Επίδοση διαταγής πληρωμής κατά Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α.
Το άρθρο 4 του ν. 3068/2002 ορίζει ότι: 1. Η αναγκαστική εκτέλεση για να ικανοποιηθεί χρηματική απαίτηση κατά του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ. γίνεται με κατάσχεση της ιδιωτικής περιουσίας αυτών. Αποκλείεται η κατάσχεση απαιτήσεων που πηγάζουν από έννομη σχέση δημοσίου δικαίου ή απαιτήσεων χρηματικού ή μη αντικειμένου το οποίο έχει ταχθεί για την άμεση εξυπηρέτηση ειδικού δημόσιου σκοπού.
Η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων ή άλλων εκτελεστών τίτλων, που υπόκεινται σε ένδικα μέσα ή βοηθήματα και από τους οποίους απορρέει χρηματική υποχρέωση του Δημοσίου, διενεργείται ύστερα από προσκόμιση εκ μέρους του δικαιούχου ισόποσης εγγυητικής επιστολής Τραπέζης.
Το δικαστήριο, που εξέδωσε την εκτελεστή απόφαση ή το δικαστήριο στο οποίο εκκρεμεί η εκδίκαση του ενδίκου βοηθήματος, μπορεί, κατόπιν σχετικού αιτήματος, αναλόγως της φερεγγυότητας του δικαιούχου ή των λοιπών εγγυήσεων που προσφέρει ή κρίνονται αναγκαίες να μειώσει το ύψος της εγγυητικής επιστολής μέχρι του ενός δευτέρου.
Αν η άσκηση του ενδίκου βοηθήματος δεν υπόκειται σε χρονικό περιορισμό ο εκτελεστός τίτλος μπορεί να εκτελεσθεί χωρίς εγγύηση, μετά την άπρακτη πάροδο 90 ημερών από την επίδοση του.
Η εγγυητική επιστολή εκδίδεται υπέρ της υπηρεσίας, που είναι αρμόδια για την καταβολή, και επιστρέφεται μετά από την προσκόμιση πιστοποιητικού αμετάκλητης, υπέρ του αντιδίκου του υπόχρεου, επίλυσης της διαφοράς ή της μη ασκήσεως ενδίκου μέσου ή βοηθήματος μέσα στην προθεσμία που προβλέπεται από το νόμο.
Η ανωτέρω υποχρέωση για προσκόμιση εγγυητικής επιστολής προκειμένου να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση δεν ισχύει για τις απαιτήσεις εργαζομένων, με δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου σχέση εργασίας, οι οποίες προέρχονται από την εργασιακή τους σχέση.
2. Αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος του Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ. επιτρέπεται μετά την παρέλευση εξήντα ημερών από την επίδοση της απόφασης στον Υπουργό που είναι αρμόδιος για την πληρωμή ή στον εκπρόσωπο του Ν.Π.Δ.Δ.
3. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται οι διατάξεις του όγδοου βιβλίου του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Εν προκειμένω ενδιαφέρει η δεύτερη παράγραφος του ως άνω άρθρου και τα ζητήματα που θα ανακύψουν εάν τη συνδυάσουμε με τις διατάξεις περί διαταγών πληρωμής.
Ειδικότερα, το ΜΠρ Λαμίας στην 1726/2011 απόφασή του έχει κρίνει τα κάτωθι:
«Εν προκειμένω, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα, πιθανολογείται ότι οι καθων προ της έναρξης της ένδικης εκτέλεσης δεν επέδωσαν, ως όφειλαν, στο αιτούν, αντίγραφο της ως άνω διαταγής πληρωμής δίχως εννοείται επιταγή προς εκτέλεση και δεν ανέμεινε την παρέλευση 60 ημερών προκειμένου να ξεκινήσει την ένδικη εκτέλεση, με αποτέλεσμα, η προδικασία της επισπευδόμενης εκτέλεσης να πάσχει ακυρότητος (ΜΠΑ2006/2010, ΜΠΡ ΡΟΔ.20/2010 στη ΝΟΜΟΣ). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ρητή δικονομική ακυρότητα κατά την έννοια του άρθρου 159 ΚΠολΔ υπάρχει και στις περιπτώσεις που ο νόμος χρησιμοποιεί παρεμφερείς προς την «ποινή ακυρότητας» εκφράσεις, που είναι νομικώς ταυτόσημες ή κατά περιεχόμενο ταυτόσημες, αντίστοιχες ή ισοδύναμες προς αυτή (Β. Βαθρακοκοίλης, τόμος πρώτος εκδ. 1996, υπό το άρθρο 159, σελ. 940-941 παρ. 8), όπως η διατύπωση του εν λόγω άρθρου (σχετικά ΕΑ 3921/2007 ΝΟΜΟΣ στην οποία κηρύχθηκε άκυρη η εκτέλεση δίχως να ερευνηθεί το στοιχείο της τυχόν δικονομικής βλάβης). Επιπλέον, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η επιβολή πρόσθετων διατυπώσεων στην προδικασία προκειμένου και για την έναρξη της εκτέλεσης σε βάρος του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ, που καθιερώνεται με την προαναφερομένη διάταξη, ουδόλως πιθανολογείται ότι αντίκειται στο Σύνταγμα και στο Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα που εξασφαλίζουν σε κάθε πρόσωπο το δικαίωμα παροχής δικαστικής προστασίας, περιλαμβανομένης και της αναγκαστικής εκτελέσεως για την πραγματική ικανοποίηση του επιδικασθέντος δικαιώματος, απορριπτόμενου του σχετικού ισχυρισμού των καθών, καθόσον με αυτές, δεν απαγορεύεται ούτε ματαιώνεται η εκτέλεση σε βάρος του αιτούντος, αλλά αντίθετα σκοπείται η ενημέρωση του εκπροσώπου του προς τον οποίο επιβάλλεται η κοινοποίηση προκειμένου να παρασχεθεί η δυνατότητα στο αιτούν ΝΠΔΔ να ασκήσει τυχόν δικαιώματα του και να αποφευχθεί ζημία αυτού. Η διαφοροποίηση εξάλλου που προβλέπει η εν λόγω διάταξη για την προδικασία της εκτέλεσης σε βάρος των ΟΤΑ κρίνεται όχι μόνο επιτρεπτή αλλά και επιβεβλημένη, καθόσον το αιτούν τυγχάνει ένα πολυπρόσωπο οργανισμό υπάρχει δε για την εξυπηρέτηση του κοινού συμφέροντος και δεν επιδιώκει προσωπικούς σκοπούς.
Το ίδιο έχει κρίνει και η 2006/2010 απόφαση του ΜΠρ Αθ όπου αναφέρει «Η μη επίδοση, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, της διαταγής πληρωμής 60 ημέρες πριν από την έναρξη της επισπευδόμενης αναγκαστικής εκτέλεσης, καθιστά άκυρη την επισπευδόμενη σε βάρος του αιτούντος αναγκαστική εκτέλεση».
Ελένη Κλουκινιώτη
info@efotopoulou.gr