Η αναστολή της προθεσμίας ασκήσεως ένδικων βοηθημάτων και μέσων στο διοικητικό δίκαιο κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών (1η Ιουλίου – 15η Σεπτεμβρίου)
Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1.α του Ν. 2479/1997 σχετικά με την αναστολή των προθεσμιών στις ακυρωτικές διαφορές ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας προβλέπονται τα κάτωθι: «Οι προθεσμίες για την άσκηση των ενδίκων βοηθημάτων και μέσων ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας αναστέλλονται για το χρονικό διάστημα από 1ης έως 31ης Αυγούστου. Δεν θίγεται η ισχύουσα νομοθεσία που αφορά τις προθεσμίες του Δημοσίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης».
Ομοίως και το άρθρο 61 παρ. 4 του Κώδικα Διοικητική Δικονομίας (Ν. 2717/1999) σχετικά με την αναστολή των προθεσμιών στο Διοικητικό Δίκαιο των διαφορών ουσίας προβλέπει εξής: «Κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών αναστέλλονται οι προθεσμίες που έχουν ταχθεί για τη διεξαγωγή αποδείξεων. Η αναστολή δεν ισχύει όταν πρόκειται για συντηρητική απόδειξη ή για υποθέσεις που εκδικάζονται από τα τμήματα διακοπών. Οι προθεσμίες για την άσκηση ένδικων βοηθημάτων ή μέσων αναστέλλονται για το διάστημα από 1 έως 31 Αυγούστου».
Όμως, στο άρθρο 11 του Κώδικα περί δικών του Δημοσίου (Κ.Δ. από 26.6-10.7.1944, Α΄ 139), προβλέπεται ότι σε όλες τις δίκες του Δημοσίου καμία δεν τρέχει προθεσμία εις βάρος του κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών, οι οποίες, κατά την παρ. 2 του άρθρου 11 του Ν. 1756/1988 «Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και κατάστασης δικαστικών λειτουργών» (Α΄ 35), αρχίζουν την 1η Ιουλίου και λήγουν την 15η Σεπτεμβρίου. Με την παρ. 4 του άρθρου 22 του Ν. 1868/1989 (Α΄ 230) ορίστηκε ότι η ανωτέρω διάταξη του άρθρου 11 του από 26.6-10.7.1944 Κ.Δ/τος, ισχύουσα αρχικώς μόνο για τις πολιτικές δίκες και όχι για τα ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ασκούμενα ένδικα μέσα και βοηθήματα (ΣτΕ Ολομ. 3508/1979), εφαρμόζεται και στις υποθέσεις δικαιοδοσίας του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ενώ πριν την ανωτέρω επέκτασή της, η προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 11 του από 26.6-10.7.1944 Κ.Δ/τος είχε ήδη επεκταθεί: α) ως προς τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοικήσεως και στις δίκες ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας με το άρθρο 75 του Ν. 1416/1984 (Α΄ 18) και β) ως προς το Ι.Κ.Α. με το άρθρο 5 του Ν. 3210/1955 (Α΄ 115), περαιτέρω επεκταθείσα και στους λοιπούς οργανισμούς αρμοδιότητας του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων με την παρ. 9 του άρθρου 21 του Ν. 1902/1999 (Α΄ 138), ενώ με τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 28 του Ν. 2579/1998 (Α΄ 31) το ανωτέρω ειδικό νομικό καθεστώς αναστολής των προθεσμιών για την άσκηση ενδίκων μέσων και βοηθημάτων από το Δημόσιο και τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου επεκτάθηκε σε όλα τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.
Οι ως άνω ρυθμίσεις (το άρθρο 4 παρ. 1.α του Ν. 2479/1997 και το άρθρο 11 του Κώδικα περί δικών του Δημοσίου), κατά το μέρος που με αυτές διαφοροποιείται εις βάρος του ιδιώτη διαδίκου η προθεσμία ασκήσεως ενδίκου μέσου μεταξύ του Δημοσίου και των ιδιωτών διαδίκων, κρίθηκε με τις υπ’ αρ. 2807/2002 και 2808/2002 αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας ότι αντίκεινται στην «αρχή της δικονομικής ισότητος των διαδίκων» (άρθρα 4 παρ. 1 και 20 παρ. 1 του Συντάγματος και άρθρο 6 της ΕΣΔΑ), η οποία συνιστά ειδική εκδήλωση της αρχής της ισότητας, που επιβάλλει την ίση μεταχείριση των διαδίκων από τους προσδιορίζοντες τους όρους ασκήσεως του δικαιώματος παροχής δικαστικής προστασίας δικονομικούς νόμους (βλ. και ΣτΕ 497/2002, ΟλΣτΕ2807/2002). Επομένως, διατάξεις δικονομικών νόμων με τις οποίες αναγνωρίζεται υπέρ ενός διαδίκου ευνοϊκή μεταχείριση όσον αφορά το ανωτέρω δικαίωμα, με αποτέλεσμα να τίθεται αυτός σε θέση πλεονεκτικότερη εκείνης άλλου διαδίκου, είναι ανίσχυρες, διότι αποκλείουν της εφαρμογής τους τον τελευταίο αυτόν διάδικο.
Ειδικότερα, το άρθρο 11 του Κώδικα περί δικών του Δημοσίου είναι ανίσχυρο, κατά το μέρος που αποκλείει από την εφαρμογή του τους ιδιώτες διαδίκους, οι οποίοι επομένως δικαιούνται για λόγους ίσης μεταχειρίσεως προς το Δημόσιο να τύχουν, όπως και αυτό, της αυτής μεταχειρίσεως, δηλαδή της αναστολής προθεσμιών για την άσκηση ενδίκων μέσων, καθ` όλη τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών, το δε άρθρο 4 παρ. 1.α του Ν. 2479/1997 (και καθ’ ερμηνεία το άρθρο 61 παρ. 4 του Κώδικα Διοικητική Δικονομίας που εισάγει την ίδια ακριβώς ρύθμιση για την αναστολή των προθεσμιών ασκήσεως ενδίκων βοηθημάτων και μέσων ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων – βλ. ΟλΣτΕ 1476/2004) είναι ανίσχυρο, διότι περιορίζει για τους ιδιώτες διαδίκους στο χρονικό διάστημα από 1ης έως 31ης Αυγούστου την προς αποκατάσταση της ίσης μεταχειρίσεώς τους προς το Δημόσιο προαναφερόμενη επέκταση της αναστολής, καθ` όλη τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών.
Από τα ανωτέρω συνάγεται εφόσον οι ως αν διατάξεις κρίθηκαν ανίσχυρες ως αντισυνταγματικές, καθώς αντίκειται στην αρχή της ίσης μεταχείρισης η αναστολή των προθεσμιών για το Δημόσιο να ισχύει για όλη τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών, για δε τους ιδιώτες διαδίκους μόνο από 1η έως 31η Αυγούστου, η προθεσμία ασκήσεως ένδικων βοηθημάτων και μέσων (ακυρωτικών διαφορών και διαφορών ουσίας) αναστέλλεται όχι μόνο κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, αλλά καθ` όλη τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών (1η Ιουλίου – 15η Σεπτεμβρίου).
Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος
e-mail: info@efotopoulou.gr