Διενέργεια αιμοληψιών κατ’ οίκον και φορείς Π.Φ.Υ. – Πρόσωπα που τις διενεργούν

Στο π.δ. 84/2001 και συγκεκριμένα στο άρθρο 14 αυτού, παρ. 2, στοιχ. θ’ αναφέρεται ότι «απαγορεύεται και συνεπάγεται την άμεση και οριστική διακοπή της λειτουργίας της Μονάδας παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. η διακίνηση δειγμάτων αίματος εκτός των εγκαταστάσεων του φορέα παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. ή της Κλινικής που παρέχει υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, για τη διενέργεια αναλύσεων από εργαστήρια τρίτων προσώπων (Φασόν).

Εξαίρεση συγχωρείται μόνο για εντελώς εξειδικευμένες ή δαπανηρές εξετάσεις, που εκφεύγουν της ύλης του μέσου εργαστηρίου, με την προϋπόθεση ότι ο φορέας Π.Φ.Υ. έχει υποβάλει στην αρμόδια υπηρεσία, για την ενημέρωση της άδειας λειτουργίας, έγγραφη αίτηση με κατάλογο των παραπάνω εξετάσεων και έχει λάβει ειδική άδεια για την διακίνηση των δειγμάτων σε άλλο συγκεκριμένο φορέα Π.Φ.Υ. ή σε συνεταιρισμό φορέων παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ., που έχουν νόμιμη άδεια, κατά τις διατάξεις του παρόντος να εκτελούν τις εξετάσεις αυτές».  Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 425/2002 γνωμοδότηση του Ν.Σ.Κ., από την παραπάνω διάταξη προκύπτει με σαφήνεια ότι η ως άνω απαγόρευση αφορά τη διακίνηση δειγμάτων αίματος εκτός των εγκαταστάσεων του φορέα παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ. ή της κλινικής που παρέχει ανάλογες υπηρεσίες, προκειμένου οι αναλύσεις να διεξαχθούν από εργαστήρια τρίτων προσώπων (φασόν).

Πέραν της ανωτέρω απαγόρευσης σχετικά με τη διακίνηση δειγμάτων αίματος εκτός των εγκαταστάσεων του φορέα Π.Φ.Υ., οι φορείς Π.Φ.Υ. μπορούν να διενεργούν κατ’ οίκον (εξωτερικές) αιμοληψίες, διά των προσώπων που χρησιμοποιούν.

Επειδή η αιμοληψία αποτελεί «ιατρική πράξη» (κατά την έννοια του άρθρου 1 του Ν. 3418/2005-Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας), μπορεί να διενεργηθεί από ιατρούς και στο πλαίσιο της κατ’ οίκον εξέτασης σε άτομα που είναι κλινήρη και δεν μπορούν να μετακινηθούν εκτός οικίας (υπάρχει και σχετική εγκύκλιος του ΕΟΠΠΥ με αριθμ. πρωτ. ΟΙΚ 10380/13-03-2013).

Σχετικά με τη διενέργεια αιμοληψιών από νοσηλευτές, το άρθρο 1 του π.δ. 351/1989 για τον καθορισμό των επαγγελματικών δικαιωμάτων (μεταξύ άλλων και των πτυχιούχων τμημάτων Νοσηλευτικής), δεν περιλαμβάνει ρητώς ειδική διάταξη για τη λήψη αίματος από νοσηλευτές (όπως π.χ. αναφέρει για του αποφοίτους του Τμήματος Μαιευτικής στο άρθρο 3). Υπάρχει όμως μία απάντηση της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΚΕΣΥ, σε ερώτημα του Συμβουλίου της Επικρατείας, όπου αναφέρεται ότι «η αιμοληψία είναι πράξη που δύναται να εκτελεστεί από εκπαιδευόμενο προσωπικό, πλην ιατρών, όπως Παρασκευαστές, Νοσηλευτές και άλλα επαγγέλματα που έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση. Η αιμοληψία δύναται να εκτελείται είτε από εργαστήριο, είτε στους θαλάμους ή και σε άλλους χώρους σύμφωνα κάθε φορά με τις ανάγκες της νοσηλευτικής μονάδας έτσι όπως αποφασίζεται από τη Διοίκησή της». Σχετικά σας παραθέτουμε επίσης και την υπ’ αριθμ. 344Ν/89 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θες/νίκης, η οποία έκρινε ότι « … στην προκειμένη περίπτωση αυτές οι αιμοληψίες, όταν γίνονται κάτω από τις οδηγίες και την ευθύνη ιατρών, δεν αποτελούν κολάσιμες πράξεις, εφόσον ενεργούν (οι παρασκευαστές) εν προκειμένω ως βοηθητικά του ιατρού πρόσωπα στην εκτέλεση της πράξεως αυτής, όπως γίνεται και σε πλείστες όσες ιατρικές πράξεις όπου ο ιατρός προκειμένου να αντεπεξέλθει στην εκτέλεση αυτών έχει συνήθως την ανάγκη βοηθητικού προσωπικού, όπως είναι το νοσηλευτικό και παραϊατρικό λεγόμενο προσωπικό».

Τέλος, προκειμένου για τους Τεχνολόγους  – Παρασκευαστές, το άρθρο 1 παρ. 1 στοιχ. γ’ και δ’ του Π.Δ. 163/1996 προβλέπει ότι και τα πρόσωπα αυτά μπορούν να διενεργούν αιμοληψίες.

 

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr