαστηρίου (Κονδύλης, Το δεδικασμένο, 1983 σελ. 72).
Περαιτέρω, από τις ανωτέρω διατάξεις και το συνδυασμό τους προς εκείνη του άρθρου 82 του ίδιου ΚΠοινΔ προκύπτει ότι η δεσμευτικότητα της αποφάσεως του ποινικού δικαστηρίου κατά το περί της πολιτικής αγωγής μέρος της κρίνεται κατά τις διατάξεις των άρθρων 321 επ. ΚΠολΔ, αφού το ποινικό δικαστήριο, όταν δικάζει τις αξιώσεις της πολιτικής αγωγής, δικάζει ως πολιτικό δικαστήριο. Από τις περί δεδικασμένου διατάξεις των άρθρων 321-324 ΚΠολΔ συνάγεται ότι η παραδοχή, με τελεσίδικη απόφαση, της αγωγής δια της οποίας ο ενάγων ζήτησε όχι ολόκληρη την απαίτησή του αλλά μέρος αυτής, δεν αποτελεί δεδικασμένο για το υπόλοιπο, του οποίου, επομένως η επιδίωξη με νέα αγωγή δεν εμποδίζεται από το δεδικασμένο της προηγούμενης (ΑΠ 1475/1996 Δ28. 466, ΑΠ 218/1975 ΝοΒ 23- 1040, ΑΠ 891/1973 ΝοΒ 22.365, Κονδύλης ο.π. σελ. 228 επ.). Εκ τούτων παρέπεται ότι αν ο παθών από αξιόποινη πράξη παρέστη ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου και ζήτησε ορισμένο χρηματικό ποσόν ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, με την επιφύλαξη να επιδιώξει μεγαλύτερο τέτοιο ποσόν από το πολιτικό δικαστήριο, δεν κωλύεται να προσφύγει μεταγενεστέρως στο πολιτικό δικαστήριο για την επιδίωξη συμπληρωματικού ποσού χρηματικής ικανοποιήσεως, εφόσον όμως το ποινικό δικαστήριο επιδίκασε ολόκληρο το αιτηθέν μικρότερο ποσόν. Τούτο διότι στην περίπτωση αυτή η αξίωση του παθόντος κρίθηκε εντός των ορίων της αιτήσεως του, η οποία και ικανοποιήθηκε εντός αυτών χωρίς να κριθεί καθόλου η συνολική απαίτηση, η οποία δεν απετέλεσε αντικείμενο της δίκης. Αν, αντιθέτως το ποινικό δικαστήριο επιδίκασε μέρος του αιτηθέντος, τότε ο παθών δεν μπορεί να προσφύγει στο πολιτικό δικαστήριο, διότι η αξίωσή του κρίθηκε ολόκληρη από το ποινικό δικαστήριο και αναλώθηκε, το δε εκ της ποινικής αποφάσεως προκύψαν ως προς αυτήν δεδικασμένο κωλύει δια της αρνητικής εκ των λειτουργιών του την εκ νέου κρίση των τελεσιδίκως ήδη κριθέντων (ΕΑ 6697.1985 ΕλλΔ/νη 26-1197, ΕΑ 7596/1980 ΝοΒ 29-126, ΕΑ 58/1975 Δ6-738, Καυκάς Ενοχ. Δικ. άρθρα 932-933 σελ. 919 Ε` εκδ., Γεωργιάδης στον ΑΚ Γεωργιάδη – Σταθόπουλου άρθρο 932 παρ. 26).
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr