Παράδεκτη προβολή ένστασης καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 269, 527 και 262 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι, για να θεωρηθεί ως εμπροθέσμως προβληθείσα (και επομένως παραδεκτή) η ένσταση, πρέπει να έχουν αναφερθεί εγκαίρως όλα τα αναγκαία κατά νόμο περιστατικά,

που επάγονται την επιδιωκόμενη έννομη συνέπεια εάν δε έχουν προταθεί αορίστως στην πρώτη συζήτηση και επαναφερθούν σε μεταγενέστερη ή στο εφετείο σαφώς και με πληρότητα, θεωρούνται ότι προτείνονται τότε για πρώτη φορά και υπόκεινται στην απαγόρευση, εκτός εάν συντρέχει εξαιρετική περίπτωση από τις προβλεπόμενες από την παρ. 2 του άρθρου 269 σε συνδυασμό με το άρθρο 527 ΚΠολΔ (πρβλ. ΑΠ 886/2004, ΑΠ 1552/2003).

Ειδικά επί ενστάσεως καταχρήσεως δικαιώματος κάθε ένα από τα πραγματικά περιστατικά, που συνθέτουν την έννοια της καταχρηστικής άσκησης, αποτελεί πραγματικό ισχυρισμό που πρέπει να εξετάζεται από το δικαστήριο (βλ ΑΠ 1830/2005).

Από τις διατάξεις του άρθρου 269 του ΚΠολΔ και ιδίως εκείνη της παρ. 2, στην οποία ειδικώς γίνεται αναφορά για τη δυνατότητα προβολής της ένστασης που στηρίζεται στην ΑΚ 281 και σε μεταγενέστερη από την πρώτη συζήτηση στο ακροατήριο, αν η μη έγκαιρη προβολή της οφείλεται σε δικαιολογημένη αιτία, συνάγεται ότι για την πληρότητα της ένστασης αυτής και κατ’ ακολουθίαν για το παραδεκτό της από πλευράς του χρόνου προβολής της, πρέπει αφενός να προταθούν από την πρώτη στο πρώτο βαθμό συζήτηση της υπόθεσης από τον εναγόμενο που ζητεί την απόρριψη της αγωγής τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την κατάχρηση, προσθέτως δε να γίνει και επίκληση της κατάχρησης που προκύπτει από τα περιστατικά αυτά και να διατυπώνεται και αίτημα απόρριψης της αγωγής και για την αιτία αυτή, αλλιώς η προβολή της σε μεταγενέστερη συζήτηση ή για πρώτη φορά στο Εφετείο είναι απαράδεκτη και ως εκ τούτου απορριπτέα.

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 237 § 3, 269, 270 § 6, 520 και 527 ΚΠολΔ συνάγεται ότι η ένσταση περί καταχρηστικής ασκήσεως του αξιούμενου με την αγωγή δικαιώματος, η οποία απερρίφθη από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ως απαραδέκτως προβληθείσα για πρώτη φορά με την προσθήκη στις προτάσεις του εναγομένου, μπορεί, σε περίπτωση ασκήσεως εφέσεως από αυτόν, να επαναφερθεί στην έκκλητη δίκη με κύριο ή πρόσθετο λόγο εφέσεως και μόνο εφόσον είναι οψιγενής ή συντρέχει κάποια από τις διαλαμβανόμενες στην παράγραφο 2 του ανωτέρω άρθρου 269 ΚπολΔ προϋποθέσεις (ΑΠ 881/2008).

 

Μαρία Τζαβέλα

Δικηγόρος, LL.M.

E-mail:info@efotopoulou.gr