Δικαστική εκπροσώπηση ανηλίκου – αποτελεί αντικείμενο της γονικής μέριμνας

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62, 63 και 64 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο ανήλικος, ο οποίος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, έχει την ικανότητα να είναι διάδικος, δεν είναι όμως και ικανός να παρίσταται στο δικαστήριο με το δικό του όνομα. Ως εκ τούτου, πρέπει να εκπροσωπείται από τους ασκούντες τη γονική μέριμνα γονείς του (άρθρο 1510 ΑΚ). Διάδικος όμως παραμένει ο εκπροσωπούμενος ανήλικος.

Κατά το άρθρο 1510 ΑΚ, η εκπροσώπηση ενώπιον των δικαστηρίων των ανηλίκων τέκνων περιλαμβάνεται στη γονική μέριμνα η οποία ασκείται από κοινού υπό των γονέων, εκτός εάν ο ένας εξέπεσε ή αδυνατεί να την ασκήσει για πραγματικούς λόγους ή είναι ανίκανος ή περιορισμένα ικανός για δικαιοπραξία, οπότε ασκείται υπό μόνου του ετέρου γονέα, κατά δε τα άρθρα 1513 και 1514 ΑΚ, σε περίπτωση διακοπής της συμβιώσεως των συζύγων η άσκηση της γονικής μέριμνας ρυθμίζεται υπό του δικαστηρίου το οποίο μπορεί να την αναθέσει στον ένα ή να την κατανείμει μεταξύ τους ή να την αναθέσει σε τρίτο (ΕφΑθ 5483/1993 ΕλΔνη 36, 302-303). Οι διατυπώσεις αυτές αφορούν διαδικαστική προϋπόθεση και ελέγχονται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο (Κεραμέας/Κονδύλης/ Νίκας ΕρμΚΠολΔ υπ’ άρθρο 64 σελ 132-133).

Επιπλέον, από το άρθρο 118 αρ. 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στο αγωγικό δικόγραφο της αγωγής απαιτείται όχι μόνον να αναγράφεται το όνομα του ανηλίκου και των νομίμων αντιπροσώπων του, αλλά και να αναγράφεται η ιδιότητα των τελευταίων ως νομίμων αντιπροσώπων του πρώτου. Ωστόσο δεν απαιτείται επί ποινής απαραδέκτου η ειδική μνεία στην αρχή του δικογράφου της εκπροσώπου του διαδίκου, αρκεί μόνον από το όλο περιεχόμενο του δικογράφου, να μην προκύπτει αμφιβολία για τη δικαστική θέση του ανικάνου προσώπου ως διαδίκου και του άλλου ως αντιπροσώπου του (ΕφΛαρ 113/2004 Δικογραφία 2004.331, ΕφΑθ 2248/1990 ΑρχΝ 1990.369).

Προκύπτει λοιπόν ότι, επί αγωγής ασκούμενης από νόμιμο αντιπρόσωπο φυσικού προσώπου που στερείται της ικανότητας να παραστεί το ίδιο στο δικαστήριο, εφόσον από το περιεχόμενο και το αιτητικό του σχετικού δικογράφου προκύπτει το όνομα του αντιπροσωπευομένου ανικάνου προσώπου και η ιδιότητα του ενάγοντος ως νομίμου αντιπροσώπου αυτού με την οποία ασκείται η αγωγή για λογαριασμού του προσώπου αυτού, δεν είναι άκυρο το δικόγραφο αυτό εκ του ότι δεν αναγράφονται στην επικεφαλίδα τα στοιχεία αυτά, ούτε η μη αναγραφή των στοιχείων αυτών στην επικεφαλίδα του έχει την έννοια ότι η αγωγή ασκείται από τον ενάγοντα ατομικά για τον εαυτό του, ώστε να γεννάται ζήτημα ενεργητικής νομιμοποίησης αυτού (ΕφΑθ 3372/1984 Δίκη 15, 561, ΕφΑθ 11657/1986 ΕλΔνη 28, 1986).

Εξάλλου στους γονείς του ανηλίκου επιδίδεται η ασκηθείσα κατά του ανηλίκου αγωγή καθώς και η κλήση προς συζήτηση (άρθρο 126 παρ. 1 β’ ΚΠολΔ). Η ανωτέρω ικανότητα του ανηλίκου να είναι διάδικος κρίνεται κατά το χρόνο παράστασης αυτού στο δικαστήριο κατά την πρώτη συζήτηση της αγωγής και όχι κατά τον χρόνο άσκησης ή αναβολής της συζήτησης αυτής, γιατί η έλλειψη αυτής κατά τους εν λόγω χρόνους θεωρείται ότι έχει θεραπευθεί (ΕφΑθ 8071/1991 ΕλλΔνη 1995.649). Σε περίπτωση δε που η αγωγή στρέφεται κατά του ανηλίκου χωρίς να αναφέρει τα στοιχεία των γονέων του, που τον εκπροσωπούν και χωρίς να επιδίδεται στους τελευταίους (γονείς), είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη (ΠολΠρωτΑθ 3940/2011, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail: info@efotopoulou.gr