Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Διεκδικητική αγωγή (άρθ. 1094 ΑΚ) – Στοιχεία της αγωγής – Στη δίκη της διεκδικητικής αγωγής κρίνεται παρεμπιπτόντως και το δικαίωμα της κυριότητας

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1094 του ΑΚ, 118 και 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ, συνάγεται ότι αναγκαία στοιχεία για την πληρότητα και το ορισμένο της διεκδικητικής αγωγής κυριότητας ακινήτου, είναι: α) η κυριότητα του ενάγοντος στο επίδικο ακίνητο, η οποία, εφόσον αποκτήθηκε με παράγωγο τρόπο και δη με σύμβαση (άρθρο 1033 του ΑΚ), θα πρέπει να εκτίθεται στην αγωγή ότι η κυριότητα του επίδικου ακινήτου μεταβιβάστηκε σε αυτόν για ορισμένη αιτία με συμβολαιογραφικό έγγραφο, το οποίο μεταγράφηκε νομίμως, δίχως να απαιτείται μνεία του τόμου μεταγραφής, καθώς και ότι ο άμεσος δικαιοπάροχός του ήταν κύριος του μεταβιβασθέντος ακινήτου, χωρίς να είναι αναγκαία και η αναφορά στο όνομα του τελευταίου. Επίσης, δεν αποτελεί απαραίτητο στοιχείο της αγωγής, ο τρόπος κτήσης κυριότητας από το δικαιοπάροχο, εκτός αν ο εναγόμενος αμφισβητήσει την κυριότητα του τελευταίου, οπότε ο ενάγων δέον όπως συμπληρώσει με τις προτάσεις του τον τρόπο κτήσης κυριότητας του δικαιοπαρόχου του, με αναγωγή έως την πρωτότυπη κτήση, β) η κατάληψη του επιδίκου ακινήτου από τον εναγόμενο, ο οποίος το νέμεται και το κατέχει κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής και γ) ο ακριβής προσδιορισμός του ακινήτου, κατά θέση, όρια, είδος και έκταση, ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία ως προς την ταυτότητά του[1].

Όταν, δε, το διεκδικούμενο ακίνητο φέρεται στην αγωγή ως τμήμα μεγαλύτερου ακινήτου, ο ενάγων έχει υποχρέωση, εκτός από την έκταση του διεκδικημένου αυτού τμήματος, να προσδιορίσει τη θέση του μέσα στο μεγαλύτερο ακίνητο[2], ούτως ώστε, να είναι δυνατόν στον εναγόμενο να αντιτάξει άμυνα περί συγκεκριμένου (και όχι ασαφούς) επιδίκου αντικειμένου, στο Δικαστήριο, δε, να τάξει το προσήκον θέμα απόδειξης[3] και να εκδώσει απόφαση δεκτική εκτέλεσης[4]. Η περιγραφή του ακινήτου δεν μπορεί να συμπληρωθεί με την παραπομπή σε άλλο έγγραφο, όπως σχεδιάγραμμα στο οποίο αποτυπώνεται το ακίνητο, εκτός αν το έγγραφο έχει ενσωματωθεί στην αγωγή, κατά τρόπο ώστε να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της.

Όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν περιέχονται τα πιο πάνω στοιχεία ή όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ελλιπή ή ασαφή, τότε η έλλειψη αυτή καθιστά μη νομότυπη την άσκηση της αγωγής, επιφέρει, δε, την απόρριψή της ως απαράδεκτης, λόγω αοριστίας, είτε αυτεπαγγέλτως, είτε κατόπιν προβολής σχετικής ένστασης από τον εναγόμενο, εφόσον ανάγεται στην προδικασία, που είναι δημόσιας τάξης[5]. Η αοριστία, δε, αυτή δεν μπορεί να συμπληρωθεί ούτε με τις προτάσεις, ούτε με παραπομπή σε άλλα έγγραφα ή σχεδιαγράμματα[6], εάν αυτά δεν προσαρτώνται στην αγωγή, ούτε από την εκτίμηση των αποδείξεων[7], ούτε, επίσης, με αναφορά στη σχετική διάταξη του νόμου ή μνεία αυτής, ούτε με δικαστική ομολογία του εναγομένου, η οποία ως αποδεικτικό μέσο με δεσμευτική αποδεικτική δύναμη, αποκλείει μόνο τη διεξαγωγή αποδείξεων και απαλλάσσει τον αντίδικο από το βάρος απόδειξης του σχετικού (ομολογούμενου) ισχυρισμού[8]. Με άλλα λόγια, δηλαδή, το δικονομικό βάρος του ενάγοντος να προσδιορίσει το αντικείμενο για το οποίο ζητεί έννομη προστασία, δεν μπορεί να μετατεθεί με οποιαδήποτε νομική αιτία ούτε στο στάδιο της απόδειξης, δηλαδή στους μάρτυρες, τους πραγματογνώμονες κ.λπ., ούτε πολύ περισσότερο στο Δικαστήριο, ώστε το τελευταίο να αποφανθεί και περί του ποιο θεωρεί ο ενάγων ως επίδικο και ζητεί προστασία[9].

Εξάλλου, η περιγραφή του ακινήτου, από την οποία να μην γεννάται αμφιβολία για ταυτότητά του, μπορεί να γίνεται και με την αποτύπωση του σε τοπογραφικό διάγραμμα σε κλίμακα από το οποίο να προκύπτει, εκτός του σχήματος των πλευρών του, η θέση του, ο προσανατολισμός του και το εμβαδόν του, με την προϋπόθεση ότι το διάγραμμα ενσωματώνεται στο δικόγραφο της αγωγής[10].

Προσέτι, η αξία του ακινήτου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο της αγωγής, καθόσον αποτελεί το προσδιοριστικό στοιχείο της καθ’ ύλην αρμοδιότητας του Δικαστηρίου, η παράλειψή της, ωστόσο, δεν συνάπτεται με κύρωση[11]. Ως αξία, δε, νοείται η αγοραία αξία του πράγματος, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής.

Τελευταίο θεμελιωτικό στοιχείο της διεκδικητικής αγωγής αποτελεί και το αίτημα αυτής. Αυτό συνίσταται στην αναγνώριση της κυριότητας του ενάγοντος και την απόδοση του πράγματος. Ο ενάγων μπορεί να αρκεστεί στο δεύτερο (2ο) αίτημα, χωρίς να δημιουργείται αοριστία ή απαράδεκτο της αγωγής, ή στο πρώτο (1ο) αίτημα, οπότε η αγωγή έχει το χαρακτήρα αναγνωριστικής αγωγής. Η σημασία αναφέρεται στην έκταση του δεδικασμένου. Στη δίκη, πάντως, της διεκδικητικής αγωγής κρίνεται παρεμπιπτόντως και το δικαίωμα της κυριότητας, διότι στην εν λόγω αγωγή ενυπάρχει κατά νομική αναγκαιότητα και αίτημα αναγνωριστικό της κυριότητας, χωρίς να πρόκειται για σώρευση αγωγών[12]. Επιτρεπτός είναι ο περιορισμός του αιτήματος της αγωγής σε μόνο το αναγνωριστικό, προς μη καταβολή δικαστικού ενσήμου.

  

Αγγελική Πολυδώρου, δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

[1] βλ. ΑΠ 1618/2005 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 491/1995, ΕλλΔ/νη 37.317, ΕφΑθ 883/2010, ΕφΑΔ 2010/1329, ΕφΑθ 6600/2004, ΕλλΔ/νη 46.498, ΕφΠειρ 889/1996, ΕλλΔ/νη 39.599

[2] βλ. ΑΠ 650/2015 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ

[3] βλ. ΑΠ 944/2013, ΧρΙΔ 2014/20, ΑΠ 2002/2006

[4] βλ. ΕφΠατρ 157/2016 όπ.π.- ΕφΑθ 883/2010 όπ.π., ΕφΠατρ 727/2007, ΑχαΝομ 2008/682- βλ. Κ. Παπαδόπουλο, «Αγωγές Εμπραγμάτου Δικαίου», Α` τόμος, εκδ. 1989, § 103, σελ. 240-241

[5] βλ. ΑΠ 488/2001, ΕλλΔ/νη 43.381, ΑΠ 365/2000, ΕλλΔ/νη 41.1301, ΑΠ 718/1998, ΕλλΔ/νη 40.575, ΕφΑθ 8660/2002, ΕλλΔ/νη 44.796

[6] βλ. ΕφΠατρ 157/2016 όπ.π., ΕφΔωδ 92/2007 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΑθ 910/1995, ΕλλΔ/νη 38.916, ΕφΘεσ 278/1990, ΕλλΔ/νη 31.130

[7] βλ. ΑΠ 305/2001, ΕλλΔ/νη 42.1318, ΑΠ 1363/1997, ΕλλΔ/νη 39.325, ΕφΠατρ 166/2008, ΑχαΝομ 2009/293

[8] βλ. ΑΠ 714/2015 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ

[9] βλ. ΕφΠατρ 157/2016 όπ.π., ΕφΠειρ 239/1998, ΕλλΔ/νη 39.887

[10] βλ .ΕφΔωδ 24/2020, ΑΠ 1182/2012, ΑΠ 217/2008 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 712/1993, ΕλλΔ/νη 36.93, ΕφΠατρ 157/2016 όπ.π., ΕφΑθ 883/2010 όπ.π., ΕφΠατρ 727/2007 όπ.π., ΕφΑθ 6600/2004 όπ.π, ΕφΠατρ [Μον] 181/2017 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ

[11] βλ. Βασ. Αντ. Βαθρακοκοίλη, ΕΡΝΟΜΑΚ Ερμηνεία Νομολογία Αστικού Κώδικα (κατ’ άρθρο), Τόμος Δ΄, Ημιτόμος Α΄, 2007, άρθρο 1094, σελ. 617

[12] βλ. Βασ. Αντ. Βαθρακοκοίλη, ΕΡΝΟΜΑΚ Ερμηνεία Νομολογία Αστικού Κώδικα (κατ’ άρθρο), Τόμος Δ΄, Ημιτόμος Α΄, 2007, άρθρο 1094, σελ. 618

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί